I SAB/Wa 437/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, asesor WSA Iwona Ścieszka, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.R. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]", w terminie miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego A.R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. R. (Skarżący), pismem z 7 października 2021 r. (data wpływu do Sądu 12 listopada 2021 r.) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] (Prezydent) w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] ozn. hip. Jako "[...]". W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte wnioskiem z 20 lipca 1985 r. złożonym przez S. G. i M. N.. Wskazał również, że jego wniosek w sprawie o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość został złożony 9 stycznia 2004 r. W skardze wniósł o: 1) zobowiązanie Prezydenta do wydania odpowiedniego aktu, w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2) stwierdzenie że zarówno bezczynności jak i przewlekłość postępowania nastąpiły z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość było zawieszone postanowienie Prezydenta z [...] stycznia 2014 r. nr [...]. Zostało ono jednak podjęte postanowieniem Prezydenta z [...] lutego 2017 r. nr [...]. Wskazał ponadto, że Skarżący wykonał setki czynności był ułatwić organowi wydanie merytorycznej decyzji kończącej postępowanie. Przeprowadził, bądź pomógł przeprowadzić kilkanaście postępowań sądowych o stwierdzenie nabycia spadku w celu ustalenia kręgu stron postępowania. Wskazał, że organ w tym postępowaniu jest stroną pasywną i całkowicie ignoruje kodeks postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego. Wskazał, że w sprawie podjął z własnej inicjatywy szereg działań mających na celu ustalenie kręgu stron postępowania oraz sprawdzenie zaistnienia przesłanek z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, warunkujących przyznanie odszkodowania. I tak pismem z 13 czerwca 2019 r. skierowanym do M. O. oraz pismem z 30 sierpnia 2019 r. skierowanym do Sądu Rejonowego dla [...] w W. Wydział I Cywilny zwrócił się o przekazanie odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po M. N. I voto G.. Do chwili obecnej dokument ten nie wpłynął wobec czego nie jest możliwe ustalenie prawidłowego kręgu stron postępowania. Ponadto organ wskazał, że pismem z 9 listopada 2020 r. Skarżący dołączył do akt sprawy sporządzone na jego zlecenie przez geodetę uprawnionego dr inż. R. P. opracowanie geodezyjne - kwestionując jednocześnie stwierdzenia zawarte w opracowaniu geodezyjnym sporządzonym w przedmiotowej sprawie na zlecenie Prezydenta. Organ zaznaczył przy tym, że opracowanie dr inż. R. P. zostało przedstawione autorowi opracowania geodezyjnego wykonanego na zlecenie Prezydenta z prośbą o odniesienie się do postawionych zarzutów i ewentualną weryfikacją opinii. Jednocześnie Prezydent wskazał, że zlecił również wykonanie opracowania geodezyjnego nieruchomości, polegającego na dokonaniu wkreślenia nieruchomości hipotecznej na zdjęcia lotnicze pozyskane z Wojskowego Biura Historycznego. Termin wykonania ww. opracowania wyznaczony został na 9 lutego 2022,r. Ze względu na powyższe dwie okoliczności w przedmiotowej sprawie do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone postępowanie w sprawie o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z §1a powołanego przepisu, Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), powoływanej dalej jako "K.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że Prezydent w prowadzonym postępowaniu dopuścił się bezczynności. Nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] ozn. hip. Jako "[...]". Postępowanie dotyczące przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość zainicjowane zostało wnioskiem z 20 lipca 1985 r. złożonym przez S. G. i M. N., a przez Skarżącego wnioskiem z 9 stycznia 2004 r. Zatem od tej daty rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 K.p.a. Tymczasem pomimo upływu kilkudziesięciu lat od złożenia wniosku, Prezydent nie zakończył postępowania zainicjowanego tym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, w terminie jednego miesiąca, od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Ponadto, zdaniem Sądu, przebieg prowadzonego postępowania przez organ daje podstawy do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Rozpoznając sprawę Sąd wziął pod uwagę datę wpływu wniosku do organu oraz fakt, że pomimo dużej aktywności Skarżącego w zakresie uzupełniania materiału dowodowego sprawy - organ nadał sprawy nie załatwił. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że od kilkudziesięciu lat organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres skutecznych działań zmierzających do załatwienia sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 K.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a w związku z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. orzekł jak pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 100 złotych tytułem uiszczonego wpisu.