I SAB/Wa 410/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Marta Kołtun – Kulik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenie postępowania w rozpoznaniu wniosku J. S. z dnia 9 października 2008 r., sprecyzowanego pismem z dnia 28 maja 2009 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w części zobowiązującej organ do wydania aktu o odszkodowanie za nieruchomość opisaną w pkt 1 sentencji wyroku. | | Pismem z dnia 4 stycznia 2016 r. J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 października 2008 r., sprecyzowanego pismem z dnia 28 maja 2009 r., o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że Wojewoda [...] w postanowieniu z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] zakreślił Prezydentowi termin czterech miesięcy na rozpoznanie wniosku w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Pomimo zakreślonego terminu organ nadal pozostaje w zwłoce i nie wydał decyzji w sprawie. Skarżąca wniosła o uznanie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ rażąco narusza prawo oraz zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania decyzji w sprawie odszkodowania za ww. nieruchomość. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Prezydent wskazał, że postępowanie w sprawie odszkodowania zostało zawieszone postanowieniem Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie niniejszej, w związku z wydaniem przez Prezydenta [...] postanowienia z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania odszkodowawczego za przedmiotową nieruchomość do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami [...] z dnia [...] września 1986 r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość - orzekanie zgodnie z żądaniem skargi o zobowiązaniu organu do wydania decyzji stało się bezprzedmiotowe. Zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do rozstrzygnięcia sprawy do czasu podjęcia przez organ zawieszonego postępowania administracyjnego. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego, po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Na gruncie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest podstaw, aby w ramach skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ dokonywać kontroli prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego. Dokonanie przez Sąd, w postępowaniu ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, oceny prawidłowości zawieszenia postępowania prowadziłoby w istocie do oceny zgodności z prawem stosowania przez organ norm prawa procesowego i materialnego w prowadzonym przed nim postępowaniu, co jest nieuprawnione. Z tych też względów, mając na uwadze wydane w sprawie postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej. Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji (w tym przypadku postanowienia) po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Aby wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zaistniałe na dzień wniesienia skargi przewlekłe prowadzenie postępowanie przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia 9 października 2008 r., sprecyzowanym pismem z dnia 28 maja 2009 r., skarżąca złożyła wniosek o ustalenie odszkodowania za ww. nieruchomość. Przy czym, pierwotny wniosek został złożony przez J. S. już w grudniu 1988 r. zaś ponowiony został w styczniu 1998 r. Materiał dokumentacyjny sprawy wskazuje, że postępowanie wszczęte na skutek ww. wniosku, w ocenie Sądu, charakteryzowało się brakiem koncentracji działań zmierzających do zakończenia sprawy. Organ podejmował w sprawie czynności w dużych odstępach czasu. Kolejno w dniach: 2 lipca 2009 r., 22 października 2009 r., 15 lipca 2014 r., pomimo iż częściowym materiałem dowodowym dysponował już w 2007 r. (dokumentacja uzyskana z Archiwum Państwowego [...]). Wskazania także wymaga, że Prezydent po otrzymaniu w dniu 12 lutego 2014 r. postanowienia Wojewody z dnia [...] lutego 2014 r. podjął czynności w sprawie dopiero po upływie ponad pięciu miesięcy, tj. w dniu 15 lipca 2014 r. Następnie, organ wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania dopiero w dniu [...] kwietnia 2016 r., a więc po ponad półtorarocznej bezczynności. Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie nie informował wnioskodawcy o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organ przewlekle prowadził postępowanie w sprawie, a przewlekłość ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy - przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Podejmowanie działań ukierunkowanych na merytoryczne załatwienie sprawy w tak dużych odstępach czasu pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2 wyroku. W punkcie 1 wyroku orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.