I SAB/Wa 443/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2015 r. sprawy ze skargi W. T. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], ozn. hip. "[...]- w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącego W. T. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] września 2014 r., doręczonym do Urzędu [...] Biura Gospodarki Nieruchomościami w dniu [...] października 2014 r., W. T. złożył wniosek o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. jako "[...]" nr hip. [...]. Pismem z dnia 12 stycznia 2015 r. wnioskodawca wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta [...] w załatwieniu ww. sprawy o odszkodowanie. W dniu [...] kwietnia 2015 r. Wojewoda [...] wydał postanowienie nr [...], którym uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy termin na załatwienie przedmiotowej sprawy, wynoszący trzy miesiące od dnia otrzymania przedmiotowego postanowienia. W międzyczasie pismem z dnia 27 marca 2015 r. organ zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] o przesłanie mapy z zaznaczonymi granicami dawnej działki hipotecznej oraz obecnych działek ewidencyjnych nieruchomości będącej przedmiotem postępowania oraz informacji z ewidencji gruntów dla nieruchomości położonej przy ul. [...], ozn. jako "[...]" nr hip. [...]. Ponadto pismem z dnia 27 marca 2015 r. organ zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Kontynuując postępowanie – po wydaniu przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] – organ pismem z dnia 23 kwietnia 2015 r. wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] o informacje dotyczące daty rozpoczęcia prac inwestycyjnych na terenie położonym w rejonie ulicy [...], w tym kserokopie dokumentów (decyzji lokalizacyjnej, projektu budowy, itp.). W tym samym dniu Prezydent [...] zwrócił się do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich [...] o udzielenie informacji, od jakiej daty w budynku przy ul. [...] meldowani byli pierwsi lokatorzy oraz o przesłanie kopii uwierzytelnionych dokumentów na podstawie których ustalono tę datę. Jednocześnie, pismem z dnia 23 kwietnia 2015 r., organ poinformował pełnomocnika wnioskodawcy, że z uwagi na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie w ustawowym terminie i że przewidywany termin zakończenia postępowania to 31 sierpnia 2015 r. Zanim jednak organ podjął w dniu 23 kwietnia 2015 r. ww. czynności, pismem z dnia 27 marca 2015 r. W. T., reprezentowany przez r.pr. [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w prowadzeniu postępowania dotyczącego przyznania odszkodowania za nieruchomość [...], położoną przy ul. [...], ozn. jako "[...]" nr hip. [...]. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 36 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. polegające na braku podejmowania jakichkolwiek działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Skarżący wniósł o wyznaczenie Prezydentowi [...] niezwłocznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie odszkodowania. Jednocześnie, skarżący wniósł o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi skarżący przestawił argumenty na poparcie przedstawionych w skardze zarzutów. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi i o nierozpatrywanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że podjął szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji merytorycznej w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Tym samym, aby wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzone w sprawie dokumenty, winien ocenić, czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem sądu jest bowiem zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, iż skarga została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia, o których mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta [...] wystąpił bowiem pismem z dnia 12 stycznia 2015 r. do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta [...] w załatwieniu ww. sprawy o odszkodowanie. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Zwrócić również należy uwagę, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że niewątpliwie zaistniała w niej opisana powyżej sytuacja bezczynności. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy pismem z dnia [...] września 2014 r. skarżący złożył do Prezydenta [...] wniosek o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. jako "[...]" nr hip. [...]. Wniosek ten wpłynął do organu w dniu [...] października 2014 r. i od tej daty rozpoczął się bieg ustawowego terminu na załatwienie sprawy. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Mając na uwadze konieczność zgromadzenia materiału dowodowego, którego zebranie z uwagi na specyfikę sprawy wymaga poszukiwań dokumentów w archiwach, jej historyczny charakter i wielowątkowość - sprawę przedmiotową należy kwalifikować jako skomplikowaną, dla której ustawodawca przewiduje dwumiesięczny termin na jej załatwienie. Termin ten nie został przez organ dochowany, gdyż sprawa do dnia rozpoznania skargi nie została zakończona. Na uwagę zasługuje, iż pierwsza czynność organu w sprawie została podjęta dopiero po złożeniu przez stronę zażalenia na niezałatwienie sprawy przez Prezydenta [...] w ustawowym terminie. Z zażaleniem takim strona wystąpiła bowiem pismem z dnia 12 stycznia 2015 r., doręczonym organowi w dniu 10 lutego 2015 r. Tymczasem pierwsza czynność organu podjęta w sprawie datowana jest na dzień 27 marca 2015 r., kiedy to organ wystąpił z prośbą o stosowne informacje i dokumenty do Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] i do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...]. Biorąc pod uwagę, że wniosek strony o przyznanie odszkodowania został doręczony do organu w dniu [...] października 2014 r., to stwierdzić należy, że Prezydent [...] swoje działania w sprawie podjął dopiero po upływie niemalże 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że Wojewoda [...] w dniu [...] kwietnia 2015 r. wydał postanowienie nr [...], którym uznał wniesione przez stronę zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiotowej sprawie za uzasadnione i wyznaczył ww. organowi dodatkowy termin na załatwienie sprawy, wynoszący trzy miesiące od dnia otrzymania przedmiotowego postanowienia. Prezydent [...] otrzymał ww. rozstrzygnięcie w dniu 15 kwietnia 2015 r. Tym samym 3- miesięczny termin wyznaczony przez Wojewodę [...] upłynął w dniu 15 lipca 2015 r. Pomimo upływu tego terminu Prezydent [...] nie wydał jednak rozstrzygnięcia w sprawie. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia rozpatrzenia skargi przez Sąd, organ nie zakończył postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się zarzucanej bezczynności, co skutkowało zobowiązaniem go przez Sąd do rozpoznania wniosku skarżącego w zakreślonym terminie. Ponieważ Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., dokonując pod tym kątem oceny sprawy uwzględnić należy jej historyczny charakter, co wiąże się z czasochłonnym poszukiwaniem i gromadzeniem archiwalnych dokumentów, jak też uwzględnić należy znaną Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu odszkodowań za tzw. nieruchomości dekretowe. Nie bez znaczenia również jest, że bezczynność organu w niniejszym przypadku nie ma cech długotrwałej (wieloletniej) bezczynności. Dla uznania rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., nie jest zaś wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów do załatwienia sprawy, przekroczenie tych terminów musi być znaczne. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie bezczynność obecnie nie ma jeszcze charakteru rażącego naruszenia prawa. Tym bardziej nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa przez organ w sytuacji kiedy Prezydent [...] nie pozostawał całkowicie bezczynny, lecz podejmował czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy, w tym gromadził dowody niezbędne do wydania rozstrzygnięcia. W oparciu o powyższe Sąd uznał, że termin dwóch miesięcy jest okresem wystarczającym, aby zakończyć prowadzone postępowanie administracyjne i rozpoznać wniosek skarżącego o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość [...] oraz że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 sentencji wyroku Sąd oparł na przepisie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.