I SAB/Wa 450/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E.M. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołań od decyzji 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania odwołań Województwa [...] oraz Muzeum [...] w [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz E.M. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E.M. pismem z [...] czerwca 2017 r. wniosła skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie nierozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie oceny podpadania pod działanie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej części nieruchomości położonej w [...]. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym przez Sąd terminie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Ponadto, wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazała, że do dnia złożenia skargi organ nie wydał decyzji merytorycznej, czym naruszył art. 35 § 1 i 3 kpa. Podniosła, że ponadto organ naruszył art. 37 § 1 kpa, zgodnie z którym o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając nie tylko przyczyny zwłoki ale i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Pismem z [...] czerwca 2017 r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z [...] czerwca 2017 r. organ powiadomił stronę o nowym terminie rozpatrzenia odwołań do [...] grudnia 2017 r. Zdaniem skarżącej okoliczność wyznaczenia nowego terminu zakończenia postępowania nie zmienia faktu, iż organ pozostaje bezczynny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że dopuszczalne jest rozpoznanie odwołania w terminie późniejszym niż określony w art. 35 § 3 k.p.a., jeżeli przyczyna zwłoki jest obiektywnie uzasadniona przy jednoczesnym zachowaniu wymagań z art. 36 § 1 k.p.a. Wskazał, że nierozpoznanie odwołania jest spowodowane dużą liczbą spraw, które rozpatrywane są według kolejności wpływu. Dodał, że brak elastyczności w sposobie organizacji pracy powoduje, że nie jest możliwe czasowe zatrudnianie dodatkowych pracowników w celu zmniejszenia opóźnień w realizacji zadań, a co za tym idzie zminimalizowania negatywnych skutków ponoszonych przez odbiorców usług administracji państwowej (w tym przypadku wnioskodawców i odwołujących się). Oran wskazał, że obiektywnie uzasadnione przedłużenie terminu rozpoznania odwołań przy jednoczesnym informowaniu o przyczynie zwłoki i wskazywaniu nowego terminu rozpoznania sprawy czyni zarzut bezczynności niezasadnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 t.j.) powoływanej dalej jako P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 i § 1 a P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 t.j.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, a w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozostaje w bezczynności. Po pierwsze od [...] i [...] grudnia 2016 r., tj. od daty wpływu odwołań Województwa [...] i Muzeum w [...] od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2016 r. do dnia wyrokowania organ nie rozpoznał odwołań i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Po drugie z akt sprawy nie wynika, aby od [...] grudnia 2016 r., podjął skuteczne działania zmierzające do merytorycznego zakończenia postępowania. Jedynymi bowiem czynnościami podejmowanymi w sprawie było zwrócenie się pismem z [...] stycznia 2017 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego o informację czy ww. decyzja została doręczona 3 podmiotom, a jeśli tak, należało przekazać dowody jej doręczenia. Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. [...] Urząd Wojewódzki w [...] potwierdził skuteczne doręczenie decyzji stronom objętym zapytaniem i załączył zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji. Drugą czynnością jaką organ podjął w sprawie było przesunięcie wskazanego w piśmie z [...] lutego 2017 r. terminu załatwienia sprawy i wskazywanie nowego terminu jej załatwienia, o czym organ poinformował strony pismem z [...] czerwca 2017 r. Przy czym zauważyć należy, że przesunięcie terminu wskazanego w piśmie z [...] lutego 2017 r. nastąpiło po wniesieniu przez skarżącą skargi do Sądu. Takie działania organu uznać należy za mało skuteczne skoro od ponad 11 miesięcy od daty wpływu odwołań od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2016 r. do dnia orzekania przez Sąd, organ nie był w stanie wydać merytorycznej decyzji w sprawie. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że od ponad 11 miesięcy organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu skutecznych działań zmierzających do załatwienia sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Nie jest okolicznością usprawiedliwiającą brak działania w sprawie duża ilość wniosków, odwołań oraz innych spraw wpływających do organu. Kwestie sposobu organizacji pracy i wykorzystania kadr pozostają poza oceną Sądu i nie mogą stanowić okoliczności zwalniających organ od terminowego załatwiania spraw. Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności organu, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., tj. zobowiązanie organu do rozpoznania odwołań Województwa [...] oraz Muzeum [...] w [...] w określonym terminie. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania oraz wyznaczony przez organ termin rozpatrzenia odwołań (do [...] grudnia 2017 r.). Zdaniem Sądu, jest to termin, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron. Z przyczyn wyżej wskazanych Sąd uznał, że bezczynność organu w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Poza sporem jest, że organ do dnia wyrokowania nie wydał orzeczenia w sprawie. Nie można również pominąć faktu braku jakiejkolwiek aktywność organu w zakresie zmierzającym do rozpatrzenia sprawy. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.