I SAB/Wa 442/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: sędzia WSA Joanna Skiba sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. L. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" rej. hip. [...]– w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz L. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. L. L. pismem z [...] czerwca 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", rej. hip. [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Powyższy wniosek L. L. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość objętą działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] wpłynął do Urzędu [...] 15 maja 2017 r. Organ administracji [...] maja 2017 r. wystąpił do innej jednostki organizacyjnej urzędu o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości. Ponadto zwrócił się o wydanie odpisu dokumentów z księgi wieczystej. Na to ostatnie wystąpienie uzyskał odpowiedź 12 czerwca 2017 r. Kolejną czynność Prezydent podjął [...] czerwca 2017 r. kiedy to ponownie zwrócił się o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości i w związku z tym i poprzednim wystąpieniem [...] czerwca 2017 r. i [...] lipca 2017 r. otrzymał odpowiedzi, że w zbiorze dokumentów nie zarejestrowano wskazanych akt. Po czym przy piśmie otrzymanym 5 marca 2018 r. organowi zostały przesłane akta dotyczące ul. [...] , zawierające dokumenty dotyczące działki nr [...] oraz badania hip. z obrębu [...], celem weryfikacji. Pismem z [...] lutego 2019 r. L. L. wystąpił z ponagleniem. W złożonej skardze na bezczynność skarżący Zarzucił organowi naruszenie art. 36 § 1 kpa, art. 35 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 12 kpa, polegające na braku podejmowania działań zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie o przyznanie odszkodowania, w trybie art. 215 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W związku z podniesionymi zarzutami wniósł o wyznaczenie Prezydentowi m.st. Warszawy terminu dwóch miesięcy do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie odszkodowania. Skarżący uzasadnił, że pomimo kończącego się kilka lat postępowania sprawa pozostaje niezakończona. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że [...] października 2019 r. zwrócił się o przesłanie informacji co do ww. nieruchomości oraz wystąpił do pełnomocnika stron z informacją o aktualnym stanie sprawy. Podniósł, że akta administracyjne na skutek ponagleń i skarg wnoszonych przez strony pozostają w długotrwałym posiadaniu organów nadrzędnych i sądów administracyjnych, co znacząco utrudnia prowadzenie spraw. W tym samym dniu przekazał Wojewodzie [...] ponaglenie skarżącego oraz wystąpił, tak ja wskazał w skardze. Poinformował też strony, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do [...] lutego 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy, ani fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Te okoliczności będą miały znaczenie dopiero przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Konieczność wydania orzeczenia, na podstawie powołanych przepisów, obliguje sąd administracyjny, aby ten, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, ocenił, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaistniały w niej przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. – tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że organ nie rozpoznał wniosku od [,,,] maja 2017 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość objętą działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...]. Organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, a więc pozostaje w zwłoce w jej rozpoznaniu. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem czteromiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Sąd wyznaczając wskazany termin miał na względzie realną możliwość zakończenia postępowania. Okres ten w ocenie Sądu jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w spawie i nie spowoduje uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, biorących w nim udział. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie wniosek nie został rozpoznany od ponad dwóch lat. Uwzględniając zatem złożoność sytuacji prawnej oraz historyczny charakter postępowania objętego działaniem dekretu warszawskiego, wskazać należy, że jak wynika z nadesłanych akt sprawy organ do [...] czerwca 2017 r. do października 2019 r. (kiedy to odpowiedział na skargę) nie podejmował działań w sprawie. Powyższe okoliczności powodują, iż nierozpoznanie przez organ wniosku w terminie określonym w kpa., a także sposób działania organu w sprawie, niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 kpa.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 kpa.). Przy czym o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Powyższe powoduje, że naruszenie wskazanych uprzednio przepisów postępowania uznać należy za mający charakter rażący. Przy czym podkreślić należy, że okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę, związane z długotrwałym pozostawaniem akt w innych instytucjach, nie znajdują żadnego uzasadnienia w nadesłanych do Sądu aktach administracyjnych prowadzonego postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Natomiast w przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.