I SAB/Wa 444/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. S. i M. R. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 18 lutego 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] hip. "[...]" dz. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących E. S. i M. R. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. S. i M. R., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 4 lipca 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 18 lutego 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. "[...]" dz. [...]. Skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili przebieg postępowania podnosząc, że pismem z dnia 18 lutego 2015 r. wystąpiono do Prezydenta [...] o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość. Do dnia złożenia skargi sprawa nie została rozstrzygnięta i organ nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do rozpoznania złożonego wniosku. W dniu 31 maja 2017 r. wniesiono zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa. Mimo to organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Skarga na bezczynność jest więc uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w stosunku do gruntu objętego roszczeniem o odszkodowanie do rozpatrzenia pozostaje wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego złożony w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.). Organ zaznaczył, że pismem z dnia 12 lipca 2017 r. pełnomocnik stron został poinformowany o konieczności zakończenia postępowania o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej jako P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Stosownie do art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona. Organ nie wywiązał się bowiem z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy przekazanych do WSA w Warszawie wskazuje, że wniosek z dnia 18 lutego 2015 r. o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Urzędu [...] w dniu 24 lutego 2015 r. Pierwsze działania w sprawie mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, organ podjął w marcu 2015 r. Pismem z dnia 4 marca 2015 r. skierowanym do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami zwrócono się o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości. Kolejne czynności w sprawie podjęto następnie dopiero w lipcu 2017 r. Pismem z dnia 12 lipca 2017 r. skierowanym do Wydziału Obrotu Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] zwrócono się o przesłanie akt lokalizacyjnych. Jednocześnie, pismem z tej samej daty, poinformowano pełnomocnika stron o przyczynach niemożności załatwienia wniosku o przyznanie odszkodowania. Przy czym podkreślić trzeba, ze powyższe pisma wystosowane zostały po wniesieniu skargi na bezczynność do sądu administracyjnego. Istotne również jest, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] uznał zażalenie skarżących na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia, tj. od dnia 21 września 2017 r. Powyższy termin nie został przez organ dochowany. Do dnia rozpoznania skargi na bezczynność przedmiotowa sprawa nie została załatwiona. Skarga jest więc uzasadniona. Oczywiste jest, że Prezydent [...] w prowadzonym postępowaniu uchybił powołanym wyżej przepisom kpa. Sąd uznał jednocześnie, że wobec znacznego przekroczenia terminów określonych w kpa oraz podejmowanie jedynie nielicznych czynności mających na celu zakończenie sprawy i podejmowanie ich w znacznych odstępach czasu, bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu ponadto z uwagi na charakter sprawy i stopień jej skomplikowania zasadnym jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).