I SAB/Wa 420/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędzia WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2015 r. sprawy ze skargi S.L. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Rozwoju do rozpoznania wniosku z dnia [...] o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium [...] z dnia [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz S. L. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 9 czerwca 2014 r. do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju wpłynęło pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 28 maja 2014 r., którym Kolegium przekazało Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju – jako organowi właściwemu – wniosek S. L. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1958 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości [...], położonej w W. przy ul. [...] P. na S., stanowiącej część osady włościańskiej byłej wsi Z., zapisanej w tabeli likwidacyjnej nr 3, w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa. W związku z brakiem wydania decyzji w sprawie, jak też brakiem informacji o przyczynach niewydania rozstrzygnięcia w ustawowym terminie, a także informacji o przewidywanym terminie załatwienia sprawy, pismem z dnia 17 marca 2015 r. S. L. wezwał Ministra Infrastruktury i Rozwoju do usunięcia naruszenia prawa, wnosząc o niezwłoczne wydanie decyzji w sprawie. W następstwie powyższego Minister Infrastruktury i Rozwoju pismem z dnia 20 marca 2015 r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., jak też do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie pismem z dnia 20 marca 2015 r. organ zawiadomił stronę, że nie jest możliwe zakończenie przedmiotowego postępowania w terminach określonych w art. 35 kpa z uwagi na konieczność zgromadzenia materiału dowodowego i poinformował, że przewiduje załatwienie sprawy do dnia 31 sierpnia 2015 r. Pismem z dnia 29 kwietnia 2015 r. S. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w prowadzeniu postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1958 r. w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 35 § 1 i 3 kpa oraz naruszenie art. 12 kpa w związku z art. 35 kpa i art. 36 kpa poprzez ich niezastosowanie. Skarżący wniósł o zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Rozwoju do wydania decyzji w terminie zakreślonym przez Sąd oraz stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, a także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (na który organ nie wyraził zgody). W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, jednocześnie wskazując, że nie wyraża zgody na rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ wyjaśnił, że wystąpił do właściwych organów o przesłanie akt własnościowych dotyczących nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania. Jednocześnie organ wskazał, że pismem z dnia 27 maja 2015 r. zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawcy o nadesłanie dokumentów potwierdzających następstwo prawne S. L. po byłym właścicielu nieruchomości, której dotyczy prowadzone postępowanie i do momentu udzielenia przez organ odpowiedzi na skargę wezwanie to nie zostało wykonane. Ponadto organ podkreślił, że ma trudną sytuację kadrową a sprawy załatwia według kolejności wpływu. Dodał także, że sprawy dotyczące decyzji wydanych na podstawie tzw. dekretu warszawskiego ze względu na złożony stan prawny i historyczny charakter są czasochłonne. Organ wyjaśnił również, że podejmuje szereg czynności materialno-technicznych, służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, które nie zawsze mają odzwierciedlenie w aktach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Z analizy akt sprawy wynika, że skarga została wniesiona po wezwaniu organu pismem z dnia 17 marca 2015 r. do usunięcia naruszenia prawa. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Zwrócić również należy uwagę, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że niewątpliwie zaistniała w niej opisana powyżej sytuacja bezczynności. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że w dniu 9 czerwca 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju otrzymał do rozpatrzenia wniosek S. L. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1958 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości [...], położonej w W. przy ul. [...] P. na S., stanowiącej część osady włościańskiej byłej wsi [...], zapisanej w tabeli likwidacyjnej nr 3, w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa. W dniu 20 marca 2015 r. organ wystąpił o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. W aktach sprawy znajduje się także opinia geodezyjna z dnia [...] maja 2015 r. dotycząca określenia położenia przedmiotowej nieruchomości, sporządzona przez uprawnianego geodetę. Pismem z dnia 27 maja 2015 r. organ wezwał skarżącego do nadesłania dokumentów potwierdzających następstwo prawne S. L. po byłym właścicielu nieruchomości, której dotyczy prowadzone postępowanie. Z treści nadesłanej skargi wynika, że organ poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie i przewidywanym terminie jej zakończenia do dnia 31 sierpnia 2015 r. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia rozpatrzenia skargi przez Sąd Minister nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się zarzucanej bezczynności, co skutkowało zobowiązaniem go przez Sąd do rozpoznania wniosku skarżącego w zakreślonym terminie. Jednocześnie biorąc pod uwagę datę przekazania Ministrowi jako organowi właściwemu do rozpatrzenia wniosku wszczynającego postępowanie (czerwiec 2014 r.) oraz charakter niniejszej sprawy dotyczącej tzw. nieruchomości dekretowej, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała obecnie w sprawie bezczynność nie miała jeszcze charakteru rażącego naruszenia prawa. Jednocześnie Sąd uznał, że termin dwóch miesięcy jest okresem wystarczającym, aby rozpoznać przedmiotowy wniosek skarżącego. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że podniesione w odpowiedzi na skargę okoliczności (trudna sytuacja kadrowa, zasada załatwia spraw według kolejności wpływu, skomplikowany charakter sprawy dotyczącej decyzji wydanych na podstawie tzw. dekretu warszawskiego) nie są ustawowymi przesłankami, które usprawiedliwiałyby niezałatwienie wniosku skarżącego w kodeksowym terminie o którym mowa w powołanym art. 35 kpa. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.