I SAB/Wa 423/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi S. H. i H. N. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących S. H. i H. N. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S. H. i H. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako "Dalszy ciąg wykazu hipotecznego nieruchomości [...], położonej w W. przy ul. [...], obecnie wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...], KW nr [...], przejętej dekretem z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy 9Dz. U. nr 21, poz. 11). W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że w dniu [...] listopada 2012 r., złożyli wniosek o odszkodowanie za opisaną wyżej nieruchomość. Do dnia wniesienia skargi wniosek ów nie został jednak rozpoznany, a strona skarżąca nie otrzymała żadnej informacji o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy ani o przyczynach zwłoki. Skarżący wyjaśnili, że przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpali przysługujące im środki zaskarżenia, a Wojewoda [...] uznał ich zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] 4 miesięczny termin do rozpoznania sprawy. Skarżący zauważyli, że Prezydent [...] pomimo wskazania terminu nie podjął nawet czynności zmierzających do rozpoznania wniosku, w sprawie nie został powołany biegły do oszacowania odszkodowania, co jednoznacznie wskazuje, że sprawa nie zostanie terminowo rozpoznana. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że od daty złożenia wniosku prowadził postępowanie wyjaśniające. Wskazał, ze do dnia jego zakończenia niezbędne jest jeszcze ustalenie czy w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 21 października 1945 r., działka przy ul. [...] mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz w jakiej dacie dawni właściciele utracili możliwość posiadania przedmiotowej nieruchomości, w związku z czym organ wystąpił do Archiwum [...] o dokumenty dotyczące placu zabudowy oraz do Wydziału Architektury i Budownictwa i do Delegatury Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] po dokumenty dotyczące inwestycji realizowanych na przedmiotowym gruncie. Organ wyjaśnił również, że pełnomocnik skarżących został poinformowany o przyczynach nie zakończenia postępowania w terminie wyznaczonym przez Wojewodę oraz, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do dnia 31 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Przedmiotem skargi S. H. i H. N. jest bezczynność Prezydenta [...] polegająca na nie rozpoznaniu przez organ wniosku skarżących z dnia 29 listopada 2012 r., o ustalenie w trybie przepisu art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 261, poz. 2603 ze zm.) odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako "Dalszy ciąg wykazu hipotecznego nieruchomości [...], położonej w W. przy ul. [...], obecnie wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...]. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Bezspornym jest, że wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako "Dalszy ciąg wykazu hipotecznego nieruchomości [...], położonej w W. przy ul. [...], obecnie wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] wpłynął do organu w dniu 30 listopada 2012 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty Kancelarii Urzędu [...], Biura [...]. Od tej chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem mimo upływu ponad półtora roku Prezydent [...] nie zakończył postępowania administracyjnego. Podkreślić również należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na bezczynność wniesione przez stronę za uzasadnione i wyznaczył 4 miesiące na rozpoznanie wniosku. W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi [...] dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Ponieważ Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. dokonując pod tym kątem oceny sprawy uznać należało, że zwłoka organu nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że do dnia wniesienia skargi do Sądu Prezydent [...] podejmował czynności mające na celu skompletowanie dokumentacji; zwracał się o przesłanie akt własnościowych obejmujących przedmiotową nieruchomość kopie mapy ewidencyjnej z zaznaczeniem granic nieruchomości, wypisów z rejestru gruntów (por. pismo z dnia 31 stycznia 2013 r., nr [...]), o wydanie zaświadczenia z księgi wieczystej nieruchomości hip. nr [...] (por. pismo z dnia 11 marca 2013 r., nr [...]), o przesłaniem dokumentów potwierdzających, że w dniu 21 listopada 1945 r. to jest w dacie wejścia w życie dekretu na przedmiotowej działce znajdował się budynek mieszkalny, określenie jego parametrów, oraz przesłanie materiałów dotyczących przeznaczenia nieruchomości w ogólnym planie zabudowania [...], zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. (por. pismo z dnia 2 kwietnia 2013 r., nr [...] z dnia 2 sierpnia 2013 r.,), akt lokalizacyjnych obejmujących przedmiotowa nieruchomość (por. pismo z dnia 2 sierpnia 2013 r., nr [...]), Nie ulega również wątpliwości, że w toku postępowania organ wywiązywał się względem stron z obowiązków informacyjnych o których mowa w przepisie art. 36 k.p.a. (vide pismo z dnia 12 sierpnia 2013 r., nr [...]), Powyższe nakazuje przyjąć, że zwłoka organu nie ma w ocenie Sądu charakteru rażącego w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Wskazać również należy, że Sądowi z urzędu znane są okoliczności związane z bardzo dużą ilością spraw odszkodowawczych prowadzonych przez Prezydenta [...] Postępowania prowadzone w trybie przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. nr 261, poz. 2603), są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest często z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.