I SAB/Wa 437/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania zażalenia 1. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. oddala skargę w zakresie przyznania od organu sumy pieniężnej; 3. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., nr [...]; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz A. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 16 czerwca 2017 r. A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa, w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2016, nr [...], wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Wskazane uprzednio zażalenie skarżącego wpłynęło do organu orzekającego w I instancji w dniu 14 listopada 2016 r. (data prezentaty organu) i zostało przekazane wraz z aktami sprawy w dniu 23 listopada 2016 r. do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa (data prezentaty organu centralnego). Pismem z dnia 13 czerwca 2017 r., doręczonym organowi w dniu 21 czerwca 2017 r., A. P. wezwał Ministra do usunięcia naruszenia prawa. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. We wniesionej skardze A. P. zarzucił Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa naruszenie art. 35 i art. 36 kpa w zw. z art. 12 § 1 i art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 6 kpa, poprzez znaczące, wielokrotne przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postepowaniu administracyjnym, jak również poprzez zaniechanie zawiadomienia o przyczynach nierozpoznania sprawy administracyjnej w ustalonym terminie, a w konsekwencji naruszenie zasady: szybkości rozpoznania sprawy w administracyjnym toku instancji, informowania strony nierozpoznania sprawy w terminie, praworządności oraz poszanowania interesu indywidualnego i społecznego Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł o: - zobowiązanie organu II instancji do rozpoznania zażalenia od postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od daty doręczenia przez Sąd administracyjny akt organowi, - stwierdzenie, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - przyznanie od organu na rzecz skarżącego kwoty w wysokości 1.500 zł. Skarżący uzasadnił, że organ wielokrotnie naruszył miesięczny termin przewidziany prawem na załatwienie sprawy i nie zawiadomił strony o przyczynach zaistniałego opóźnienia. W opinii skarżącego bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia art. 35 kpa, poprzez brak jakiejkolwiek aktywności. Minister przez ponad osiem miesięcy nie podjął żadnej czynności, ukierunkowanej na załatwienie sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o odrzucenie skargi lub o jej oddalenie. Stwierdził, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. rozpoznał wskazane uprzednio zażalenie, zatem organ nie pozostaje w bezczynności. Pismem z dnia 15 września 2017 r. skarżący uzupełnił skargę wnosząc o umorzenie postepowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu i podtrzymał pozostałe wnioski zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej zwanej "ppsa". sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a ppsa, sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo zgodnie z art. 149 § 2 ppsa, sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. Z przepisu art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej zwanej "kpa") wynika obowiązek załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności, wskazanych w art. 3 § 2 ppsa (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, przez zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa rozpoznał wniesione w sprawie zażalenie na postanowienie – czego we wniesionej do Sądu skardze domagał się skarżący. Jak z powyższego wynika do dnia wniesienia skargi na bezczynność w czerwcu 2017 r. organ nie rozpoznał zażalenia skarżącego i nie wydał oczekiwanego przez stronę rozstrzygnięcia. Nie ulega więc wątpliwości, że w dacie złożenia skargi, Minister pozostawał w bezczynności, gdyż wbrew obowiązkom wynikającym z art. 35 § 1, 2 i 3 kpa nie załatwił sprawy. Orzekając w sprawie zasadności skargi nie można jednak pominąć faktu wydania wskazanego postanowienia z dnia [...] lipca 2017 r. utrzymującego w mocy zaskarżone zażaleniem orzeczenie. Wobec tego Sąd nie mógł nałożyć na organ zobowiązania do wydania w określonym terminie orzeczenia rozstrzygającego zażalenie, gdyż po wniesieniu skargi do Sądu, a przed rozstrzygnięciem sprawy, Minister rozpoznał przedmiotowy środek zaskarżenia. W tej sytuacji skarga na bezczynność, w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, stała się bezprzedmiotowa, co skutkuje umorzeniem postępowania sądowego w tej części (pkt 3 orzeczenia), zgodnie z wnioskiem strony. Jednakże, co zostało wyżej wywiedzione, w dacie złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności. Obliguje to Sąd, stosownie do art. 149 § 1a ppsa, do stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rozstrzygając powyższe Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Minister w dniu [...] lipca 2017 r. rozpoznał bowiem sprawę, po wpłynięciu w drugiej połowie czerwca 2017 r. wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz rozpoznawanej skargi. Nastąpiło to zatem w rezultacie wykorzystania przez skarżącego przysługujących mu środków prawnych. Konkludując, powyższe determinuje ocenę, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej, stwierdzić należy, że wymierzenie grzywny lub przyznanie sumy pieniężnej, na podstawie art. 149 § 2 ppsa, jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w przypadkach rażącej zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez zastosowania tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z kpa, a ocena podejmowanych przez niego działań wskazuje na celowe unikanie podjęcia decyzji w sprawie. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, bowiem organ rozpoznał zażalenie i nie pozostaje już w bezczynności. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 ppsa orzekł jak w pkt 1 i 3 sentencji wyroku. Sąd oddalił skargę w zakresie przyznania skarżącemu sumy pieniężnej w oparciu o art. 151 wskazanej ustawy (pkt 2 sentencji). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 związku art. 205 § 2 ppsa.