I SAB/Wa 43/13

WyrokWSA w Warszawie2013-03-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prowadzi postępowanie przewlekle lub pozostaje w bezczynności, jeśli zawiesił postępowanie w sprawie o odszkodowanie do czasu rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności wcześniejszego orzeczenia dotyczącego tej samej nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie prowadzi postępowania przewlekle ani nie pozostaje w bezczynności, jeśli zawiesił postępowanie w sprawie o odszkodowanie do czasu rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności wcześniejszego orzeczenia dotyczącego tej samej nieruchomości. W takiej sytuacji organ nie miał podstaw do podejmowania czynności w sprawie o odszkodowanie przed zakończeniem postępowania nieważnościowego.
Stan faktyczny
A. K. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta w sprawie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. Wniosek o odszkodowanie został złożony po tym, jak strona wystąpiła o stwierdzenie nieważności wcześniejszego orzeczenia dotyczącego tej nieruchomości. Prezydent zawiesił postępowanie w sprawie odszkodowania do czasu rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności. Skarżący zarzucił bezczynność i przewlekłość organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie wniosku z dnia [...] maja 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] [...], ozn. hip. jako [...] dz. nr [...] oddala skargę. A. K., reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z dnia 31 grudnia 2012 r. W skardze zarzucił bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w sprawie z wniosku z dnia 23 maja 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] [...], ozn. hip. Jako "[...]" dz. nr [...]. Wnioskiem tym A. K. wystąpił do Prezydenta [...] o przyznanie odszkodowania, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując, że działka ta stanowiła własność J. B. W skardze pełnomocnik wniósł o stwierdzenie przewlekłości i bezczynności organu, orzeczenie, że zarówno bezczynność, jak i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od daty zwrotu akt i zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego. Pełnomocnik skarżącego wniósł jednocześnie o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu podniósł, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...] uznał zażalenie strony na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczył organowi termin 4 miesięcy od daty doręczenia postanowienia. Wojewoda stwierdził, że niezałatwienie sprawy nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pełnomocnik podkreślił, że Prezydent [...] nie podjął nawet czynności zmierzających do rozpoznania wniosku, nie został powołany biegły do oszacowania odszkodowania. Zarzucił, że pomimo upływu ustawowych terminów, postępowanie jest nadal prowadzone, a organ nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Jedyną czynnością jaką podjął Prezydent [...] było pisemne wystąpienie w dniu 17 sierpnia 2012 r. do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o przesłanie akt własnościowych nieruchomości oraz przesłanie stronie w dniu 20 sierpnia 2012 r.informacji o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość do czasu rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 1977 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dotychczasowej właścicielce własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Organ nie zgłosił żądania przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią przepisu art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wobec wniosku skarżącego zawartego w skardze, wniesionej do Sądu za pośrednictwem organu, i braku żądania organu w zakresie przeprowadzenia rozprawy, zaszła podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Na wstępie wskazania wymaga, że wobec podniesienia przez pełnomocnika skarżącego zarówno zarzutu bezczynności jak i przewlekłości postępowania Sąd przyjął, iż przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...], a to wobec ujmowania w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przewlekłego prowadzenia postępowania jako kwalifikowanej bezczynności. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania obejmuje takie działanie organu, które nacechowane jest opieszałością i nieskutecznością. Nieefektywne wykonywanie czynności prowadzi w konsekwencji do braku możliwości realizacji przez stronę jej praw. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, tak jak skarga na bezczynność organu, ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, Sąd stwierdza, iż w sprawie tej organowi nie można zarzucić przewlekłego prowadzenia postępowania. Dodatkowo jedynie Sąd wskazuje, że Prezydent [...] nie pozostaje też w bezczynności. Z akt postępowania administracyjnego, w tym w szczególności z pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wydziału Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych [...] [...] [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. sygn. [...], [...] wynika, że A. K., reprezentowany przez adwokata, złożył wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 1977 r. nr [...] oraz [...] w przedmiocie odmowy przyznania dotychczasowej właścicielce J. B. własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...] [...], ozn. hip. Jako "[...]" dz. nr [...] i postępowanie w tej sprawie prowadzone jest przez SKO w [...]. Wniosek o odszkodowanie za tę nieruchomość, z powołaniem się na przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), złożony został przez pełnomocnika skarżącego w dniu 23 maja 2012 r., a zatem po tym, jak strona wystąpiła o stwierdzenie nieważności orzeczenia Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 1977 r. w przedmiocie odmowy przyznania dotychczasowej właścicielce J. B. własności czasowej do gruntu tej nieruchomości. Biorąc pod uwagę, że w dniu złożenia wniosku o odszkodowanie toczyło się już postępowanie o stwierdzenie nieważności powołanego wyżej orzeczenia, wszczęte wnioskiem strony, Prezydentowi [...] nie można zarzucić przewlekłości w prowadzeniu postępowania w sprawie o odszkodowanie, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przed zakończeniem bowiem postępowania nieważnościowego w sprawie orzeczenia Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 1977 r., organ nie miał podstaw do podejmowania czynności w sprawie o odszkodowanie za tę nieruchomość. Przesłanką uprawnień przewidzianych w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest to, że były właściciel lub jego następcy prawni nie uzyskali i nie mogą już uzyskać prawa użytkowania wieczystego gruntu. Z tego też względu, Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. zawiesił z urzędu, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość do czasu rozpatrzenia przez SKO w [...] wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia o odmowie przyznania dotychczasowej właścicielce prawa własności czasowej. W tej sytuacji, w ocenie Sądu organowi nie można zarzucić przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie o odszkodowanie. Do czasu bowiem zakończenia wskazanego postępowania nieważnościowego, organ nie miał obowiązku, i to od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie, tj. 23 maja 2005 r., podejmowania czynności zmierzających do merytorycznego jego rozpatrzenia. Zawieszenie zaś postępowania administracyjnego w sprawie o odszkodowanie za wskazaną wyżej nieruchomość dopiero w dniu 30 stycznia 2013 r. nie może być kwalifikowane w niniejszej sprawie, jako naruszenie przepisów art. 35 k.p.a., czy art. 36 k.p.a., określających termin zakończenia postępowania w sprawie o odszkodowanie. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło