I SAB/Wa 424/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Wroczyński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2014 r. sprawy ze skargi W. B. na bezczynność Prezydent W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 17 listopada 1998 r. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], dla której prowadzona jest księga hipoteczna pod nazwą "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego W. B. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 21 lipca 2013 r. W. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. "[...] – w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651). W związku z nierozpoznaniem przez Prezydenta W. w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 - powoływana dalej jako Kpa) skarżący wystąpił, w dniu 21 lutego 2013 r. (data wpływu pisma do organu), do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie jej w terminie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin załatwienia sprawy do trzech miesięcy od dnia doręczenia postanowienia wraz z aktami sprawy tj. do dnia 9 sierpnia 2013 r. Ponadto, skarżący wskazał, że do dnia wniesienia skargi mimo postanowienia Wojewody [...] i upływu blisko 15 lat od złożenia wniosku organ nie zakończył postępowania w sprawie ani nie podjął żadnych czynności zmierzających do wydania orzeczenia. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności mających na celu zgromadzenie całości dokumentacji niezbędnej do wydania decyzji merytorycznie kończącej postępowanie. Ponadto wyjaśnił, że pismem z dnia 8 sierpnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 30 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1– 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 Kpa). Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 Kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Prezydent W. od dnia 14 lutego 2013 r. kiedy to skarżący po blisko 15 latach bezczynności organu ponowił wniosek z 17 listopada 1998 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, czym niewątpliwie naruszył powołane przepisy art. 35 § 1 i 3 oraz 36 § 1 Kpa. Pierwszą czynnością jaką organ podjął w sprawie było zwrócenie się pismem z dnia 7 marca 2013 r. do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. o przesłanie akt własnościowych nieruchomości, a następnie pismem z dnia 29 marca 2013 r. poinformowanie pełnomocnika skarżącego na czym polega postępowanie w sprawach odszkodowawczych oraz, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do dnia 31 lipca 2013 r. Kolejne pismo do pełnomocnika skarżącego z dnia 8 sierpnia 2013 r. było niewątpliwie skutkiem wniesienia zażalenia do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. W piśmie tym organ wyznaczył kolejny przewidywany termin wydania decyzji do dnia 30 listopada 2013 r. Innych czynności w sprawie do dnia wyrokowania Prezydent W. nie podejmował. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżących o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość uznać należy za uzasadniony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu organ uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym, a także naruszył - wynikającą z art. 12 k.p.a. - zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 Kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 Kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 Kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 Kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 Kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." Oceniając zachowanie organu we wszczętym postępowaniu o przyznanie odszkodowania, Sąd doszedł ponadto do przekonania, że wraz z przekroczeniem terminów załatwienia sprawy określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżących nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 Kpa można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. W przedmiotowej sprawie, biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku – 17 listopada 1998 r. ponowionego pismem z dnia 14 lutego 2013 r. oraz brak podjęcia przez organ jakichkolwiek czynności w sprawie, poza czynnościami wyżej opisanymi, podejmowanymi już po złożeniu przez skarżących zażalenia do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie - należy uznać, że bezczynność organu miała charakter rażący. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.