I SAB/Wa 419/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. W., A. W., A. W. i Z. N. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 26 sierpnia 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących J. W., A. W., A. W. i Z. N. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J.W., A.W., A.W. i Z.N., reprezentowani przez radcę prawnego A.S., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1965 r., nr [...], w przedmiocie ustanowienia na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej [...] prawa użytkowania wieczystego do działki nr [...] (ul. [...]) oraz nr [...] (ul. [...]), w części, w jakiej teren wchodził w skład dawnej nieruchomości nr hip. [...]. W uzasadnieniu skargi wskazali, iż postępowanie w niniejszej sprawie trwa od dziecięciu miesięcy. W skardze zawarli wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że przedłużenie terminu załatwienia sprawy było związane z oczekiwaniem na akta sprawy, które Prezydent [...] przekazał do Kolegium dopiero po dwukrotnych wezwaniach. Jednocześnie Kolegium podniosło, że oczekiwało na przekazanie przez Prezydenta danych o właścicielach i użytkownikach wieczystych celem zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania. Następnie pismem z dnia 22 września 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o umorzenie przedmiotowego postępowania wskazując, że decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...] rozpoznało ww. wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. )dalej: "P.p.s.a" w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Wniosek o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym zgłosili skarżący w skardze, zaś organ w odpowiedzi na skargę nie wypowiedział się w przedmiocie tego wniosku. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a P.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu, w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności, czy przewlekłości organu administracji publicznej, staje się bezprzedmiotowe. Stąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi - zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wynika z akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu wniosku skarżących z dnia 26 sierpnia 2013 r., decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...], orzekło, że decyzja Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1965 r., nr [...], w przedmiocie ustanowienia na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej [...] prawa użytkowania wieczystego do działki nr [...] oraz nr [...], w części, w jakiej teren wchodził w skład dawnej nieruchomości nr hip. [...] – została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie stwierdziło jej nieważności z powodu wywołania przez tę decyzję nieodwracalnych skutków prawnych. Zdaniem Sądu, wydanie przez Kolegium ww. decyzji z dnia [...] września 2014 r., wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżących z dnia 26 sierpnia 2013 r. Oczywiste jest bowiem, że organ załatwił sprawę i nie pozostaje już w bezczynności. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe, dlatego w tym zakresie zostało umorzone (pkt 2 sentencji wyroku). Podkreślenia wymaga jednak, że chociaż wydanie przez organ rozstrzygnięcia w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (zob. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1953/12, z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12). Sąd oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, uznał, że doszło do rażącego przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w k.p.a., tj. rażącego naruszenia art. 8, art. 12 § 1, art. 35 i art. 36 k.p.a. Za rażące naruszenie ww. przepisów można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11, publ. - cbois.nsa.gov.pl.). Należy podkreślić, że zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie jak wynika z akt administracyjnych sprawy wniosek skarżących złożony został w organie w dniu 26 sierpnia 2013 r. Z akt sprawy wynika także, że organ pierwszą czynność w sprawie podjął dopiero pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r., którym zwrócił się do Prezydenta [...] o nadesłanie całości akt sprawy, czyli po ponad 7 miesiącach od dnia złożenia ww. wniosku. Zaznaczenia wymaga również fakt, że powyższe wezwanie zostało wystosowane dopiero na skutek zmotywowania organu przez pełnomocnika wnioskodawców, który to pismem z dnia 2 kwietnia 2014 r. wezwał Kolegium do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niewydaniu decyzji w sprawie w terminach wynikających z k.p.a. Dlatego też nie można się zgodzić z twierdzeniami organu zawartymi w odpowiedzi na skargę, że przedłużenie terminu załatwienia sprawy spowodowane było oczekiwaniem na nadesłanie akt sprawy, które znajdowały się u Prezydenta [...]. Ponadto Kolegium nie zastosowało się do dyspozycji zawartej w art. 36 k.p.a. tj. nie informowało wnioskodawców o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Powyższe determinuje ocenę, że zaistniała bezczynność w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 149 § 1 P.p.s.a. oraz na podstawie art. 161 § 1 pkt 3, w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.