I SAB/Wa 401/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2016 r. sprawy ze skargi E. R. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz E. R. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. R. pismem z dnia 8 marca 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] września 1967 r. nr [...]. Skarżąca wskazała, że w dniu 14 września 2015 r. złożyła do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wniosła o zobowiązanie Ministra do wydania orzeczenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podkreślając, że podejmował liczne czynności celem zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto wskazał na wielką liczbę spraw pozostających do załatwienia w zakresie jego obowiązków oraz złożonością toczących się postępowań i związanym z nimi nakładem pracy. W dniu [...] września 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa wydał decyzję nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] września 1967 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie, w związku z wydaniem przez Ministra decyzji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] września 1967 r. nr [...], orzekanie o zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Decyzja Ministra stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 1967 r. (pkt 2 sentencji wyroku). Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność (jak w niniejszej sprawie) lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Aby wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz. U z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z akta administracyjnych E. R., R. Z. oraz M. G. złożyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosek z dnia 16 listopada 2009 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] września 1967 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przekazało wniosek o stwierdzenie nieważności zgodnie z właściwością Ministrowi Infrastruktury (obecnie Minister Infrastruktury i Budownictwa). W przedmiotowej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] września 1967 r., wraz z załącznikami oraz aktami sprawy wpłynął do Ministra w dniu 12 czerwca 2012 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Minister podejmował liczne czynności celem zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do rozpoznania sprawy (zwrócenie się m.in. do Archiwum Państwowego [...], Urzędu [...] Delegatury Biura Geodezji i Katastru w Dzielnicy [...], Sądu Rejonowego dla [...] VII Wydziału Ksiąg Wieczystych oraz pełnomocnika wnioskodawców o nadesłanie stosownych dokumentów). W sprawie została również sporządzona opinia geodezyjna. Ponadto organ informował wnioskodawców o przyczynach zwłoki oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Sąd stwierdził, że choć istotnie rozpoznanie przez Ministra wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia nastąpiło z naruszeniem terminów przewidzianych w k.p.a., to bezczynność organu w rozpoznaniu sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Taka sytuacja, w ocenie Sądu, nie miała miejsca. Oceniając w tym zakresie sprawę Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że organ podejmował czynności celem zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, a także wziął pod uwagę skomplikowany charakter sprawy rozpoznawanej w postępowaniu nieważnościowym. Jednocześnie Sąd nie uznał za zasadne i celowe uwzględnienie wniosku skarżącej o wymierzenie organowi grzywny o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Wymierzenie grzywny jest bowiem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji (lub jednej z nich) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z k.p.a. W ocenie Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, albowiem organ wydał decyzję w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia. Z uwagi na powyższe Sąd oddalił skargę w zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 wyroku. W punkcie 1 wyroku orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (punkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).