I SAB/Wa 434/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi R. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku R. M. z dnia [...] października 2014 r. o ustalenie, przyznanie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], oznaczonej jako [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego R. M. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. R. M. pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. jako [...] Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, przedmiotowa nieruchomość na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, ze zm.), przeszła na własność gminy [...], a następnie w 1950 r. stała się własnością Skarbu Państwa. R. M. (następca prawny byłego właściciela) wnioskiem z dnia [...] października 2014 r. wystąpił o ustalenie odszkodowania za powyższą nieruchomość. W dniu [...] grudnia 2014 r. wnioskodawca wystąpił z zażaleniem na niezałatwienie przez Prezydenta [...] przedmiotowego wniosku w ustawowym terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] uznał powyższe zażalenie za nieuzasadnione, ponieważ w ocenie organu "Wynika to z istoty postępowań dotyczących ustalenia odszkodowania za nieruchomości przejęte dekretem warszawskim, które należy zaliczyć do postępowań szczególnie skomplikowanych i długotrwałych...". Z analizy akt sprawy wynika, że Urząd [...] Biuro Gospodarki Nieruchomościami pismem z dnia [...]grudnia 2014 r. wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o przesłanie akt własnościowych ww. nieruchomości. Pismem z tej samej daty poinformowano wnioskodawcę, że rozpatrzenie wniosku nastąpi do dnia 30 kwietnia 2015 r., jak również przekazano do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] wniesione zażalenie na bezczynność wraz ze stosownymi wyjaśnieniami. W dniu 27 lutego 2015 r. do Urzędu [...] nadesłane zostały akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 30 kwietnia 2015 r. R. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] W jego uzasadnieniu skarżący wskazał, że swoje czynności organ ograniczył jedynie do wystąpienia o akta własnościowe nieruchomości i wystosowania kilku pism w dniu [...] grudnia 2014 r. Do dnia dzisiejszego organ nie wydał ani decyzji, ani też nie poinformował strony, stosownie do postanowień art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, ani też nie wskazał terminu zakończenia postępowania. Zdaniem skarżącego powyższe okoliczności świadczą o lekceważeniu przez Prezydenta [...] kodeksowych terminów załatwiania spraw i uzasadniają skargę na bezczynność. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i o nierozpatrywanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym, lecz przeprowadzenie rozprawy w przedmiotowej sprawie i wskazał, że w celu ustalenia, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki do przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, wystąpiono w dniu [...] maja 2015 r. do Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] o nadesłanie stosownych dokumentów. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. organ poinformował skarżącego o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym termie jej zakończenia do dnia 30 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Zwrócić również należy uwagę, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem jak - wynika z akt sprawy - wniosek z dnia [...] października 2014 r. o ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. jako [...] nie został dotychczas rozpoznany, zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia niedotrzymania kodeksowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Nawet jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to tak długa, w stosunku do terminów wynikających z art. 35 kpa, zwłoka organu w załatwieniu przedmiotowej sprawy nie jest usprawiedliwiona. Z akt sprawy wynika, że do dnia rozpoznania skargi sprawa odszkodowania nie została zakończona. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ I instancji dopuścił się zarzucanej bezczynności, co skutkuje koniecznością zobowiązania go przez Sąd do rozpoznania wniosku skarżących w zakreślonym terminie. Stosownie do art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zważywszy na charakter niniejszej sprawy, która z uwagi na swój historyczny charakter wiąże się z czasochłonnym poszukiwaniem i gromadzeniem archiwalnych dokumentów, jak też znaną Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu odszkodowań za tzw. nieruchomości dekretowe, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie bezczynność obecnie nie ma jeszcze charakteru rażącego naruszenia prawa. Powołany powyżej art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa kryteriów, jakimi powinien kierować się Sąd Administracyjny określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych nim działań. Oznacza to, że w kwestii określenia terminu Sąd dysponuje swobodą i nie jest związany terminami, o jakich mowa w art. 35 kpa. Powinien jednak, biorąc pod uwagę całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, kierować się interesem strony, a przede wszystkim brać pod uwagę specyfikę danej sprawy. W tej sytuacji Sąd uznał, że termin trzech miesięcy jest okresem wystarczającym, aby organ zakończył prowadzone postępowanie administracyjne. W tym czasie organ powinien w sposób jednoznaczny ustalić, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania odszkodowania z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) i w zależności od dokonanych ustaleń wydać stosowną decyzję w wyznaczonym przez Sąd terminie. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.