I SAB/Wa 416/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-14
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Elżbieta Lenart, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent W. dopuścił się bezczynności w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, ponieważ po wyznaczeniu przez Wojewodę dodatkowego terminu na załatwienie sprawy, organ nie podjął żadnych czynności. Jednakże, ze względu na skomplikowany i historyczny charakter postępowania odszkodowawczego, Sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa. W związku z tym, Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku w terminie dwóch miesięcy.Stan faktyczny
Skarżący T. J. złożył skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, która przeszła na własność gminy, a następnie Skarbu Państwa na mocy dekretu z 1945 r. i ustawy z 1950 r. Postępowanie odszkodowawcze toczyło się na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wcześniejsze zażalenie na niezałatwienie sprawy zostało uznane za uzasadnione przez Wojewodę, który wyznaczył dodatkowy termin na załatwienie sprawy. Pomimo tego, organ nie podjął działań, co skutkowało złożeniem skargi. Organ podjął pewne czynności dopiero po złożeniu skargi, występując o dokumenty i informując strony o konieczności dołączenia dokumentów potwierdzających następstwo prawne.Rozstrzygnięcie
Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Prezydenta W. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi T. J. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" dz. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego T. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
T. J. pismem z dnia 2 lipca 2013r. (data wpływu do Urzędu W.) złożył skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie dotyczącej odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" dz. [...].
Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie.
Przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy m.st. Warszawy, a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stał się własnością Skarbu Państwa.
Przed Prezydentem W. prowadzone jest - z wniosku spadkobierców dawnych wspóółwłaścicieli - postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za grunt nieruchomości położonej przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" dz. [...] zgodnie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r. Nr 102, poz. 651 ze zm.)..
Pismem z dnia 5 listopada 2012 r. złożono za pośrednictwem Urzędu W. zażalenie na niezałatwienie w terminie lub przewlekłe prowadzenie postępowania w trybie 37 § k.p.a. przez Prezydenta W. sprawy ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] r. (znak sprawy: [...]) Wojewoda [...] uznał powyższe zażalenie za uzasadnione i stosownie do treści art. 37 k.p.a. wyznaczył dodatkowy termin na załatwienie sprawy, wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia.
Do Kancelarii Urzędu W. ww. postanowienie wpłynęło w dniu 8 lutego 2013 roku.
T.J. pismem z dnia 2 lipca 2013r. (data wpływu do Urzędu W.) złożył skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie.
Zgodnie z przepisem art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 201 Or. Nr 102, poz. 651 ze zm.) przesłankami badanymi w postępowaniu odszkodowawczym w sprawie ww. nieruchomości są określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką oraz jakie było przeznaczenie ww. terenu w Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego W. z dnia 11 sierpnia 1931 roku.
W celu ustalenia powyższego pismami z dnia 12 lipca 2013r. organ wystąpił do do Wydziału Architektury i Budownictwa w [...] oraz do Archiwum Państwowego W.
Pismem z dnia 1 sierpnia 2013r. organ poinformował strony prowadzonego postępowania o konieczności dołączenia do akt sprawy oryginałów lub poświadczonych notarialnie kserokopii dokumentów potwierdzających następstwo prawne po dawnych współwłaścicielach przedmiotowej nieruchomości w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma pod rygorem zawieszenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", czy też nie.
Zgodnie z ustanowioną w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.
Należy przyznać rację skarżącemu, że pomimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu na załatwienie sprawy, do dnia wniesienia niniejszej skargi, decyzja merytoryczna nie została wydana. Ponadto, organ prowadzący postępowanie w przedmiocie odszkodowania w trybie art. 215 u.g.n. nie wskazał jakiejkolwiek przyczyny przekroczenia terminu wyznaczonego przez siebie ani tym bardziej wskazanego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] lutego 2013 r. Do Kancelarii Urzędu W. postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013r. wpłynęło w dniu 8 lutego 2013 roku. Po wpłynięciu ww. postanowienia organ nie podjął żadnych czynności w sprawie. Dopiero po złożeniu skargi na bezczynność pismami z dnia 12 lipca 2013r. organ wystąpił do do Wydziału Architektury i Budownictwa w [...] oraz do Archiwum Państwowego W. Następnie pismem z dnia 1 sierpnia 2013r. organ poinformował strony prowadzonego postępowania o konieczności dołączenia do akt sprawy oryginałów lub poświadczonych notarialnie kserokopii dokumentów potwierdzających następstwo prawne po dawnych współwłaścicielach przedmiotowej nieruchomości w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma pod rygorem zawieszenia postępowania.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie.
W ocenie Sądu nie ma natomiast wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Przy ocenie stanu zwłoki organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można, bowiem abstrahować od charakteru sprawy, w której organ jest w przewlekłości.
Postępowania odszkodowawcze prowadzone w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi, ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest często z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów. Mając, zatem na względzie wspomniany historyczny i skomplikowany charakter sprawy, nie można uznać, że bezczynność ta przybrała postać rażącą, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło