I SAB/Wa 402/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r. sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku W. K. z dnia [...] maja 2010 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...], ozn. hip. "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej W. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. K. za pośrednictwem swojego pełnomocnika adwokata R. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie nie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]" o powierzchni [...] m2, stanowiącą obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] oraz działki ewidencyjne nr [...],[...],[...]. W uzupełnieniu skargi z dnia 19.10.2011 r. podniesiono, iż zgłoszone zarzuty w przedmiotowej sprawie dotyczą jedynie części nieruchomości stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu podniesiono między innymi, że wnioskiem z dnia 25 maja 2010 roku, W. P. reprezentowany przez pełnomocnika – J. P., kierując się treścią przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651) - wystąpił o przyznanie mu odszkodowania za pozbawienie faktycznej możliwości władania działką niezabudowaną położoną w W. przy ul. [...], hip. "[...]" o powierzchni [...] m2, w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], która na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W., przeszła na własność Gminy [...], a następnie Skarbu Państwa. Wniosek o odszkodowanie, w części obecnych działek ewidencyjnych nr [...],[...] oraz [...], został złożony w dniu [...] stycznia 2011 roku. Po upływie prawie roku od dnia wszczęcia postępowania odszkodowawczego, w związku z przedłużającym się milczeniem organu, w dniu 27 kwietnia 2011 roku, strona postępowania działając w trybie art. 37 k.p.a. złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, skierowane do organu wyższej instancji. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 roku Nr [...] Wojewoda [...], uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin na podjęcie decyzji administracyjnej w tej sprawie do dnia 30 września 2011 roku. Pismem z dnia [...] czerwca 2011 roku, organ administracyjny działając w trybie art. 36 § 1 k.p.a. podając za przyczynę "bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań" wyznaczył we własnym zakresie, dodatkowy termin załatwienia sprawy, podając, iż decyzja merytoryczna w sprawie zostanie wydana do dnia 30 września 2011 roku. W trakcie toczącego się postępowania, aktem notarialnym z dnia [...] lipca 2011 roku nr Rep. [...], zawartym przed P. S., Notariuszem w W., W. P. zbył na rzecz W. K., całość praw do spadku po H. F. - obejmujące także prawa i roszczenia nabyte w spadku po J. F. - w tym, w szczególności wszelkie prawa i roszczenia do nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Wobec powyższego, stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., mającą interes prawny w żądaniu ustalenia odszkodowania jest W.K. Do chwili obecnej, pomimo tego, że w sprawie został zgromadzony kompletny materiał dowodowy pozwalający na wydanie decyzji kończącej postępowanie w sprawie, pierwotnie złożony wniosek o odszkodowanie, nadal pozostaje nie rozpoznany. W aktach sprawy znajdują się bowiem wszelkie niezbędne dokumenty, w tym .in.: mapy sporządzone przez uprawnionego geodetę z umiejscowieniem dawnej nieruchomości hipotecznej na tle obecnego stanu ewidencyjnego, decyzje lokalizacyjne i pozostałe materiały uzyskane z Urzędu Dzielnicy [...] umożliwiające ustalenie daty utraty faktycznego władztwa nad przedmiotową nieruchomością. Do dnia dzisiejszego Prezydent Miasta W. nadal nie podjął rozstrzygnięcia i nie wydał decyzji merytorycznej. Nie powiadomił również o przyczynach milczenia i nieuzasadnionej zwłoki w załatwieniu sprawy. Prezydent nie wyjaśnił stronom istoty przedłużającego się milczenia, zaś przyczynę tak daleko idącej zwłoki podał w sposób nader ogólnikowy. Przepis art. 36 k.p.a. nie wskazuje co prawda kryteriów, jakimi powinien kierować się organ administracyjny wyznaczając nowy termin zakończenia prowadzonego postępowania, jednak przyjąć, iż termin ten powinien być możliwie najkrótszy. W niniejszej sprawie mamy zdaniem skarżącej do czynienia z przedłużającym się i przewlekłym prowadzeniem postępowania administracyjnego, jak również niedotrzymaniem terminu załatwienia sprawy wyznaczonym już przez organ wyższej instancji, który - zdaniem skarżącej, - był dla Prezydenta W. terminem realnym oraz wiążącym. W tym stanie rzeczy skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezydenta W. do merytorycznego zakończenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie wynikającym z art. 35 w zw. z art. 12 k.p.a. oraz w terminach dodatkowych wyznaczanych w myśl art. 36 § 1 k.p.a. przez organ prowadzący postępowania, jak również w trybie art. 37 § 2 k.p.a. przez organ działający w trybie nadzorczym; stwierdzenie na podstawie art. 149 p.p.s.a. rażącego naruszenia prawa przy wykonywaniu władzy publicznej polegające na nieuzasadnionym, przedłużającym się pozostawaniu organu w bezczynności i przewlekłym prowadzeniu postępowania administracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania zgodnie z przepisem art. 200 p.p.s.a. ewentualnie o uwzględnienie skargi w całości przez Prezydenta W. i na zasadzie art. 54 § 3 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 104 i n. k.p.a. niezwłoczne zakończenie sprawy w formie ostatecznej decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej przez Prezydenta W., oraz że pismem z dnia [...].10.2011 r. pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. W orzecznictwie podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Zgodnie z art. 149 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd oceniając czy organ pozostaje w bezczynności bierze zaś pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Podkreślić należy, że w trybie wskazanego art. 149 sąd może tylko orzec o obowiązku wydania decyzji w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że organ pozostaje w bezczynności, a poza sporem jest, że przekroczył on termin określony w art. 35 § 3 k.p.a. i do dnia rozprawy nie wydał orzeczenia w przedmiotowej sprawie. Należy zaznaczyć, że organ nie rozpoznał merytorycznie sprawy także w terminie, który sam sobie wyznaczył i o którym powiadomił skarżących tj. 31 stycznia 2012 r. dlatego też Sąd uznał skargę na bezczynność za zasadną uznając jednocześnie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie może skutecznie bronić się twierdzeniem, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż podejmuje systematyczne działania w sprawie. Zgodnie bowiem z poglądem utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym przepisami terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Poza tym dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia to, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.