I SAB/Wa 438/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skargi T.T., A.J., K.J., S.J., J.J. i K.A. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W., ozn. hip. "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz T.T., A.J., K.J., S.J., J.J. i K.A. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. T.T., A.J., K.J., S.J., J.J., K.A. złożyli skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości położonej w W., ozn. hip. "[...]". Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym. J.J. i H.J. jako spadkobiercy J.J., zgodnie z treścią wniosku właściciela placów Nr [...], położonych na dobrach ziemskich [...], jeden przy ulicy [...], drugi o powierzchni [...] m2 (treść wniosku), złożyli w dniu 11 października 1949r. wniosek o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do ww. terenu nieruchomości jak ustalono położonej w W. przy ul. [...], ozn. "[...]". Wniosek został złożony na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U., Nr 50, poz. 279). Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011r. Prezydent W. zawiesił postępowanie w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. hip. "[...]". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012r. uchyliło ww. postanowienie. Następcy prawni J.J. w dniu 13 lutego 2013r. złożyli zażalenie na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], hip. [...], działka o powierzchni [...] m2. Postanowieniem z dnia [...] marca 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zobowiązało Prezydenta W. do rozpoznania wniosku w terminie do dnia 31 maja 2013r. Organ wskazał, że przedłużanie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o zbadanie zgodności z Konstytucją RP całej ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169, poz.1419 ze zm.) nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach a zwłaszcza w treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. T.T., A.J., K.J., S.J., J.J., K.A. wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2015r. złożyli skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości położonej w W., ozn. hip. [...]. Prezydent W. wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest to, że Prezydent W. nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Bezspornym jest, że przedmiotowy wniosek inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość został złożony w dniu 11 października 1949r. Termin z art. 35 § 3 k.p.a. został więc wielokrotnie przekroczony. Tymczasem, mimo upływu tylu lat organ nie zakończył postępowania administracyjnego Organ nie podejmował w sposób kompleksowy czynności zmierzających do faktycznego zakończenia postępowania w sprawie. Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, zawarte w art. 12 k.p.a. Nie sposób również nie dostrzec, że nie uczynił zadość obowiązkom wynikającym z art. 36 k.p.a., nie informował strony o terminie załatwienia sprawy, a także o przyczynach jej niezałatwienia z jednoczesnym wyznaczeniem nowego terminu jej załatwienia. Taki sposób postępowania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania oraz prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. Organ wskazał, że nieruchomość objęta wnioskiem stanowi aktualnie teren ogródków działkowych. Zgodnie z treścią ustawy z dnia 13 grudnia 2013r. o rodzinnych ogródkach działkowych (Dz. U. z 2014r., poz.40 ze zm.) stowarzyszenia ogrodowe prowadzące rodzinne ogrody działkowe i spełniające przynajmniej jeden z warunków wskazanych w art. 76 ust. 1 ustawy, nabyły z mocy ustawy prawo użytkowania do zajmowanych przez nie gruntów. Stwierdzenie nabycia prawa użytkowania następuje w drodze decyzji administracyjnej o charakterze deklaratoryjnym. W celu realizacji tej procedury został przygotowany wzór wniosku o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania oraz ustalono zakres upoważnienia dla Naczelników Delegatur Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicach do wydania w imieniu Prezydenta W. ww. decyzji administracyjnych. W przypadku występowania roszczeń byłych właścicieli nieruchomości, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy jako podmiot, któremu służy użytkowanie gruntu objętego roszczeniami, będą uczestniczyły na prawach strony w postępowaniach administracyjnych prowadzonych w trybie dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U., Nr 50, poz.279). Organ podnosił, iż wydanie decyzji potwierdzającej prawo użytkowania ogrodu, w konsekwencji umożliwi Prezydentowi W. wydanie decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego w trybie dekretu. Jedynie te okoliczności i argumenty organu, zdaniem Sądu, wskazują, że naruszenie prawa nie miało rażącego charakteru. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art.200 p.p.s.a.