I SAB/Wa 424/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 1948 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. jako "[...]", dz. [...] - w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] października 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej, w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) – dalej zwanego "dekretem", do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "[...], rej-hip. [...], działka nr [...] o pow. [...]. W skardze wniósł o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w możliwie najkrótszym terminie wyznaczonym przez Sąd; 2) rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym; 3) zasądzenie od Prezydenta [...] kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego; W uzasadnieniu skarżący powołał się na art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3 kpa, tj. zasadę szybkości i ekonomiki postępowania administracyjnego oraz przepisy regulujące terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym, które wyznaczają termin maksymalny termin na załatwienie sprawy, wynoszący dwa miesiące. Skarżący podał, że 9 sierpnia 2019 r. skierował zażalenie w związku z bezczynnością Prezydenta [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], jednakże do dnia sporządzenia skargi organ nie załatwił sprawy, co do meritum. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie oraz o nierozpatrywanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wskazał, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu. [...] w mieniu własnym i żony 8 października 1948 r. złożył do Zarządu Miejskiego w [...] wniosek, w trybie art. 7 dekretu, o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do terenu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Wniosek ten został ponowiony 4 lutego 1987 r. 27 grudnia 1990 r. oraz 23 października 2018 r. Do dnia dzisiejszego wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nie został rozpoznany. 2 lutego 2018 r. [...] następca prawny byłych właścicieli oraz [...] (jego pełnomocnik, ale wskazany we wniosku także jako jego wnioskodawca), reprezentowani przez adwokata [...], złożyli wniosek o ustalenie odszkodowania, w trybie art. 215 ugn, za nieruchomość położoną przy ul. [...]. Prezydent [...] podał, że 23 października 2018 r. [...], reprezentowany przez adwokata [...], złożył wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, w trybie art. 214 ugn, gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...]. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 1998 r. sygn. akt Vl SA 1863/96 podstawę dla rozstrzygnięcia spraw o odszkodowanie daje dopiero odmowa uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej lub umorzenie postępowania w tej kwestii. W związku z powyższym Prezydent [...] postanowieniem z [...] maja 2019 r. zawiesił z urzędu administracyjne dotyczące wniosku z [...] lutego 2018 r. o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, do czasu zakończenia postępowania z wniosku z [...] października 1948 r. 16 lipca 2019 r. [...] złożył zażalenie do Wojewody [...] w związku z bezczynnością Prezydenta [...] w sprawie z wniosku z [...] października 1948 r. 17 lipca 2018 r. [...] złożył skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Administracyjnego w Warszawie z 9 listopada 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 302/18 w sprawie o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, mimo, że postępowanie to zostało zawieszone. Do dnia dzisiejszego skarga nie została rozpatrzona. Pismem z [...] lipca 2019 r. organ zwrócił się do Biura Architektury i Planowania Przestrzennego z prośbą o wydanie opinii urbanistycznej, czy w projektowanym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rejonu "[...] rej. [...]" przewiduje się zmianę dotychczasowego sposobu korzystania z gruntu ww. nieruchomości, która będzie kolidować z ustanowieniem prawa na rzecz dawnych właścicieli, w trybie art. 7 dekretu, a w szczególności, czy nieruchomość ta przewidziana jest na cele użyteczności publicznej. 6 sierpnia 2019 r. [...] złożył kolejne ponaglenie, tym razem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w związku z bezczynnością Prezydenta [...] w sprawie z wniosku z [...] października 1948 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] września 2019 r. uznało zażalenie za nieuzasadnione. W uzasadnieniu SKO podniosło, że organ I instancji podejmuje czynności zmierzające do załatwienia przedmiotowej sprawy, skoro pismem z [...] lipca 2019 r. zwrócił się do Biura Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu [...]