I SAB/Wa 414/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku A. S. z dnia 2 września 2011 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej A. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. S. pismem z dnia 28 lutego 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...]. Skarżąca wskazała, że w 1997 r. wystąpiła o zwrot w/w nieruchomości oraz że mimo złożenia w 2015 r. ponownego wniosku o odszkodowanie sprawa nie została dotychczas zakończona. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że z uwagi na wynikający z art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także z uwagi na bardzo dużą ilość wpływających spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwości zakończenia postępowania w terminie określonym w art. 35 kpa. Organ wskazał ponadto, że w piśmie z dnia 27 czerwca 2017 r. skarżąca została poinformowana o aktualnym stanie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa Stosownie do art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona. Organ nie wywiązał się bowiem z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy przekazanych wraz ze skargą do WSA w Warszawie wskazuje, że wniosek A. S. z dnia 2 września 2011 r. (ponowiony pismem z dnia 19 października 2015 r.) o ustalenie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Urzędu [...] w dniu 2 września 2011 r. Pierwsze działania w sprawie mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, organ podjął natomiast dopiero w styczniu 2016 r., a więc ponad 4 lata od wpłynięcia wniosku. Jak wynika z akt pismami z dnia 28 stycznia 2016 r. zwrócono się o nadesłanie stosownych informacji i dokumentów do Archiwum Państwowego oraz do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...]. Po uzyskaniu zaś stosownych odpowiedzi, co miało miejsce w lutym 2016 r., kolejne czynności w sprawie podjęte następnie zostały dopiero w czerwcu 2017 r. – pismem z dnia 27 czerwca 2017 r. zwrócono się do skarżącej o nadesłanie dokumentów potwierdzających następstwo prawne po dawnych właścicielach nieruchomości oraz poinformowano o przyczynach niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa. Jak wynika z analizy akt poza wystosowaniem powyższych pism organ nie podejmował w sprawie innych działań zmierzających do jej wyjaśnienia i rozpoznania. Prezydent [...] nie dochował też terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], mocą którego uznano zażalenie skarżącej za uzasadnione i wyznaczono dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący 2 miesiące od dnia otrzymania postanowienia, tj. od dnia 9 lutego 2017 r. Do dnia rozpoznania skargi na bezczynność stosowna decyzja nie została wydana. Oczywiste zatem jest, że Prezydent [...] w prowadzonym postępowaniu uchybił powołanym wyżej przepisom kpa. Jak wskazano organ na bieżąco nie interesował się sprawą, pomiędzy kolejnymi podejmowanymi działaniami zachodziły wielomiesięczne, niczym nieuzasadnione przerwy. Sąd uznał jednocześnie, że wobec podejmowania przez Prezydenta [...] jedynie nielicznych czynności mających na celu zakończenie sprawy i podejmowania ich sporadycznie, w dużych odstępach czasu, ze znacznym przekroczeniem terminów określonych w kpa, a także z uwagi na fakt, że postępowanie toczy się już od wielu lat, zaistniała w sprawie bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa. W ocenie Sądu ponadto z uwagi na charakter sprawy i stopień jej skomplikowania zasadnym jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a.