I SAB/Wa 415/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-02
Skład orzekający: Dorota Apostolidis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość może zostać stwierdzona i czy sąd może zobowiązać organ do rozpoznania wniosku w określonym terminie?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miasta w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ nie rozpoznał sprawy w ustawowym terminie i nie podjął żadnych czynności zmierzających do jej zakończenia. Wobec tego sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem.Stan faktyczny
Skarżący A. Z. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta miasta W. w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie, który został złożony w grudniu 2008 roku. Postępowanie trwało blisko trzy lata bez wydania decyzji, mimo wyznaczenia przez Wojewodę terminu do załatwienia sprawy. Organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do zakończenia postępowania, co skarżący zakwestionował przed sądem.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; stwierdził bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa; zasądził od Prezydenta miasta W. na rzecz skarżącego kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku A. de B. z dnia [...] grudnia 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną dawniej numerem hipotecznym [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. polegającą na niewydaniu przez organ decyzji w sprawie ustalenia odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115, poz. 741 ze zm.) za grunt nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], regulowanej niegdyś w księdze wieczystej hip. [...].
Skarżący zaznaczył, że postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania toczy się przed Prezydentem W. od blisko 3 lat. Dodał również, że Wojewoda [...] postanowieniem z 14 marca 2011 r. uznał wniesione przez strony zażalenie za uzasadnione i wyznaczył termin załatwienia sprawy na 30 września 2011 r., termin ten jednak nie został dotrzymany.
Ponadto skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Z nadesłanych do Sądu akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 2 grudnia 2008 r., M. K. pełnomocnik A. B. zwrócił się o przyznanie jego mocodawcy – dawnemu właścicielowi gruntu położonego przy ul. [...] w W. odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115, poz. 741 ze zm.). We wniosku zaznaczył, że odnośnie nieruchomości położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] przed Prezydentem W. prowadzone jest również postępowanie administracyjne z wniosku M. S. pełnomocnika A. B. z dnia 13 marca 2008 r., o rozpoznanie wniosku złożonego w dniu 22 grudnia 1947 r., w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279) o ustanowienie użytkowania wieczystego. Wyjaśnił, że wniosek ten został rozpoznany odmownie decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r. , nr [...] co do części nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 1998 r., w pozostałej części sprawę przekazano do właściwości kierownika Urzędu Rejonowego
Jednocześnie pełnomocnik A. B. zwrócił się o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa w związku z dotychczasowym nierozpoznaniem wniosku co do pozostałej części nieruchomości, to jest co do działki stanowiącej obecnie części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Wspomnieć należy, że co do części nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] wniosek w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego został rozpoznany decyzja Prezydenta W. nr [...].
W toku postępowania pismem z dnia 27 września 2010 r., M. K. cofnął wniosek o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie w jakim dotyczy on obecnie części działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...]
Następnie w dniu 12 stycznia 2011 r., M. K. – pełnomocnik A. B. skierował do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy dotyczącej rozpatrzenia wniosku w przedmiocie odszkodowania, a organ postanowieniem z [...] marca 2011 r., nr [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 września 2011 r. W uzasadnieniu Wojewoda [...] stwierdził, że w jego ocenie organ pierwszej instancji nie podjął żadnych czynności procesowych mających na celu wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a po cofnięciu wniosku również co do działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], jak również nie zastosował się do dyspozycji art. 36 kpa nie podając przyczyn zwłoki w załatwieniu sprawy i dodatkowego terminu zakończenia postępowania.
Wskazać również należy, że wnioskiem z dnia 9 września 2011 r., M. K. cofnął wniosek o przyznanie odszkodowania co do obszaru wykraczającego poza powierzchnię działki [...] z obrębu [...], w stosunku do której odmówiono ustanowienia użytkowania wieczystego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...].
W piśmie z dnia 4 grudnia 2011 r., Kierownik Działu Nieruchomości Dekretowych Skarbu Państwa Wydziału Spraw Dekretowych i i Związków Wyznaniowych Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie zaznaczył, że pismem z dnia 4 listopada 2011 r., pełnomocnik strony został poinformowany o tym, że trwa analiza zgromadzonej dokumentacji oraz o wyznaczeniu dodatkowego terminu zakończenia postępowania do dnia 28 lutego 2012 r.
Zaznaczyć również należy, że przy piśmie z dnia 2 lutego 2011 r., M. K. przedłożył do Urzędu [...] akt notarialny na mocy, którego w miejsce A. B. wszedł A. Z., jak również dołączył pełnomocnictwa do działania w imieniu A. Z.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
w myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: "P.p.s.a.") Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni – taka zaś sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem Prezent W. nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym.
Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
Przedmiotem skargi A. Z. jest bezczynność Prezydenta W. polegająca na nierozpoznaniu przez organ wniosku z dnia 2 grudnia 2008 r., o przyznanie odszkodowania za opisaną w nim nieruchomość.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 Kpa). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 Kpa). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 Kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa).
Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy doczynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 Kpa.
Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta m. st. Warszawy, a tym samym wydanie orzeczenia o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie.
Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce.
Wspomnieć należy, że wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość wpłynął do organu w dniu 4 grudnia 2008 r. co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 kpa do załatwienia sprawy nim objętej.
Tymczasem mimo upływu prawie trzech lat Prezydent W. nie zakończył postępowania administracyjnego, również po cofnięciu wniosku odszkodowawczego co do działki ewidencyjnej nr [...]. Jedyną czynnością jaką wykonał było poinformowanie pełnomocnika skarżącego w piśmie z dnia 4 listopada 2011 r., o podejmowaniu czynności mających na celu analizę zgromadzonej dokumentacji jak również o wyznaczeniu terminu na wydanie decyzji w sprawie do dnia 28 lutego 2011 r.
Podkreślić również należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] marca 2011 r., w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na bezczynność wniesione przez stronę za uzasadnione.
W ocenie Sądu postępowanie Prezydent W. niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 kpa. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.
W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku z dnia 2 grudnia 2008 r. należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.
Zaznaczyć również należy, że zwłoka organu z uwagi na brak podejmowania przez okres jej trwania jakichkolwiek czynności informacyjnych lub czynności, które wskazywałby na zamiar zakończenia postępowania ma, w ocenie Sądu charakter rażący w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z rażącym naruszeniem art. 35 i art. 36 Kpa.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło