I SAB/Wa 42/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokata B. S. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2016 r. o przyznaniu wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi Z. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o uchylenie bądź zmianę decyzji postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Z. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpoznania wniosku Z. R. z dnia [...] sierpnia 2015 r. o dokonanie, w trybie art. 161 Kpa, weryfikacji decyzji Prezydenta Miasta W. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] i w [...] wskazanych w pkt 6-19 wniosku wydanych w sprawach z zakresu pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r., wydanym przez starszego referendarza sądowego, przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Na pełnomocnika skarżącego wyznaczona została przez Okręgową Radę Adwokacką w W. adwokat B. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 20 września 2016 r. uwzględnił skargę Z. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o uchylenie bądź zmianę decyzji. W dniu [...] listopada 2016 r. do Sądu wpłynęła sporządzona przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika, opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Pełnomocnik wniósł jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2016 r., wydanym przez starszego referendarza sądowego, przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata B. S., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 147,60 złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 120 złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 27,60 złotych. W uzasadnieniu wskazano, że szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801) i powołano § 2 pkt 1 i pkt 2, § 3, § 4 i § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b tego rozporządzenia. Referendarz podniósł, ze w rozpoznawanej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20 września 2016 r. Złożony wniosek zawiera oświadczenie, o którym mowa w § 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. W sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające przyznanie wyznaczonemu pełnomocnikowi stosownego wynagrodzenia. Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów oraz uwzględniając charakter sprawy, nakład pracy pełnomocnika oraz jego wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, referendarz postanowił przyznać wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenie za dokonaną czynność w wysokości 120 zł (tj. ½ z kwoty 240 zł), podwyższone o stosowną stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania (tj. kwotę 27,60 zł). W ocenie referendarza sądowego przyznania wynagrodzenia w wyższej wysokości nie uzasadnia bowiem ani charakter (zawiłość) sprawy, ani też nakład pracy pełnomocnika, czy też jego wkład w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem referendarza sądowego podjęte w sprawie czynności nie przekraczają granic zwykłej staranności jakiej należy wymagać od profesjonalnego pełnomocnika. Sprzeciw od postanowienia z dnia 5 października 2016 r. wniosła adwokat B. S., wnosząc o jego zmianę poprzez przyznanie wynagrodzenia w kwocie 295,20 złotych z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Przedmiotowemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisu § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. W opinii ww. adwokata obszerność pism skarżącego w sprawie oraz czas poświęcony na przygotowanie się do sprawy uzasadnia przyznanie wynagrodzenia wynoszącego 100% opłaty maksymalnej. W uzasadnieniu ww. adwokat wskazuje na szablonowość wydawanych uzasadnień przez starszego referendarza sądowego, oraz na nieprawidłowość postanowienia z dnia 5 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "Ppsa", rozpatrując sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 Ppsa (w tym od postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 Ppsa), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 Ppsa). Zgodnie z art. 250 § 1 Ppsa, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w § 1 (§ 2). Sąd zwraca uwagę, że szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Warto zaznaczyć, że postępowanie przed Sądem pierwszej instancji zostało zakończone w pierwszej instancji wydaniem wyroku w dniu 20 września 2016 r. Stosownie zaś do § 22 ww. rozporządzenia przepisy rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. stosuje się tylko do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia, do czasu zakończenia sprawy w danej instancji. Skoro zatem sprawa przed WSA w Warszawie zakończyła się jeszcze przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., a wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej został wniesiony już w nowym reżimie prawnym (w dniu 10 listopada 2016 r. – k. [...] akt sądowych), to w niniejszej sprawie znajdowały zastosowanie nowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, przewidujące dwukrotnie niższe stawki wynagrodzenia Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl natomiast § 4 ust. 2 ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4 następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Stosownie do treści § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia, opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W rozpoznawanej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20 września 2016 r. Złożony wniosek zawiera oświadczenie, o którym mowa w § 3 powołanego rozporządzenia. W sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające przyznanie wyznaczonemu pełnomocnikowi stosownego wynagrodzenia. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b powołanego rozporządzenia, opłaty maksymalne za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynoszą 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi natomiast 240 zł (§ 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia). W ocenie Sądu, sprawa ze skargi Z. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania jako sprawa zakresu pomocy społecznej nie należy do spraw szczególnie skomplikowanych. W sprawie nie wystąpiły poważne zagadnienia lub wątpliwości natury prawnej lin faktycznej. Pełnomocnik w niniejszej sprawie został wyznaczony z dniem 1 września 2016 r. Adwokat B. S. nie podjęła żadnych czynności w sprawie, które przyczyniłyby się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Wyrok w sprawie zapadł na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, w związku z tym adwokat nie poświęciła czasu na przygotowanie się do rozprawy. Pierwsza czynność podjęta w sprawie przez wyznaczoną adwokat nastąpiła z dniem otrzymania nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem tj. [...] października 2016 r., tego samego dnia adwokat przeglądała akta prawy. Po zapoznaniu się z aktami wyznaczona adwokat sporządziła z dniem [...] listopada 2016 r. opinię prawną w przedmiocie braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej, jednocześnie wnosząc o zasądzenie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej za sporządzenie ww. opinii. Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów oraz uwzględniając charakter sprawy, nakład pracy pełnomocnika oraz jego wkład przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia a także zakres czynności podjętych przez pełnomocnika, uzasadnia przyznanie mu wynagrodzenia z tytułu sporządzenia opinii prawnej, w przedmiocie braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, w wysokości 120 zł, podwyższone o stosowną stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania. Przyznania wynagrodzenia w wyższej wysokości nie uzasadnia bowiem ani charakter (zawiłość) sprawy, ani też nakład pracy pełnomocnika, czy też jego wkład w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Akta sprawy jak również zebrany w nich materiał dowodowy nie należą do obszernych. Podjęte w sprawie czynności nie przekraczają granic zwykłej staranności jakiej należy wymagać od profesjonalnego pełnomocnika. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżone sprzeciwem postanowienie starszego referendarza sądowego należy utrzymać w mocy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 250 § 1 i 2 Ppsa. w zw. z art. 260 § 1 Ppsa. orzekł, jak w sentencji postanowienia.