I SAB/Wa 446/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Anita Wielopolska-Fonfara Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania odwołania Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] - w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M. B. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SAB/Wa 446/14 UZASADNIENIE M.B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rozpoznania odwołania Skarbu Państwa- Państwowego Gospodarstwa Rolnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r nr. [...] stwierdzającej nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1954 r. nr [...]w części dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w gromadzie B. stanowiącej w dacie przejęcia własność J. B. Skarżący podniósł, że organ przez ponad 8 miesięcy (do dnia wniesienia skargi) nie rozpatrzył powyższego odwołania informując go tylko o kolejnych terminach na załatwienie sprawy. Odwołanie zostało złożone 25 listopada 2013 r. a ostatnim (przed wniesieniem skargi) terminem który wyznaczył sam organ był 29 sierpnia 2014r. W dniu 29 maja 2014 r skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, ale organ do dnia wniesienia skargi nie podjął żadnych działań mających na celu załatwienie sprawy poprzez wydanie decyzji. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpatrzenia w terminie 30 dni odwołania Skarbu Państwa-Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r., stwierdzającej nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1954 r., w części dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w gromadzie B. stanowiącej w dacie przejęcia własność J. B. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania Organu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w przypadku uwzględnienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania nałożenie na Organ grzywny w wysokości dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w przypadku niezastosowanie się przez Organ do obowiązków wynikających z art. 54 § 2 o wymierzenie Organowi grzywny w wysokości dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, zasądzenie od Organu na rzecz Skarżących kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc między innymi, że strony niniejszego postępowania były regularnie informowane o braku możliwości rozpatrzenia przedmiotowej sprawy w terminie określonym art. 35 kpa, jednocześnie były powiadamiane o powodach opóźnienia w załatwieniu sprawy oraz przewidywanym terminie jej rozpatrzenia. Ostatnim pismem z dnia 1 lipca 2014 r. strony postępowania zostały powiadomione, iż przedmiotowa sprawa zostanie rozpoznana do dnia 29 sierpnia 2014 r. oraz, że wpływające do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnioski są rozpatrywane wg kolejności wpływu i reguła ta jest ściśle przestrzegana. Należy mieć bowiem na uwadze, ze jedynym z zarzutów Najwyższej Izby Kontroli w stosunku do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi sformułowanym w "Informacji o wynikach kontroli wykonywania zadań przez Ministra Skarbu Państwa i inne organy administracji rządowej w zakresie reprywatyzacji" sformułowanej w grudniu 2007 r. (znak [...], nr. ewid. [...]) było nierozpatrywanie spraw rewindykacyjnych (czyli takich jak przedmiotowa sprawa) wg kolejności ich wpływu, co zdaniem Najwyższej Izby Kontroli świadczyło o "nierównym traktowaniu wnioskodawców" i "korupcjogennej dowolności postępowania administracji". Na zasadność rozpatrywania spraw wg kolejności ich wpływu wskazuje również zdaniem organu protokół kontroli Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 października 2009 r., nr. [...] przeprowadzonej w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Organ zauważył, że również sprawy wniesione do Wojewódzkich Sądów Administracyjnych rozpoznaje się wg kolejności ich wpływów - § 31.1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. z 2003 r., nr. 169, poz. 1646) tym samym obiektywnie uzasadnione przedłużenie terminu rozpoznania ww. odwołania, przy jednoczesnym informowaniu stron o przyczynach zwłoki i wskazaniu nowego terminu rozpoznania sprawy - czyni zarzut przewlekłości organu za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., Sądy Administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. l-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt. l-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszaniem prawa. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 §1 P.p.s.a, Sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że organ prowadzi postępowanie dotyczące rozpoznania odwołania w sposób przewlekły, a poza sporem jest, że przekroczył termin określony w art. 35 § 3 KPA i do dnia rozprawy nie wydał orzeczenia w sprawie, przekraczając także w sposób znaczny termin, którym sam sobie wyznaczył. Poza tym dla dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania organu nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt (decyzja czy postanowienie) nie został wydany, a w szczególności czy przewlekłe postępowanie organu spowodowane zostało zawinioną czy niezawinioną opieszałością organu. Zgodnie bowiem z poglądem utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie z bezczynnością lub przewlekłym prowadzeniem postępowania przez organ administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym przepisami terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub w prawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustalonego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego orzeczenia. Z tego względu organ nie może skutecznie bronić się, że ma bardzo dużo spraw, które załatwia wg kolejności i niewystarczającą obsadę kadrową. Przy czym w rozpatrywanej sprawie chodzi o rozpoznanie odwołania, czyli jest już zebrany materiał dokumentacyjny i należy go jedynie ponownie ocenić. Mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawie organ przekraczał i nie dotrzymywał terminów do załatwienia sprawy określonych w KPA i tych których sam sobie wyznaczał Sąd uznał, że przewlekłość postępowania (prawie rok w dacie wyrokowania), dotycząca rozpoznania odwołania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powyższych powodów Sąd na podstawie art. 149 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowania przez sądami administracyjnymi (tj. Dz. z 2012 r., poz. 270 zm.) orzekł jak w sentencji.