I SAB/Wa 406/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Gabriela Nowak Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Administracji i Cyfryzacji w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. w pozostałym zakresie umarza postępowanie. M. M. wnioskiem z dnia 2 grudnia 2010 r. (doprecyzowanym pismem z dnia 28 grudnia 2010 r.) wystąpił do Ministra Administracji i Cyfryzacji o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [..] lutego 1991 r., dotyczącej stwierdzenia nabycia przez W., z mocy prawa w dniu 27 maja 1990r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej [...] - w części dotyczącej niesprzedanej części budynku mieszkalnego położonego przy ul. [..]. Pismami z dnia 3 stycznia 2011 r. Minister Administracji i Cyfryzacji zwrócił się do [...]o przesłanie akt sprawy zakończonej ww. decyzją Wojewody [...]oraz do Urzędu [...] Biura Gospodarki Nieruchomościami o przesłanie akt własnościowych nieruchomości przy ul. [...]. W odpowiedzi [...] Urząd Wojewódzki w [...] przy piśmie z dnia 23 lutego 2011 r. przesłał żądane dokumenty. Pismem z dnia 3 listopada 2011r. Minister ponowił wezwanie do Prezydenta [...] o nadesłanie brakujących akt sprawy. W odpowiedzi Prezydent poinformował organ, że wnioskowane akta nieruchomości przekazanie zostały do Ministra Infrastruktury w związku z toczącym się postępowaniem o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2002 r. W dniu 20 września 2012 r. organ ponownie wystąpił do Urzędu W. o przesłanie akt sprawy w części dotyczącej budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...]. Wezwanie ponowiono w dniu 21 lutego 2013 r. Pismem z dnia 23 stycznia 2014 r. M. M. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 6 lutego 2014 r. Urząd m. st. Warszawy przesłał do organu akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 16 maja 2014 r. Minister Administracji i Cyfryzacji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [..] z dnia [...] lutego 1991 r., w części dotyczącej niesprzedanej części budynku mieszkalnego położonego przy [...]. Po zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym organ stwierdził, że ze znajdujących się w nich dokumentach wynika, iż jedna ze stron postępowania – F.A - nie żyje i przed Sądem Rejonowym [...] jest prowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po ww. osobie. W celu potwierdzenia powyższych informacji pismami z dnia 16 maja 2014 r. organ zwrócił się do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju o przesłanie dokumentów oraz do Urzędu [...]o udzielnie informacji. Ponadto pismami z dnia 14 lutego 2014 r. i z dnia 16 maja 2014 r., skierowanymi do Sądu Rejonowego [...] oraz pismami z dnia 9 czerwca 2014 r. oraz z dnia 8 lipca 2014 r., skierowanymi do Sądu Rejonowego [...] tut. Urząd zwrócił się o poinformowanie, czy złożony przez M. M. wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po F.A został rozpatrzony. W wyniku podjętych czynności ustalono, że postępowanie w ww. sprawie nie zostało zakończone. W dniu 4 lipca 2014 r. M. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Administracji i Cyfryzacji postępowania, wskazując iż pomimo zebrania całego materiału w sprawie, organ w dalszym ciągu uchyla się od wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie wskazując, że z uwagi na konieczność ustalenia wszystkich stron postępowania, postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r zawiesił ww. postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy [...] w sprawie o nabycie spadku po F.A. Jednocześnie organ wskazał, że pismem z dnia 27 czerwca 2014 r. M.M. został poinformowany o przyczynach nierozstrzygnięcia sprawy oraz o planowanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa. Podkreślić należy, ze zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 12 § 1 Kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W myśl artykuł 149 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie skarga dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego przez Ministra Administracji i Cyfryzacji. Podkreślić należy, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Zauważyć przy tym należy, iż przewlekłość postępowania występuje w przypadku podejmowania przez organ czynności nie zmierzających bezpośrednio do załatwienia sprawy (czynności pozorne, a nie celowe), albo podejmowania czynności w sprawie, ale w znacznych odstępach czasu, a także w przypadku przedłużania przez organ zakończenia postępowania i nieustannego wyznaczania nowych terminów zakończenia sprawy bez podania rzeczywistych i uzasadnionych przyczyn takiego działania - co prowadzi do znacznego przesunięcia w czasie załatwienia sprawy decyzją administracyjną. Sąd - badając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ – bierze pod uwagę stan prawny i akta sprawy istniejące w dniu wyrokowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, zawieszenie postępowania administracyjnego, które miało w niniejszej sprawie miejsce, powoduje że brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do rozstrzygnięcia sprawy z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...]lutego 1991 r., dotyczącej stwierdzenia nabycia przez [...], z mocy prawa w dniu 27 maja 1990r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] - w części dotyczącej niesprzedanej części budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] do czasu formalnego podjęcia przez organ zawieszonego postępowania administracyjnego. Ponadto faktem jest, że organ ma obowiązek zapewnić na każdym etapie postępowania czynny udział wszystkim stronom postępowania. Do tego niezbędnym jest ustalenie następców prawnych wszystkich byłych współwłaścicieli nieruchomości, której dotyczy postępowanie administracyjne. Z tych też względów, biorąc pod uwagę fakt istnienia w obrocie prawnym postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia (pkt 2 sentencji wyroku). Jednocześnie, rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że prowadzone przez organ postępowanie nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa, a Minister Administracji i Cyfryzacji podejmował szereg działań i czynności procesowych koniecznych do prawidłowego rozpoznania sprawy. Urząd wielokrotnie podejmował próby uzyskania akt sprawy, co z uwagi na fakt, iż były one wykorzystywane przy wielu jednocześnie toczących się postępowaniach administracyjnych i sądowych, było znacznie utrudnione. Dopiero po ich uzyskaniu w maju 2014 r. organ mógł wszcząć postępowanie administracyjne, które następnie zmuszony był zawiesić z uwagi na toczące się postępowania spadkowe po F.A. Od dnia wpłynięcia wniosku o ustalenie odszkodowania upłynął wprawdzie termin określony w art. 35 § 3 Kpa, jednakże jak wynika z akt sprawy organ regularnie podejmował działania zmierzające do zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie, w tym w szczególności te zmierzające do ustalenia stron postępowania. Czynności organu nie były zatem pozorne, zaś zwłoka w załatwieniu sprawy nie była efektem lekceważenia przez organ ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Powyższe wynikało raczej z przyjętego przez ten organ sposobu rozpatrywania sprawy, zmierzającego do należytego przeprowadzenia postępowania i zakończenia go w wymaganej przepisami prawa formie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 2 ppsa orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 orzekł jak w sentencji wyroku. Umorzenie postępowania w części dotyczyło zobowiązania organu, które to w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe.