I SAB/Wa 425/19
PostanowienieWSA w Warszawie2019-12-11
Skład orzekający: Dorota Apostolidis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dzierżawca nieruchomości, który nie posiada tytułu praworzeczowego, posiada interes prawny do bycia stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym wniosku o stwierdzenie nabycia nieruchomości z mocy prawa (postępowanie komunalizacyjne)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dzierżawca nieruchomości, który nie posiada tytułu praworzeczowego do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania komunalizacyjnego, nie posiada interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Interes prawny musi mieć swoje źródło w przepisie prawa materialnego, a prawa wynikające ze stosunku obligacyjnego, takiego jak umowa dzierżawy, nie stanowią podstawy do legitymacji procesowej w tym postępowaniu. W związku z tym skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.Stan faktyczny
Skarżąca, będąca dzierżawcą nieruchomości od 1998 r., wniosła skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia nieruchomości z mocy prawa. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że skarżąca nie posiada przymiotu strony, ponieważ dzierżawca lub osoba władająca bez tytułu prawnego nie jest stroną postępowania komunalizacyjnego. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącej kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia nieruchomości z mocy prawa postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej [...] z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
[...] pismem z dnia [...] września 2019 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia nieruchomości z mocy prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie i wskazał, że [...] nie legitymuje się przymiotem strony w niniejszym postępowaniu, bowiem stroną postępowania komunalizacyjnego nie jest dzierżawca nieruchomości ani osoba władająca tą nieruchomością bez tytułu prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści Art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Badając dopuszczalność skargi, Sąd zobowiązany jest do ustalenia, czy została ona wniesiona przez osoby uprawnione, tj. takie, które posiadają legitymację do bycia stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W niniejszej sprawie należało rozważyć, czy strona wnosząca skargę t.j. [...] jest legitymowana do bycia stroną w sprawie z wniosku Miasta st. Warszawy z dnia 10 lipca 2007 r. o wydanie decyzji w trybie art. 7 ustawy z 10 lipca 2007 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (DZ. U. nr 32, poz. 191 ze zm.) w odniesieniu do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...].
Stosownie do treści art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony.
Z powyższego przepisu wynika, że sam fakt uczynienia przez organ danego podmiotu stroną postępowania administracyjnego i doręczenie mu decyzji nie stanowi samo przez się, że podmiot taki będzie uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego. Ważne jest bowiem, aby posiadał on w tym postępowaniu interes prawny. Jest to o tyle istotne, że podmiot taki będzie miał prawo do składania w postępowaniu sądowym wniosków procesowych, czy też zaskarżania wydanych w sprawie orzeczeń.
Interes prawny ma charakter materialnoprawny. Oparty jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i prawnym, i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2001 r. sygn. akt I SA 2326/00; Lex nr 54528). Treścią interesu prawnego jest publiczne prawo podmiotowe rozumiane, jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnej korzyści, którą można realizować w postępowaniu administracyjnym, czy sądowoadministracyjnym. Interes prawny musi mieć więc swe źródło w przepisie prawa materialnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa i właściwa gmina, gdyż między nimi dochodzi do przekształceń prawa własności. Interes prawny w postępowaniu komunalizacyjnym miałby również podmiot, który wykazałby, że przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania komunalizacyjnego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 1993 r. sygn. akt II SA 1783/93, niepubl. oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2004 r. w sprawach sygn. akt I SA 1307/02, 1308/02, 1309/02, 1310/02; https://cbois.nsa.gov.pl). Z kolei w wyroku z dnia 3 czerwca 2003 r. sygn. akt I SA 2801/01 (Lex 149523), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że nawet roszczenie o nabycie prawa użytkowania wieczystego nie daje legitymacji do uczestniczenia, jako strona w postępowaniu komunalizacyjnym.
W niniejszej sprawie wnoszący skargę wyjaśnił, że jest dzierżawcą przedmiotowej nieruchomości od 1998 r. i z powyższego wywodzi swój interes do udziału w niniejszym postępowaniu. Okoliczności te, zdaniem Sądu, nie stanowią jednak interesu prawnego do bycia stroną postępowania sądowego, którego przedmiotem jest rozpoznanie wniosku komunalizacyjnego. Prawa i obowiązki wynikające ze stosunku obligacyjnego (np. z umowy najmu, dzierżawy) nie stanowią bowiem źródła interesu prawnego do bycia stroną omawianego postępowania. Podkreślić bowiem należy, że tylko przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Bezspornie spółka wnosząca skargę nie legitymuje się żadnym prawnorzeczowym tytułem do przedmiotowego gruntu i nie wskazała przepisu prawa materialnego stanowiącego dla niej umocowanie do bycia stroną niniejszego postępowania sądowego.
Powyższe oznacza, że skarga [...] wniesiona do tut. Sądu jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło