I SAB/Wa 433/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 30 czerwca 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. [...] działka nr [...] – w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku, wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz K. S. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. S. (dalej: skarżąca), pismem z 27 czerwca 2016 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z 30 czerwca 2014 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną przy ul. [...], ozn. hip. ,, [...]’’ działka nr [...], obręb [...]. Z uwagi na brak podejmowanych czynności przez Prezydenta [...], skarżąca pismem z 7 listopada 2014 r. (data wpływu: 10 listopada 2014 r.), złożyła do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania ww. wniosku. Skarżąca podniosła, że Prezydent [...] nie ustosunkował się do zarzutów zawartych w zażaleniu i nie przesłał Wojewodzie [...] akt przedmiotowej sprawy. Postanowieniem z [...] marca 2016 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia, wynoszący trzy miesiące od daty doręczenia przedmiotowego postanowienia. Skarżąca podała, iż pomimo upływu terminu wyznaczonego przez organ nadzorczy, Prezydent nadal nie podjął rozstrzygnięcia i nie wydał decyzji w sprawie. Skarżąca zarzuciła organowi rażące naruszenie prawa, poprzez znaczne przekroczenie terminów rozpoznania sprawy. Prezydent nie wyjaśnił stronom istoty przedłużającego się postępowania. Do dnia wniesienia skargi sprawa nie została przez organ rozpoznana. Mając powyższe na uwadze wniosła o: 1) zobowiązanie Prezydenta [...] do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez organ administracji publicznej; 3) zasądzenie kosztów postępowania; 4) ewentualne uwzględnienie skargi w całości przez Prezydenta [...] i niezwłoczne zakończenie sprawy w formie wydania ostatecznej decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej nieuwzględnienie. Wskazał, że prowadzone jest postępowanie administracyjne z wniosku K. S. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Organ w odpowiedzi podniósł, iż zaistniała konieczność dokonania analizy zgromadzonej dokumentacji, czy w sprawie przedmiotowej nieruchomości nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji. Nadto w sprawie nastąpiła sprzedaż roszczeń do odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Strona została zobowiązana do uzupełnienia dokumentacji, poprzez przedłożenie aktualnego wypisu z KRS spółki pod firmą ,, [...]’’ S.A z siedzibą w [...] oraz pełnych odpisów aktów notarialnych. W aktach sprawy znajdują się jedynie wyciągi z aktów notarialnych, bez wskazania ceny nabycia. Prezydent podkreślił, że waga spraw z zakresu odszkodowań, stopień ich skomplikowania oraz okoliczności, które powinny być ustalone w toku postępowań nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów, przewidzianych na ich rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.), dalej ,,Ppsa’’, sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 4 powołanej wyżej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu skarga K. S. na bezczynność Prezydenta [...] jest w pełni uzasadniona. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: ,,Kpa’’, organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 Kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 Kpa., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 Kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa., lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa.). Instytucja skargi na bezczynność organu ma natomiast na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Z akt sprawy wynika, że wniesienie skargi na bezczynność Prezydenta [...] poprzedziło złożenie przez skarżącą do Wojewody [...] zażalenia. Tym samym został spełniony wymóg skuteczności złożenia skargi na bezczynność organu. Oceniając merytorycznie zasadność skargi należy podkreślić, że zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustanowionego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został wydany, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działanie w toku rozpoznania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów mają natomiast znaczenie przy ocenie przez Sąd, czy stwierdzona bezczynność była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie Ppsa., czy też nie. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków, wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotowy wniosek z 30 czerwca 2014 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną przy ul. [...] ozn. hip. ,, [...]’’ działka nr [...], obręb [...] został złożony do organu 4 lipca 2014 r. Skarga na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość została wniesiona do Sądu pismem z 27 czerwca 2016 r. Jak wynika z akt sprawy do dnia wniesienia skargi Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Do dnia wniesienia skargi zaskarżony organ nie podjął żadnych czynności w tej sprawie. Pierwsza czynność organu podjęta została dopiero 10 lipca 2017 r., tj. po roku od wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a po trzech latach od złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania. Nie ulega zatem wątpliwości, że w dacie złożenia skargi, Prezydent [...] pozostawał w bezczynności, gdyż wbrew obowiązkom wynikającym z art. 35 § 1, 2 i 3 Kpa., nie załatwił sprawy wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Tym samym skarga na bezczynność jest w pełni uzasadniona. Zdaniem Sądu organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków, wynikających z powołanych wyżej przepisów Kpa. Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 149 Ppsa., uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. Sąd rozpoznając niniejszą skargę uznał, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotowy wniosek z 30 czerwca 2014 r., został złożony do organu 4 lipca 2014 r. Do dnia wniesienia skargi organ nie rozpoznał ww. wniosku. Z akt sprawy wynika, że przez ponad 3 lata organ pozostawał w bezczynności. Organ dopiero po roku od wniesienia skargi do Sądu podjął pierwszą czynność w sprawie. Pismem z 10 lipca 2017 r., zobowiązał stronę do uzupełnienia dokumentacji, poprzez przedłożenie aktualnego wypisu z KRS spółki pod firmą ,, [...]’’ S.A. z siedzibą w [...] oraz pełnych odpisów aktów notarialnych. Powyższe w pełni uzasadnia uznanie organu za rażąco naruszające prawo. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a Ppsa., orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa., w zw. z art. 205 § 2 Ppsa. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 powołanej wyżej ustawy.