I SAB/Wa 453/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.) Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J.D. i M.C. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J.D. i M.C. z [...] maja 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 9 maja 2012 r. (które wpłynęło do organu w dniu 15 maja 2012 r.) J. D. i M. C. reprezentowani przez adwokata D. R. zwrócili się do Prezydenta [...] o ustalenie i przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomość położoną w [...] przy dawnej ul. [...], ozn. hip. [...] (dz. ew. [...] z obr. [...]). Pismem z dnia 10 lipca 2012 r. organ poinformował skarżących, że istnieje możliwość zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją oraz wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji. Pismem z dnia 11 grudnia 2012 r. organ zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących działek ewidencyjnych nr : [...] z obrębu [...]. Pismem z dnia 11 grudnia 2012 r. organ zwrócił się także do Archiwum Państwowego o przesłanie kopii fragmentu Ogólnego Planu Zabudowania [...] zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych z dnia [...] sygn. [...] wraz z odpowiednim opisem dotyczącym ww. nieruchomości. Jednocześnie organ zwrócił się o wydanie kopii dokumentów : z akt nieruchomości oraz Biura Odbudowy [...] dotyczących ww. gruntu. Pismem z dnia 12 grudnia 2012 r. organ poinformował skarżących reprezentowanych przez pełnomocnika, że wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych oraz do Archiwum Państwowego o przesłanie Ogólnego Planu Zabudowania [...]. Wyjaśnił, że z uwagi na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za ww. nieruchomość w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Wskazał, że przewidywany termin zakończenia przedmiotowego postępowania to 31 marzec 2013 r. Pismem z dnia 7 marca 2013 r. organ poinformował skarżących, że do dnia wydania pisma, nie wpłynęły dokumenty o które zwracał się do [...] oraz Archiwum Państwowego w swych pismach z dnia 11 grudnia 2012 r. Z tego względu, pismem z dnia 13 marca 2012 r. organ ponownie zwrócił się o nadesłanie ww. dokumentów. W dniu 14 lipca 2013 r. (data stempla biura podawczego) do organu wpłynęły żądane z Archiwum dokumenty w postaci kopii fragmentów Ogólnego Planu zabudowania miasta [...]. Pismem z dnia 12 sierpnia 2013 r. organ ponownie poinformował skarżących, że z uwagi na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji w sprawie przewidywany termin zakończenia postępowania to 30 listopada 2013 r. W dniu 14 sierpnia 2013 r. (data stempla biura podawczego) do organu wpłynęły nadesłane przez Zespół Dokumentacji Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] akta lokalizacyjne nr [...] dotyczące budowy ul. [...]. Pismem z dnia 9 października 2013 r. organ poinformował skarżących, że wydanie decyzji merytorycznej kończącej postepowanie będzie możliwe dopiero po wykonaniu operatu szacunkowego oraz zabezpieczeniu środków na wypłatę odszkodowania. Wskazał, że przewidywany termin wydania decyzji w przedmiotowej sprawie to 31 styczeń 2014 r. Wobec faktu, że od maja 2012 r. sprawa nie została rozpoznana J. D. i M. C. reprezentowani przez adwokata D.R. pismem z dnia 6 grudnia 2013 r. wnieśli zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Wojewody [...]. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Pismem z dnia 13 sierpnia 2014 r. organ zwrócił się do Zarządu Dróg Miejskich w [...] o udzielenie informacji dotyczących realizacji ulicy [...] na działce ew. nr [...] z obrębu [...] wraz z prośbą o nadesłanie kopią dokumentów potwierdzających informację. Pismem z dnia 13 sierpnia 2014 r. organ zwrócił się także do Wspólnot Mieszkaniowych oraz Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] o nadesłanie dokumentów dotyczących powojennego zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie pismem z dnia 13 sierpnia 2014 r. organ poinformował skarżącą, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do dnia 31 stycznia 2015 r. Pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. J.D. i M.C. reprezentowani przez adwokata D. R. