I SAB/Wa 450/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. T., D. T. i S. T. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ul. [...], ozn. hip. jako "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących T. T., D. T. i S. T. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących T. T., D. T. i S. T. kwotę po 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Pismem z dnia [...] września 2012 r. T. T., D. T. i S. T. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ul. [...], ozn. hip. jako "[...]". Powyższy wniosek został złożony do Urzędu [...] przez poprzednika prawnego skarżących T. T. w dniu w dniu [...] kwietnia 1997 r. i sprecyzowany następnie w dniu [...] maja 2002 r. Pismem z dnia [...] listopada 1997 r. organ prowadzący postępowanie zwrócił się do wnioskodawcy o dostarczenie odbitki mapy zasadniczej W. z naniesionymi granicami hipotecznymi przedmiotowej nieruchomości. Została ona złożona w urzędzie w dniu [...] grudnia 1997 r. Następnie, pismem z dnia [...] stycznia 1998 r. organ wystąpił do Sądu Rejonowego [...] o wydanie zaświadczenia z księgi wieczystej prowadzonej dla ww. nieruchomości z podaniem właścicieli sprzed dnia [...] listopada 1945 r., bądź nabywcy praw. Wpłynęło ono do urzędu w dniu [...] kwietnia 1998 r. W dniu [...] września 2001 r. zwrócił się zaś do Urzędu [...] Gminy [...] o wydanie wypisu z rejestru gruntów dla nieruchomości oraz odbitki z mapy ewidencyjnej. Odbitki tej jednak nie uzyskał. Ponadto w tym samym dniu podjął działania zmierzające do odnalezienia akt ww. nieruchomości, zwracając się do Urzędu Gminy [...] o sprawdzenie, czy w zasobach archiwalnych tego urzędu się one nie znajdują. W wyniku wystąpienia z dnia [...] października 2000 r. (wysłanego w dniu 31 października 2001 r.) o informację, czy w rejestrze wpływu wniosków dekretowych istnieje zapis o złożeniu wniosku dotyczącego ww. nieruchomości dekretowej, organ w dniu [...] listopada 2001 r. uzyskał negatywną odpowiedź. Kolejne czynności zostały podjęte przez organ prowadzący postępowanie w dniu [...] marca 2002 r., kiedy to wystąpił o informację dotyczącą budynku, którym ww. nieruchomość była zabudowana w dniu [...] listopada 1945 r. oraz czy nastąpiło wejście pierwszego powojennego inwestora na teren i na podstawie jakich decyzji lokalizacyjnych. Czynności te zostały następnie ponowione w dniu [...] maja 2002 r. Działania te jednak nie przyniosły rezultatu, bowiem organ administracji uzyskał informację o braku stosownej dokumentacji. Przy piśmie dnia [...] września 2003 r. organ wystąpił do Urzędu W. Biura Gospodarki Nieruchomościami, Geodezji i Katastru o wypis z ewidencji gruntów dla wskazanej w piśmie działki, w skład której wchodziła nieruchomość dekretowa i do Archiwum Państwowego o nadesłanie dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Odpowiedzi na powyższe wystąpienia zostały nadesłane odpowiednio w dniu [...] września 2003 r. i w dniu [...] października 2003 r. W dniu [...] listopada 2003 r. organ zwrócił się do wnioskodawcy o udzielenie informacji odnośnie stanu zabudowy ww. nieruchomości na dzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., następnie w dniu [...] stycznia 2004 r. ponownie wystąpił do Archiwum Państwowego o przesłanie materiałów inwentaryzacyjnych Biura [...]. Te ostatnie otrzymał przy piśmie z dnia [...] stycznia 2004 r. Organ podejmował także działania polegające na uzyskaniu dokumentów oraz informacji od następcy inwestora, tj. w dniu [...] kwietnia 2004 r. wystąpił o podanie daty wejścia inwestora na teren nieruchomości dekretowej przesłanie dokumentacji potwierdzającej realizację inwestycji oraz o wskazanie, czy teren nieruchomości przed zrealizowaniem inwestycji, był zagospodarowany przez inny podmiot niż poprzedni właściciel. W dniu [...] marca 2006 r. zwrócił się z zapytaniem kiedy rozpoczęto realizację określonego w piśmie budynku i przesłanie dokumentacji dotyczącej jego realizacji, które to żądanie ponowił w dniu [...] lutego 2007 r. Zaś w maju 2007 r. wystąpił o informację dotyczącą ogrodzenia określonej w piśmie nieruchomości. Działania te nie przyniosły jednak rezultatu, bowiem wzywany nie dysponował żądanymi dokumentami, które jednoznacznie potwierdzałyby żądane informacje. W dniu [...] lipca 2005 r. Prezydent W. wystąpił do innych jednostek organizacyjnych urzędu o przesłanie kopii fragmentu odbitki z mapy ewidencyjnej z zakreślonymi granicami hipotecznymi ww. nieruchomości, którą otrzymał w dniu [...] lipca 2005 r., a następnie w dniu [...] września 2005 r. wystąpił o przesłanie wypisu z rejestru gruntów dla działki ewidencyjnej, w skład której wchodziła nieruchomość dekretowa. Odpowiedź uzyskał przy piśmie z dnia [...] października 2005 r. Pismem z dnia [...] lutego 2006 