I SAB/Wa 43/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. W. T. S. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania zażalenia postanawia: odrzucić skargę. E. W. działając w imieniu własnym i w imieniu T. S. (dalej jako "skarżące") pismem z 1 lutego 2021 r., sprecyzowanym pismem z 24 lutego 2021 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako "organ" lub "Minister") w przedmiocie rozpoznania zażalenia od postanowienia Wojewody [...] z [...] września 2018 r. nr [...], którym po rozpoznaniu wniosku skarżących z 9 sierpnia 2018 r., odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia w trybie art. 154 § 1 K.p.a. postanowienia Wojewody [...] z [...] lipca 2011 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że wniosek skarżącej z 9 sierpnia 2018 r. rozpoznany został przez Wojewodę [...] postanowieniem z [...] września 2018 r. Postanowienie to zostało przez skarżące zaskarżone, zaś Minister zażalenie to rozpoznał postanowieniem z [...] grudnia 2018 r., w którym stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez T. S. oraz postanowieniem z [...] grudnia 2018 r., którym po rozpoznaniu zażalenia E. W., postanowienie z [...] września 2018 r. utrzymał w mocy. Tym samym nie znajdują usprawiedliwienia podnoszone w skardze zarzuty bezczynności organu. Sąd pismem z 26 lipca 2021 r., w wykonaniu zarządzenia z 6 lipca 2021 r., wezwał E. W.do uzupełnienia braków formalnych skargi wniesionej w imieniu T. S., poprzez złożenie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa do działania w imieniu T. S. przed sądami administracyjnymi oraz wskazanie jej nr PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi T. S. Wezwanie to przesłane zostało E. W. za pośrednictwem platformy e-PUAP i mimo dwukrotnego zawiadomienia o utworzeniu Urzędowego Poświadczenia Doręczenia nie zostało przez skarżącą odebrane i zostało uznane za doręczone z dniem 10 sierpnia 2021 r. (UPD k-66 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie może odnieść skutku i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". W przedmiotowej sprawie skarżące domagały się stwierdzenia bezczynności Ministra przy rozpatrywaniu ich zażaleń od postanowienia Wojewody [...] z [...] września 2018 r. nr [...], którym po rozpoznaniu wniosku skarżących z 9 sierpnia 2018 r., odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia w trybie art. 154 § 1 K.p.a. postanowienia Wojewody [...] z [...] lipca 2011 r. nr [...]. Tymczasem jak wynika z akt sprawy w dacie składania niniejszej skargi (data nadania 1 lutego 2021 r. – UPP k-55 akt sądowych) sprawa, w której Minister miał pozostawać w zwłoce została już załatwiona postanowieniem tego organu z [...] grudnia 2018 r. nr [...] (stwierdzającym uchybienie do wniesienia zażalenia przez T. S.) oraz postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. nr [...] (którym po rozpoznaniu zażalenia E. W. utrzymano w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] września 2018 r. nr [...]). Postanowienia te E. W. działająca w imieniu własnym i w imieniu T. S. otrzymała w dniu 23 grudnia 2018 r. Sądowi z urzędu wiadome jest również, że powyższe postanowienia zaskarżone zostały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez E. W. i T. S. Sprawę ze skargi na postanowienie z [...] grudnia 2018 r. nr [...] Sąd prawomocnie już zakończył (sygn. akt I SA/Wa 116/19), natomiast skarga na postanowienie z [...] grudnia 2018 r. nr [...] nie została dotychczas rozpoznana (sygn. akt I SA/Wa 114/19). Okoliczności te są przesądzające dla oceny dopuszczalności skargi. Podkreślić należy, że w dniu 22 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę o sygn. akt II OPS 5/19, w której orzekł, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały podniesiono, że zasadniczym celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, dlatego też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność organu wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. W takim ujęciu skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że przyjęcie koncepcji nielimitowanego żadnym terminem prawa do złożenia skargi na bezczynność jest nie do zaakceptowania z kilku względów. Po pierwsze, pozostaje w sprzeczności z istotą skargi na bezczynność stanowiącej inicjowany na drodze sądowej protest wobec stanu bezczynności rozumianego w sposób określony art. 37 K.p.a. Po wtóre, dopuszczenie otwartego terminu do wniesienia skargi na bezczynność narusza przyjęty w procedurze administracyjnej i sądowoadministracyjnej system wnoszenia środków zaskarżenia co do zasady ograniczonych terminem. Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny pokreślił, że równie ważny jest praktyczny wymiar przyjęcia otwartego terminu do złożenia skargi na bezczynność, w wyniku przyjęcia którego zarówno w kilkanaście, jak i w kilkadziesiąt lat po zakończeniu postępowania i załatwieniu sprawy, dopuszczalne byłoby prawo do skargi na bezczynność. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył również, że pogląd "(...) sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi jest, w ocenie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieprawidłowy z tego podstawowego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, tj. stanu bezczynności". Pogląd zaprezentowany w powyższej uchwale ma również zastosowanie w przypadku wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania (por. wyrok NSA z 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 973/19). W związku z powyższym, skoro skarżące wniosły skargę na bezczynność organu, już po wydaniu w dniu [...] grudnia 2018 r. przez Ministra postanowień rozpoznających ich zażalenia od postanowienia Wojewody [...] z [...] września 2018 r., a zatem po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, należało uznać, że stanowi to przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdzając, że w sprawie zaistniała przeszkoda do merytorycznego rozpoznania sprawy, orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Na marginesie jedynie wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że skarżąca E. W. nie wykonała również zarządzenia Sądu z 6 lipca 2021 r., ponieważ nie uzupełniła braków formalnych skargi T. S. poprzez wskazanie jej numeru PESEL oraz nadesłanie pełnomocnictwa do działania w jej imieniu przed sądami administracyjnymi. Termin do usunięcia braków formalnych skargi T. S. upłynął natomiast w dniu 17 sierpnia 2021 r. W tej sytuacji skarga wniesiona w imieniu T. S. podlegała odrzuceniu również na postawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.