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie odszkodowania za ww. nieruchomość. Skarżący zarzucili Prezydentowi [...], że nie wykonuje postanowień Wojewody [...], nie odpowiada na pisma pełnomocnika i nie dotrzymuje zakreślonych terminów do wydania decyzji. Skarżący wnieśli o wyznaczenie Prezydentowi [...] przez Sąd ostatecznego terminu załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym jest możliwość faktycznego władania działką przez poprzedniego właściciela lub jego następcę prawnego. Z tego względu, zwrócono się do Wspólnot Mieszkaniowych oraz ZDM z prośbą o udzielenie informacji dot. przejęcia ww. nieruchomości pod budowę budynków mieszkalnych i ulic. Organ dodał, że pismem z dnia 13 sierpnia 2014 r. skarżący zostali poinformowani o przyczynach niedotrzymania terminu i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia 9 maja 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, położoną w [...] przy dawnej ul. [...], ozn. hip. [...] (dz. ew. [...] z obr.[...]) o powierzchni [...] m ², a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Bezspornym jest, że wniosek z dnia 9 maja 2012 r. inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Kancelarii Urzędu [...] w dniu 15 maja 2012 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej więc daty rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem, pomimo upływu ponad dwóch lat Prezydent [...] nie zakończył postępowania administracyjnego. W toku tego postępowania organ zwracał się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących działek ewidencyjnych nr : [...] z obrębu [...] oraz do Archiwum Państwowego o przesłanie kopii fragmentu Ogólnego Planu Zabudowania [...] zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych z dnia [...] sygn. [...] wraz z odpowiednim opisem dotyczącym ww. nieruchomości. W ocenie organu, przedłożenie ww. dokumentów było konieczne do ustalenia w jakiej dacie następcy prawny byłych właścicieli zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania oraz czy przedmiotowa nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Żądane kopie fragmentu Ogólnego Planu Zabudowania [...] zostały przesłane do organu w dniu 14 lipca 2013 r. (data stempla wpływu do organu). W odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia 8 sierpnia 2013 r. Biuro Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] poinformowało, że prawdopodobnie części przedmiotowej nieruchomości dotyczą akta lokalizacyjne ozn. jako teczka nr [...], które zostały przesłane do Starostwa Powiatu [...] przy piśmie z dnia 09.12.1996 r. oraz z dnia 05.10.2001 r. i które nie zostały zwrócone do organu. Biuro Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] przesłało pozostałe akta lokalizacyjne nr [...]. Ponadto, pismami z dnia 13 sierpnia 2014 r. organ zwrócił się do Zarządu Dróg Miejskich w [...] o udzielenie informacji dotyczących realizacji ulicy [...] na działce ew. nr [...] z obrębu [...] oraz do Wspólnot Mieszkaniowych i Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] o nadesłanie dokumentów dotyczących powojennego zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. W ocenie organu, przedłożenie ww. dokumentów jest niezbędne do określenia dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. Jednocześnie organ pismem z dnia 13 sierpnia 2014 r. poinformował pełnomocnika skarżących, że nie było możliwe rozpatrzenie sprawy w terminie wyznaczonym w postanowieniu Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] oraz o przewidywanym terminie jej zakończenia. Nie sposób jednakże nie zauważyć, że powyższą czynność organ wykonał w konsekwencji wniesienia przez skarżących skargi bezpośrednio do Sądu w dniu 4 czerwca 2014 r. (data stempla biura podawczego). Z zestawienia dat wynika, że w dniu 13 sierpnia 2014 r. organ udzielił odpowiedzi na skargę, jak również poinformował skarżących o przewidywanym terminie zakończenia sprawy. W tym stanie sprawy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku z dnia 9 maja 2012 r. uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi miesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. W ocenie Sądu, nie ma natomiast usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Rozpoznając sprawę Sąd wziął bowiem pod uwagę skomplikowany i historyczny charakter niniejszej sprawy, należącej do kategorii spraw tzw. dekretowych oraz fakt, że organ cały czas prowadził czynności mające na celu zgromadzenie całości dokumentacji i zmierzające do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie (pismami z dnia 11 grudnia 2012 r., z dnia 13 marca 2012 r., oraz z dnia 13 sierpnia 2014 r. zwrócił się do organów i instytucji o nadesłanie niezbędnych dokumentów). Organ wskazywał także w pismach z dnia 12 grudnia 2012 r., 12 sierpnia 2013 r., 9 października 2013 r., oraz 13 sierpnia 2014 r., dodatkowe terminy zakończenia postępowania stosując się w tym względzie do dyspozycji prawnej zawartej w art. 36 § 1 k.p.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku.