I SAB/Wa 417/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., pochodzącą z dawnej księgi hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 8 kwietnia 2009 r. J. M. wniósł o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], pochodzącą z dawnej księgą hip. [...] objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy jako następca prawny W. K. i A. K. Wobec faktu, że od 2009 r. sprawa nie została rozpoznana J. M. wniósł w dniu 19 września 2012 r. zażalenie na niezałatwietnie sprawy w terminie do Wojewody [...]. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. Wojewoda [...] uznał wniesione przez J. M. zażalenie za uzasadnione i wyznaczył termin na podjęcie rozstrzygnięcia wynosząc 4 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Postanowienie to wpłynęło do Prezydenta W. 27 lutego 2013 r. Termin na podjęcie rozstrzygnięcia upłynął zatem 27 czerwca 2013 r. Pismem z dnia 26 czerwca 2013 r. (ostatecznie sprecyzowany pismem z dnia 25 października 2013r.), J. M. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie odszkodowania na podstawie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], pochodzącą z dawnej księgą hip. [...] objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując na podjęte czynności zmierzające do rozpoznania sprawy oraz poinformowanie skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu zakończenie postępowania – do 15 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem skargi J. M. jest bezczynność Prezydenta W., polegająca na nierozpoznaniu wniosku z 8 kwietnia 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną przy ul. [...]. Bezczynność organu zachodzi zaś, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. (od dnia 11 kwietnia 2011 r. także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym), z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W.. Poza sporem pozostaje okoliczność, że w dniu 8 kwietnia 2009 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie mu odszkodowania jako spadkobiercy W. K. i A. K. uprzednich właścicieli położonej w W. przy ul. [...] uregulowanej w księdze hipotecznej nr [...]. Tymczasem, mimo upływu przeszło czterech lat od jego złożenia, Prezydent W. nie podjął w niej merytorycznego rozstrzygnięcia. Należy zauważyć, iż również termin wskazany w postanowieniu Wojewody [...] Nr [...] z dnia [..] lutego 2013 r. nie został przez Prezydenta W. dotrzymany, albowiem zwrot akt do organu I stopnia nastąpił 27 lutego 2013 r. (data prezentaty), zaś pomimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] 4 miesięcznego terminu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie do jego wydania nie doszło. W tej sytuacji zarzut bezczynności organu uznać należy za w pełni uzasadniony. Jednakże stwierdzona w ustalonym stanie faktycznym bezczynność nie ma charakter rażącego. Należy bowiem zauważyć, iż od daty złożenia wniosku Prezydent podejmował czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego oraz prawnego przedmiotowej nieruchomości. Po pierwsze bezzwłocznie zwrócił się do właściwych komórek organizacyjnych Urzędu oraz do Archiwum Państwowego o przekazanie stosownej dokumentacji. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 28 kwietnia 2009 r. Prezydent W. zwrócił się d Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o przekazanie akt własnościowych nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...]. Pismem z dnia 19 czerwca 2009 r. Prezydent W. zwrócił się do Archiwum Państwowego o udzielenie informacji jakie było przeznaczenie tego terenu w Ogólnym Planie Zabudowania W. wraz z odpowiednim opisem tego terenu. Natomiast pismem z dnia 21 grudnia 2009 r. zwrócił się do Delegatury Biura Geodezji i Katastru w Dzielnicy [...] o przesłanie odbitek z mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami nieruchomości hipotecznych oraz granicami działek wchodzącymi w ich skład. Kwerenda dokumentacji zgromadzonej w Archiwum Państwowym trwała ponad pół roku. Ponadto nie może obciążać Prezydenta fakt, iż badanie ksiąg wieczystych w celu naniesienia na wydruki graficzne z mapy ewidencyjnej z rastem nieruchomości hipotecznych z 1939 r. trwało ponad rok. Z dokumentów tych (mapy) wynika, że działka hipoteczna [...] uległa kolejnym podziałom. Z akt sprawy wynika również, iż część nieruchomości była zajmowana pod różne inwestycje, w tym przydzielenie terenu oraz budowę ulicy [...], w tym poszerzenia ulicy [...] co implikowało organ o zwrócenie się do właściwych zarządców dróg o stosowną dokumentację (pismo z dnia 25 stycznia 2013 r.). Nie bez znaczenia dla oceny charakteru bezczynności jest również fakt, iż skarga została złożona w dacie wyznaczonej przez Wojewodę [...]. Powyższe implikowało po stronie Sądu obowiązek wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Wyznaczając zaś dwumiesięczny termin załatwienia sprawy (którego bieg rozpoczynał się będzie do daty zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem) Sąd miał na względzie realną możliwość pozyskania dowodu z wyceny nieruchomości, a więc sporządzenia stosownego operatu szacunkowego, do którego strony mogą zgłaszać zastrzeżenia. Z tego względu, zdaniem Sądu terminem w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron - a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał i obligatoryjność przeprowadzenia ww. dowodu (w przypadku decyzji pozytywnej) - jest termin dwóch miesięcy, od daty zwrotu akt do organu wraz z prawomocnym wyrokiem. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.