r. Prezydent W. wystąpił do Biura Geodezji i Katastru Zespołu ds. Obsługi Zleceń i Prac Geodezyjnych o wykonanie odbitki z zasadniczej mapy miasta z określonej w nim nieruchomości, która również została mu przekazana. W dniu [...] września 2007 r. organ zwrócił się do Archiwum Państwowego o informację jaką zabudowę dla ww. nieruchomości przewidywał Ogólny plan zabudowania W., zatwierdzony w dniu [...] sierpnia 1931 r. Odpowiedź na powyższe żądanie została nadesłana w dniu [...] listopada 2007 r. Prezydent wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] w dniu [...] grudnia 2007 r. o przesłanie kserokopii planu sytuacyjnego części nieruchomości, znajdującego się w księdze hipotecznej. Dokumenty te zostały przesłane organowi. W dniu [...] maja 2009 r. jeden z następców prawnych wnioskodawcy dołączył do akt sprawy postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po ww., w związku z czym w dniu [...] czerwca 2009 r. organ wystąpił o wskazanie adresów zamieszkania pozostałych następców prawnych. Zostały one przedstawione Prezydentowi w dniu [...] lipca 2009 r. Następnie pismami z dnia [...] lipca 2009 r., z dnia [...] grudnia 2009 r. i z dnia [...] czerwca 2010 r. Prezydent W. zawiadomił, że decyzja kończąca postępowanie w sprawie zostanie wydana odpowiednio do dnia [...] grudnia 2009 r., do dnia [...] maja 2010 r., do dnia [...] listopada 2010 r. Następnie poinformował o zakończeniu postępowania w sprawie do dnia [...] kwietnia 2011 r. W związku ze złożonym przez następców prawnych wnioskodawcy zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie, Prezydent W. przy piśmie z dnia [...] maja 2012 r. udzielił wyjaśnień Wojewodzie [...] dotyczących stanu sprawy, a następnie ten ostatni organ postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] r. stwierdził, że wniesione w sprawie zażalenie jest uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy, trzymiesięczny termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia od doręczenia postanowienia. Ponadto stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Postanowienie to zostało doręczone Prezydentowi w dniu [...] czerwca 2012 r. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do wydania w określonym przez Sąd terminie nie dłuższym niż 1 miesiąc, od daty uprawomocnienia się wyroku, decyzji administracyjnej, kończonej w I instancji postępowanie w sprawie oraz o rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym. Ponadto wskazali, że w ich opinii organ zgromadził w aktach sprawy kompletny materiał dowodowy, który w pełni pozwala na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, przy czym niezbędne jest jeszcze wykonanie stosownej wyceny przez rzeczoznawcę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o nieuwzględnienie skargi i stwierdził, że nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270). Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta W., złożył zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa. Ponadto stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie wniosek taki złożyli skarżący, a organ administracji nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, w związku z czym skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Podnieść również należy, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa, jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała właśnie w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych Prezydent W. od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie, w 1997 r., który został sprecyzowany w 2002 r., do dnia wydania niniejszego orzeczenia nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość. Organ od lipca 2009 r. aż do wniesienia skargi do Sądu, tj. września 2012 r. nie podejmował czynności w prowadzonym postępowaniu poza informowaniem stron o kolejnych datach jego zakończenia oraz udzieleniem odpowiedzi Wojewodzie [...] o przyczynach niezałatwienia sprawy. Nie zmieniło tego faktu także doręczenie Prezydentowi postanowienia Wojewody [...] uznającego zażalenie na niezałatwienie przedmiotowej sprawy za uzasadnione – w dniu [...] czerwca 2012 r.. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ul. [...], ozn. hip. jako "[...]" Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ prowadząc niniejsze postępowanie uchybił bowiem wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność mimo, że wniosek wszczynający postępowanie wpłynął do organu około 15 lat temu, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa, bowiem Prezydent W. do 2009 r. podejmował liczne czynności zmierzające do merytorycznego zakończenia sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270), w związku z art. 119 pkt 2, art. 120 i art. 200 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.