. Prezydent [...] zwrócił uwagę, że ilość skarg wpływających w przedmiotowej sprawie poważnie utrudnia organowi doprowadzenie do jej zakończenia. Od lipca 2019 r. (w ciągu zaledwie trzech miesięcy) pełnomocnik złożył dwa ponaglenia i dwie skargi, w tym jedną skargę na niewykonanie wyroku w sprawie o ustalenie odszkodowania, gdzie postępowanie zostało zawieszone postanowieniem z [...] maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zdążył jeszcze rozpatrzeć rzeczonej skargi i zwrócić organowi I instancji akt postępowania. Taka aktywność procesowa skarżącego koliduje z możliwością przedsięwzięcia czynności zmierzających do wydania decyzji, jak to podkreślił w uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 8 września 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 863/17. Podobne stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawarł w uzasadnieniu wyroku z 18 stycznia 2018 r. sygn. l SA/Wa 1503/17, gdzie ponowna skarga wpłynęła 12 dni po otrzymaniu przez organ akt sprawy i według Sądu sytuacja ta spowodowała, że organ właściwie nie miał obiektywnie możliwości, aby skutecznie zareagować na poprzedni wyrok Sądu i rozpoznać wniosek. Na zakończenie organ podkreślił, że postępowanie administracyjne w sprawie oddania gruntu w użytkowanie wieczyste jest postępowaniem o szczególnym stopniu skomplikowania. Praktyka orzecznicza pokazuje, że dwumiesięczny okres wynikający z art. 35 § 3 kpa może okazać się niewystarczający do jego zakończenia. Należy mieć na uwadze, że przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie administracyjne konieczne jest określenie sytuacji prawnej gruntu, która nie będzie budziła żadnych wątpliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Nie budzi wątpliwości Sądu, że Prezydent [...] pozostaje bezczynny w załatwieniu sprawy administracyjnej toczącej się w trybie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że opłacony wniosek dekretowy z [...] października 1948 r. wpłynął do Zarządu Miejskiego w [...] 8 października 1948 r. Z akt sprawy wynika, że pierwsze czynności w sprawie wywołanej wnioskiem dekretowym podjął kierownik Biura Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy [...] zwracając się pismem z [...] marca 1993 r. do Wydziału Architektury tego Urzędu o wydanie opinii urbanistycznej dla przedmiotowej nieruchomości. Następnie tenże kierownik pismem z [...] marca 1993 r. wystąpił do [...] z informacją o stanie sprawy oraz o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie motywując to nadmierną ilością spraw wpływających do Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami. Prezydent [...] decyzją z [...] maja 1997 r. nr [...] umorzył postępowanie z wniosku dekretowego. Po rozpatrzeniu odwołania [...], podtrzymanego pismem z [...] czerwca 2007 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] czerwca 2007 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z prezentaty widniejącej na egzemplarzu tej decyzji znajdującym się w aktach sprawy wynika, że decyzję tę Prezydent [...] otrzymał 21 czerwca 2007 r. [...] w piśmie z [...] marca 2018 r. skierowali do Prezydenta [...] zapytanie o aktualny stan sprawy i wnieśli o wydanie decyzji w sprawie. W piśmie z [...] lipca 2019 r. Prezydent [...] wystąpił do Biura Architektury i Planowania Przestrzennego o wydanie opinii urbanistycznej, czy w projektowanym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rejonu "[...] rej. [...]" przewiduje się zmianę dotychczasowego sposobu korzystania z gruntu ww. nieruchomości, która będzie kolidować z ustanowieniem prawa na rzecz dawnych właścicieli, w trybie art. 7 dekretu, a w szczególności, czy nieruchomość ta przewidziana jest na cele użyteczności publicznej. [...] w piśmie z [...] sierpnia 2019 r. złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy dekretowej w terminie. Następnie w piśmie z [...] września 2019 r. [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku dekretowego. Jak dotychczas wniosek dekretowy nie został rozpoznany. Z opisanego wyżej stanu sprawy wynika, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje art. 35 § 3 kpa (termin dwóch miesięcy) został w niniejszej sprawie wielokrotnie przekroczony. Okres zwłoki organu w rozpatrzeniu sprawy (uwzględniając okres po otrzymaniu przez organ I instancji decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, do chwili orzekania przez Sąd) wynosi ponad 12 lat. Sąd uznał, że bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku dekretowego ma charakter rażącego naruszenia prawa, o czym świadczy okres zwłoki organu oraz to, że Prezydent [...] w okresie po otrzymaniu w 2007 r. decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2007 r. nr [...] podjął w sprawie tylko jedną czynność procesową. Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma podstaw do nałożenia na Prezydenta [...] z urzędu sankcji finansowych, o których mowa w art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej zwanej "ppsa". Sąd miał na uwadze to, że: 1) sprawy dekretowe mają skomplikowany charakter; 2) Prezydent [...] wskazuje racjonalne powody zwłoki (duża ilość spraw dekretowych zalegających w organie); 3) dopiero 23 października 2018 r. organ otrzymał uwierzytelnioną przez adwokata [...] kopię prawomocnego postanowienia sądu spadku z [...] marca 1994 r. sygn. akt [...] wykazującego następstwo prawne skarżącego po przeddekretowych właścicielach przedmiotowej nieruchomości - [...]. Mając na uwadze stan niniejszej sprawy Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku dekretowego z [...] października 1948 r. w terminie 4 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 i § 1a ppsa orzekł, jak w sentencji. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).