I SAB/Wa 427/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-27
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Joanna Skiba, Jolanta Dargas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, która trwała ponad 2 lata, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, która trwała ponad 2 lata, stanowi rażące naruszenie prawa, nawet jeśli organ ostatecznie wydał postanowienie po wniesieniu skargi na bezczynność. W przypadku wydania postanowienia przez organ II instancji, postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.Stan faktyczny
A. B. złożyła skargę na bezczynność Ministra Finansów Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 stycznia 2017 r. Wniosek ten dotyczył zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 1950 r. Skarżąca zarzuciła organowi brak rozpoznania wniosku przez blisko 3 lata. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując, że wydał postanowienie z dnia 29 października 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie z 2017 r., a zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że bezczynność Ministra Rozwoju w rozpoznaniu wniosku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 2. Umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Ministra Rozwoju do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. 3. Zasądzono od Ministra Rozwoju na rzecz A. B. kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: sędzia WSA Joanna Skiba sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Ministra Finansów Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Rozwoju w rozpoznaniu wniosku, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Ministra Rozwoju do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa [...] stycznia 2017 r., nr [...] 3. zasądza od Ministra Rozwoju na rzecz A. B. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z [...] września 2019 r. A. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Finansów Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] stycznia 2018 r., [...].
Skarga ta została wniesiona w następującym stanie faktycznym.
Wskazanym uprzednio postanowieniem Minister zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta [...] z [...] marca 1950 r., nr [...], odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] (ul. [...]) ozn. nr hip. [...].
A. B., J. H. i J. R. [...] stycznia 2017 r. (data prezentaty organu) wystąpiły z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej powyższym postanowieniem, a następnie pismem z [...]lipca 2019 r. z ponagleniem, w trybie art. 37 kpa.
Minister Finansów Inwestycji i Rozwoju postanowieniem z [...] października 2019 r., nr [...] utrzymał w mocy wskazane powyżej orzeczenie z [...] stycznia 2017 r.
W złożonej do Sądu skardze na bezczynność organu A. B. wniosła o nakazanie Ministrowi by w terminie 1 miesiąca od otrzymania akt sprawy wydał postanowienie w sprawie podjęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] marca 1950 r.
Uzasadniając swoje żądanie Skarżąca zarzuciła organowi brak rozpoznania przez blisko 3 lata wniosku z 17 stycznia 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w zakresie zawieszenia postępowania. W jej ocenie bezczynność Ministra trwająca blisko 3 lata jest oczywista i powinna skutkować uwzględnieniem skargi. Ponadto stwierdziła, że jak wynika z treści postanowienia, zawieszenie nastąpiło, z uwagi na postępowanie indemnizacyjne, dotyczące tej nieruchomości. Do akt niniejszej sprawy wpłynęła jednak ostateczna decyzja, kończąca to ostatnie postępowanie. Minister dalej nie podjął sprawy i popadł w dalszą bezczynność - pomimo wniosku o podjęcie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju wniósł o oddalenie skargi.
Uzasadnił, że postanowieniem z [...] października 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] stycznia 2017 r. Tym samym, organ nie pozostaje w bezczynności, bowiem zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Przy czym przyczyną niezakończenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest konieczność prawidłowego ustalenia wszystkich jego stron.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym.
Stosownie do art. 149 § 1 tej ustawy, sąd uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
W niniejszej sprawie wydanie przez Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju postanowienia z [...] października 2019 r., nr [...] - którym rozpoznany został wniosek, m.in. skarżącej, o ponowne rozpoznanie sprawy - powoduje, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu odwoławczego do załatwienia sprawy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe. Powyższa konstatacja wynika z tego, że w przypadku wydania postanowienia przez organ II instancji, na skutek wniesionego środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - brak jest podstaw do zobowiązania organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia, bowiem postępowanie to zostało już zakończone we właściwej instancji.
W tej sytuacji, mając na uwadze wydane w sprawie orzeczenie, kończące postępowanie z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego, w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu.
Oceniając zaś prowadzenie postępowania przez organ stwierdzić należy, że nie wywiązał się on z ustawowych obowiązków, wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa i przekroczył termin załatwienia sprawy. Mając jednak na uwadze okres przekroczenia terminu, określonego w kpa, charakter złożonego przez skarżącą żądania skierowanego do organu oraz fakt, że dopiero po wpłynięciu skargi na bezczynność organ rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu.
W ocenie Sądu mimo, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym także terminów do załatwienia sprawy, to jednak rozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia o zawieszeniu postępowania nie powinno trwać od końca stycznia 2017 r. do października 2019 r. Rozstrzygnięcie to nie wymagało podjęcia żadnych skomplikowanych działań organu, aby wniosek ten należało rozstrzygać przez ponad 2 lata. Przy czym organ dopiero po wpływie skargi do Sądu rozpoznał wniosek stron.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) (100 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło