I SAB/Wa 438/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Polskiego Związku [...] Okręg [...] w [...] na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 11 lipca 2014 r. o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania nieruchomości – działek nr [...], [...] i [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego Polskiego Związku [...] Okręg [...] w [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Polski Związek Działkowców Okręg [...] w [...] (dalej jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...], którą Sąd zakwalifikował jako skargę na bezczynność, w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Polski Związek Działkowców prawa użytkowania nieruchomości – działek nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...] i [...] z obrębu [...], zarzucając ww. organowi naruszenie przepisów art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 i § 2 kpa polegające na nieuzasadnionym przewlekłym prowadzeniu postępowania o wydanie decyzji w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania przez skarżącego. W tej sytuacji skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta do wydania decyzji administracyjnej w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia akt organowi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ przedstawił przebieg postępowania i wskazał, że zarzuty skargi nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Wyjaśnił, że w dniu 21 lutego 2014 r. zarządzeniem nr [...] Prezydent [...] powołał Zespół ds. współpracy [...] z rodzinnymi ogródkami działkowymi. W skład Zespołu weszli przedstawiciele Urzędu [...], jak również przedstawiciele Okręgowego Zarządu [...] Polskiego Związku Działkowców. W dniu [...] kwietnia 2015 r. został ustalony jednolity projekt wniosku o ustanowienie prawa użytkowania nieruchomości, a ostatecznie w dniu [...] lipca 2015 r. ustalono wzór wniosku. W dniu [...] lipca 2015 r. przekazano do Polskiego Związku Działkowców wzór wniosku o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania nieruchomości, który zawiera spis załączników niezbędnych do prawidłowego rozpatrzenia wniosku. Organ podał również, że w międzyczasie zebrano informacje o historii działek, których dotyczyło postępowanie, wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, informacje, czy w odniesieniu do poniższych nieruchomości złożone wnioski o przyznanie prawa własności czasowej. Organ dodał, że od 17 września 2015 r. nie był w posiadaniu akt sprawy z uwagi na przekazania ich do SKO. Organ zauważył również, że w dniu [...] listopada 2015 r. wezwano skarżącego do dostarczenia postanowienia z KRS o dokonanych zmianach w związku z powstaniem stowarzyszenia ogrodowego i uchwaleniem jego statutu oraz dokumentu wskazującego na umocowanie do reprezentowania ww. stowarzyszenia ogrodowego oraz zwrócono się do Biura Organizacji Urzędu [...] o dokumentację dotyczącą lokalizacji Pracowniczego Ogrodu Działkowego "[...] ". Następnie z analogiczną prośbą organ zwrócił się w dniu [...] grudnia 2015 r. do Archiwum Państwowego w [...]. W dniu [...] marca 2016 r. organ ponownie zwrócił się do skarżącego, w nawiązaniu do pisma z dnia [...] listopada 2015 r. o dostarczenie ww. postanowienia z KRS. Prezydent zaznaczył, że skarżący nadal pozostaje w zwłoce z udzieleniem odpowiedzi na pisma z dnia [...] listopada 2015 r. oraz [...] marca 2016 r. Ponadto, skarżący wskazał, że w dalszym ciągu trwają prace Zespołu ds. współpracy [...] z Rodzinnymi Ogrodami Działkowymi, w których skarżący bierze udział, a zatem wydanie przedmiotowej decyzji jest w znacznym stopniu utrudnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a. - w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r.). W przypadku skarg na bezczynność organu wyczerpanie środków zaskarżenia następuje przez wniesienie zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa przewidzianego w art. 37 § 1 kpa (w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r.), zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Uprzednie złożenie przez skarżącego zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyczerpuje wymogi ustawowe warunkujące wniesienie przedmiotowej skargi. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu art. 35 § 1 i 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania nieruchomości działek nr [...], [...] i [...] nie został dotychczas rozpoznany. Taki stan rzeczy prowadzi do wniosku, iż organ dopuścił się bezczynności. W tych okolicznościach Sąd uznał, że powołana na wstępie skarga na bezczynność Prezydenta zasługuje na uwzględnienie, co skutkowało zobowiązaniem organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Termin ten, w ocenie Sądu, jest wystarczający do załatwienia sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała bezczynność organu – aczkolwiek naganna - nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Sąd miał na względzie datę złożenia wniosku wszczynającego postępowanie, czynności podejmowane przez organ w celu zgromadzenia kompletnego materiału dokumentacyjnego oraz okoliczność, że skarżący nie wykonał wezwania organu z dnia [...] listopada 2015 r. (ponowionego w dniu [...] marca 2016 r.) o dostarczenie niezbędnych dokumentów, tj. postanowienia Krajowego Rejestr Sądowego o dokonanych zmianach w związku z powstaniem stowarzyszenia ogrodowego i uchwaleniem jego statutu oraz dokumentu wskazującego na umocowanie do reprezentowania stowarzyszenia ogrodowego. Jednocześnie wskazać należy, że przedmiotem niniejszego postępowania nie było postępowanie prowadzone przez Zespół ds. współpracy [...] z rodzinnymi ogródkami działkowymi. Z powyższych względów, w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) (100 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.