I SAB/Wa 427/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-17
Skład orzekający: Dorota Apostolidis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, pomimo upływu ustawowych terminów na załatwienie sprawy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, gdy nie załatwi sprawy w ustawowym terminie lub w terminie dodatkowym, nawet jeśli podejmował pewne czynności. W przypadku stwierdzenia bezczynności, sąd zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku w określonym terminie i może stwierdzić rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Prezydenta w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, złożonego w 2008 r. Organ nie wydał decyzji pomimo upływu ustawowych terminów i wyznaczenia dodatkowego terminu przez Wojewodę. Prezydent w odpowiedzi na skargę przyznał, że sprawa jest złożona i wskazał nowy termin załatwienia. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku G. R. z dnia 20 czerwca 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt. 2. Stwierdzono, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej G. R. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. R. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku G. R. z dnia 20 czerwca 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako hip. "[...]" działka gruntu nr [...], obecnie stanowiącą część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], położoną w W. - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej G. R. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
G. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] polegającą na nie rozpoznaniu przez organ wniosku o odszkodowanie w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 153. poz. 1270 ze zm.) za nieruchomość oznaczoną jako hip. "[...]" działka gruntu nr [...], obecnie stanowiącą część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], położoną w W., w dzielnicy [...] w rejonie ulic [...] i [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...], Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...].
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania w szczególności przepisu art. 12, 35 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nie prowadzenie postępowania w sposób wnikliwy i szybki oraz nie załatwienie sprawy jako skomplikowanej w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, przez co naruszono zasady zapisane w art. 7 i 8 k.p.a., jak również naruszenie art. 37 § 2 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do zakończenia postępowania po wydaniu przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...]. Ponadto wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skargi G. R. wyjaśniła, że opisana wyżej przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r., nr 50, poz. 279). Zdaniem skarżącej w sprawie został zebrany kompletny materiał dowodowy, jednak Prezydent [...] nadal pozostaje w bezczynności i nie podejmuje żadnych konstruktywnych działań zmierzających do wydania decyzji. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organ prowadzący postępowanie obowiązek podejmowania nie jakiekolwiek działań, ale działań celowych, zmierzających do rozpoznania wniosku z dnia 20 czerwca 2008 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. G. R. podkreśliła, że po wpłynięciu do organu w dniu 20 czerwca 2008 r. jej wniosku po stronie Prezydenta [...] powstał obowiązek wynikający z art. 104 § 1 k.p.a. załatwienia sprawy w drodze decyzji i bez zbędnej zwłoki. Tymczasem Prezydent [...] rozpatrując wniosek przekroczył wszelkie terminy zakreślone we wskazanych wyżej przepisach i pozostał bezczynny mimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy. Skarżąca podkreśliła, że jedynymi czynnościami podejmowanymi w sprawie były wystąpienia organu do innych jednostek administracji, niemniej jednak wystosowywane były dopiero po wzywaniu organu przez stronę postępowania do dokonywania określonych czynności. Zatem jedynie pozorowały wykonywanie podstawowych obowiązków organu. W świetle opisanych wyżej okoliczności skarżąca uważa, że złożenie niniejszej skargi jest w pełni zasadne.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ przyznał, że jest przed nim prowadzone postępowanie z wniosku dawnych właścicieli o przyznanie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako hip. "[...]" działka gruntu nr [...]. Prezydent [...] dodał, że Wojewoda [...] wyznaczył mu termin zakończenia przedmiotowego postępowania do dnia 31 sierpnia 2012 r. Nadmienił również, że pismem z dnia 3 października 2012 r., pełnomocnik stron poinformował strony postępowania, że ze względu na dużą ilość spraw i ich bardzo złożony charakter w terminie wynikającym z przepisu art. 35 § 3 k.p.a. nie było możliwe rozpoznanie wniosku o odszkodowanie. Nadmienił, że jako datę zakończenia postępowania wskazano dzień 31 grudnia 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
w myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a.") sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni – taka zaś sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent [...] nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym.
Skarga jest zasadna co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
Z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek nie załatwienia sprawy w terminie, a więc istnieje stan pozostawania przez organ w bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Ponadto wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
W ocenie Sądu taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie bowiem Prezydent [...] do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za niniejszą nieruchomość.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wniosek skarżącej o odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako hip. "[...]" działka gruntu nr [...] wpłynął do Urzędu [...] w dniu 20 czerwca 2008 r. (wynika to z prezentaty Kancelarii Urzędu [...] widniejącej na wniosku). Z akt sprawy wynika również, że od tej daty organ podejmował czynności mające na celu kompletowanie dokumentacji. Występował m. in. o akta własnościowe, wydruk informacji z ewidencji gruntów, mapy dla nieruchomości, akta lokalizacyjne dla nieruchomości. Dopiero jednak pismem z dnia 15 czerwca 2012 r., pełnomocnik skarżącej został poinformowany, iż decyzja zostanie wydana w sprawie do 31 sierpnia 2012 r. Identyczny termin do rozpoznania sprawy wyznaczył organowi Wojewoda [...], który w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] wydanego na skutek wniesionego zażalenia wyraźnie stwierdził, że zażalenie to jest uzasadnione, a Prezydent [...] pozostaje w bezczynności. Wojewoda wskazał również, że gdyby stan bezczynności się przedłużał, a organ pierwszej instancji nie podejmował działań ukierunkowanych na merytoryczne rozstrzygnięcie wówczas dojdzie do rażącego naruszenia prawa.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako hip. "[...]" działka gruntu nr [...] uznać należało za uzasadniony. Nie można nie dostrzec, że czas jakim dysponował Prezydent w przedmiotowej sprawie był aż nadto wystarczający, aby móc zgromadzić materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji. Tym bardziej, że ocena działań podejmowanych przez organ wskazuje, że w toku podejmowanych przez niego czynności nie pojawiły się szczególne przeszkody, które wiązały się z koniecznością przedłużenia postępowania poza ramy wyznaczone przez kodeks postępowania administracyjnego. Skutkuje to wyznaczeniem Prezydentowi [...] dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.
W opisanym stanie faktycznym nie ulega również wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent [...] uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym (art. 35 oraz art. 36 k.p.a.), a także naruszył, wynikającą z art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.
W okolicznościach niniejszej sprawy należy również stwierdzić, że zwłoka Prezydenta [...] ma charakter rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. na co Wojewoda [...] zwrócił już uwagę w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] sygnalizując organowi, że przedłużenie stanu bezczynności jak również brak działań ukierunkowanych na merytoryczne rozstrzygnięcie będzie skutkowało rażącym naruszeniem prawa.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło