I SAB/Wa 450/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi S. J. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] r. w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" dz. [...], która stanowi część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia [...]r. S. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip "[...]" – dz. [...]. Wskazał, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia postanowienia, który to termin upłynął. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że pismem z dnia [...]r. poinformował skarżącego o przyczynach niedotrzymania terminu i o przewidywanej dacie zakończenia postępowania wskazanej na dzień [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał wniosku skarżącego o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip "[...]" – dz. [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie jest kwestionowanym w sprawie, że w dniu [...]r. wpłynął do Prezydenta W. wniosek skarżącego datowany na dzień [...] r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...] ozn. hip "[...]" – dz. [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że dopiero po upływie 6 miesięcy organ zwrócił się Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. (pismo z dnia [...] r.) o przesłanie akt własnościowych. Przedmiotowe akta zostały nadesłane przy piśmie z dnia [...] r. i pomimo ich wpłynięcia organ nie podejmował żadnych czynności. Dopiero bowiem w dniu [...] r. wystąpił do Sądu Rejonowego dla W., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych o wydanie zaświadczenia o treści wpisów w księdze hipotecznej dla przedmiotowej nieruchomości, które to zaświadczenie organ otrzymał w dniu [...] r. Kolejną czynność organ podjął po upływie roku od wpłynięcia ww. zaświadczenia tj. [...] r. zwracając się do Biura Administracyjno-Gospodarczego Wydziału Archiwum, a także zwracając się do Archiwum Państwowego W. o przesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na przedmiotowym gruncie. Pismem z dnia [...] r. Biuro Administracyjno-Gospodarcze Urzędu W. poinformowało o nieodnalezieniu dokumentacji nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Pismem z dnia [...] r. Archiwum Państwowe W. poinformowało organ o wynikach przeprowadzonych kwerend prosząc jednocześnie o pisemną deklarację uiszczenia opłat tytułem wykonanych kopii. Pismem z dnia [...]r. organ wniósł do Archiwum Państwowego o nadesłanie odnalezionych dokumentów. Dopiero po upływie kolejnych 5 miesięcy Prezydent wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy W. Urzędu W. o przesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na przedmiotowym gruncie. W dniu [...] r. Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy W. Urzędu W. nadesłało odpisy dokumentacji dotyczące przedmiotowej nieruchomości. W dniu [...] r. do P. wpłynęły dokumenty z Archiwum Państwowego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że od tej daty do dnia wpłynięcia skargi w niniejszej sprawie organ nie podjął żadnej czynności. Powyższe oznacza, że przez półtora roku organ pozostawał w bezczynności. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że w tym okresie Prezydent również nie wypełniał obowiązków wynikających z art. 36 § 1 k.p.a., albowiem pierwsze i jedyne pismo jakie wystosował w oparciu o ten przepis datowane jest również na dzień [...]r. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.