I SAB/Wa 410/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędzia WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2015 r. sprawy ze skargi B.W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku M.W. z dnia [...] grudnia [...] r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy [...] ul. [...] dz. nr [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz B.W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Urząd Dzielnicowy [...] Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami decyzją z dnia [...] września 1989 r. nr [...]/19 ustalił na rzecz M. W. odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. T. 132, hip. "[...]" dz. nr [...], o powierzchni 1019,5 m2. Po rozpoznaniu odwołania M. W. od tej decyzji Wojewoda M. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...]/2014 uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Prezydentowi [...]. Akta przedmiotowej sprawy organ odwoławczy zwrócił do Urzędu [...] w dniu 28 stycznia 2015 r. Pismem z dnia 14 kwietnia 2015 r. B. W., będąca spadkobiercą M. W., złożyła do Wojewody M. zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] w związku z niezałatwieniem przez organ sprawy w terminie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Następnie pismem z dnia 5 maja 2015 r. B. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w prowadzeniu postępowania dotyczącego przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...]. Skarżąca zarzuciła organowi I instancji brak wydania decyzji w terminie wyznaczonym przepisami art. 35 kpa oraz podniosła naruszenie przez organ art. 36 kpa poprzez brak zawiadomienia strony o przypadku niezałatwienia sprawy w terminie oraz wyznaczenia terminu, w którym sprawa zostanie załatwiona. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji oraz o stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z analizy akt sprawy wynika, że po otrzymaniu skargi Prezydent [...] pismem z dnia 21 maja 2015 r. zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu [...] o przesłanie dokumentów dotyczących zabudowy przedmiotowego gruntu, decyzji lokalizacyjnych oraz dokumentów dotyczących urządzenia i przydzielenia terenu. Ponadto pismem z dnia 21 maja 2015 r. wystąpił do Dyrektora Archiwum Państwowego [...] o udzielenie informacji, czy w dniu 21 listopada 1945 r. na przedmiotowej nieruchomości znajdowały się budynki mieszkalne (ewentualnie inne zabudowania), a jeśli tak - o określenie ich stanu lub stopnia zniszczeń, o przesłanie dokumentów potwierdzających istnienie (bądź nie) takich budynków oraz o przesłanie materiałów dotyczących przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w ogólnym planie zabudowania [...], zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. Jednocześnie poinformowano stronę, że wniosek o ustalenie odszkodowania zostanie rozpatrzony w terminie do dnia 31 sierpnia 2015 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, informując, że w sprawie są podejmowane czynności zmierzające do zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Jednocześnie wskazał, że strony zostały poinformowane o przewidywanym terminie zakończenia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Z analizy akt sprawy wynika, że skarga została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia, o których mowa w art. 37 § 1 kpa. Skarżąca przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta [...] złożyła bowiem w dniu 14 kwietnia 2015 r. zażalenie do Wojewody M. na niezałatwienie przez organ I instancji sprawy w ustawowym terminie. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Zwrócić również należy uwagę, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że niewątpliwie zaistniała w niej opisana powyżej sytuacja bezczynności. Po przekazaniu przez Wojewodę M. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...]/2014 sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi [...] organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji w sprawie w terminie określonym w art. 35 kpa, liczonym od dnia doręczenia mu (zwrotu) akt przez Wojewodę M. Akta przedmiotowej sprawy [...] Urząd Wojewódzki w W. zwrócił do Urzędu [...] w dniu 28 stycznia 2015 r. Tym samym nawet przy uznaniu, że sprawa ma charakter skomplikowany, dwumiesięczny termin załatwienia sprawy z art. 35 kpa nie został przez organ dochowany, gdyż sprawa do dnia rozpoznania skargi nie została zakończona. Jednocześnie w przedmiotowej sprawie nie występuje przypadek wstrzymania terminu na załatwienie sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Jakkolwiek organ pismami z dnia 21 maja 2015 r. zwrócił się do archiwum i do jednej ze swoich jednostek o nadesłanie informacji i dokumentów, to jednakże czynności te nie mogą być traktowane jako wstrzymujące bieg terminu na załatwienie sprawy do momentu otrzymania odpowiedzi na przedmiotowe wystąpienia, albowiem wystosowane one zostały już po upływie terminu na załatwienie sprawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ I instancji dopuścił się zarzucanej bezczynności, co skutkuje koniecznością zobowiązania go przez Sąd do rozpoznania wniosku strony w zakreślonym terminie. Ponieważ Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek o których mowa w art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dokonując pod tym kątem oceny sprawy wskazać należy, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów do załatwienia sprawy, przekroczenie tych terminów musi być bowiem znaczne. Biorąc zatem pod uwagę okoliczność, że organ I instancji wydał już w przedmiotowej sprawie jedną decyzję (wrzesień 1989 r.), a w wyniku zakończenia postępowania odwoławczego od tej decyzji sprawa wróciła do organu w celu ponownego jej rozpoznania dopiero w dniu 28 stycznia 2015 r., stwierdzić należy, że bezczynność organu I instancji w ponownym rozpatrzeniu sprawy nie jest długotrwała. Zważywszy dodatkowo na charakter niniejszej sprawy, która z uwagi na swój historyczny charakter wiąże się z czasochłonnym poszukiwaniem i zgromadzeniem archiwalnych dokumentów, jak też znaną Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu odszkodowań za tzw. nieruchomości dekretowe, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie bezczynność obecnie nie ma jeszcze charakteru rażącego naruszenia prawa. Tym bardziej, że w wytycznych zawartych w decyzji organu II instancji, przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania organowi stopnia podstawowego znalazły się wskazania co do konieczności przeprowadzenia dowodu z dokumentów i materiałów nieznajdujących się w dyspozycji organu prowadzącego postępowanie, których należało dopiero poszukiwać. W tej sytuacji Sąd uznał, że termin trzech miesięcy jest okresem wystarczającym, aby zakończyć prowadzone postępowanie administracyjne i rozpoznać wniosek skarżącej w przedmiocie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...] oraz że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.