I SAB/Wa 455/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz A. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. G. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta W. sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]", objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.). Skarżąca wniosła o zobowiązane organu do wydania decyzji w terminie 14 dni. Ponadto zarzuciła przekroczenie terminów załatwienia sprawy, mimo wydania przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], wyznaczającego dodatkowy, trzy miesięczny termin załatwienia sprawy, od doręczenia postanowienia. Prezydent W. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podniósł, że w toku prowadzonego postępowania konieczne jest sprawdzenie, czy ww. nieruchomość spełnia przesłanki, wynikające z art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Obecnie postępowanie znajduje się na etapie gromadzenia niezbędnej dokumentacji. Ze względu na bardzo dużą liczbę spraw z zakresu odszkodowań oraz brak środków pieniężnych na ich wypłatę nie było możliwe zakończenie postępowania w terminie wskazanym w postanowieniu Wojewody [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezydenta W. w rozpoznawaniu wniosku o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm. dalej "ugn"), odszkodowania za utraconą nieruchomość położoną w W. Bezczynność organu zachodzi zaś wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności te będą miały natomiast znaczenie podczas oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. dalej p.p.s.a.), czy też nie. Zgodnie natomiast z ustanowioną w art. 12 kpa., zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 kpa. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa.). Artykuł 36 § 1 kpa. nakłada z kolei na organy obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że złożony przez A. G. wniosek z dnia 25 lipca 2012 r., który wpłynął do organu w dniu 31 lipca 2012 r., do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia nie został przez Prezydenta rozpoznany. W czasie prowadzonego postępowania pierwsze czynności w sprawie wskazany organ podjął 14 sierpnia 2012 r., przekazując pismo do właściwej jednostki organizacyjnej urzędu, a następne działania miały miejsce dopiero w dniu 19 lutego 2013 r., kiedy to wystąpił on o informację z rejestru gruntów oraz przesłanie fragmentu mapy ewidencyjnej z naniesionymi granicami hipotecznymi i granicami działek ewidencyjnych przedmiotowej nieruchomości. W tej dacie zwrócił się także do Spółdzielni [...] o wskazanie sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości oraz czy do oznaczonych w piśmie działek ewidencyjnych, wydane zostały decyzje lokalizacyjne, w wyniku których były właściciel utracił możliwość władania nieruchomością, jak też czy planowane inwestycje zostały zrealizowane. Zwrócił się także do stron o dostarczenie prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku po I. R. Po uzyskaniu odpowiedzi na wskazane uprzednio wystąpienia, organ w dniu 5 lipca 2013 r. wystąpił do innych jednostek urzędu o przesłanie dokumentacji dotyczącej ul. [...], w części ww. nieruchomości hipotecznej oraz o nadesłanie wskazanych w piśmie akt. Przy czym w dniu 31 października 2013 r. - uzyskał informację, że żądane akta nie zostały odnalezione. Następnie, po uzyskaniu części żądanej dokumentacji, dotyczącej ul. [...] w dniu 14 listopada 2013 r., pismem z dnia 27 listopada 2013 r. poinformował strony postępowania, że decyzja w sprawie zostanie wydana do 30 kwietnia 2014 r. Te okoliczności - zdaniem sądu - wskazują, że w sprawie wystąpiły przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 25 lipca 2012 r. o przyznanie odszkodowania. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia opisanego wniosku w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczając taki termin załatwienia sprawy (a więc wydania decyzji administracyjnej) Sąd miał na względzie to, że w sprawie - w sytuacji potwierdzenia spełnienia materialnoprawnych przesłanek uzyskania odszkodowania - zakończenie postępowania uwarunkowane będzie uprzednim przeprowadzeniem dowodu z wyceny nieruchomości, a więc sporządzeniem stosownego operatu szacunkowego, do którego strony mogą zgłaszać zastrzeżenia. Z tego względu terminem w jakim możliwe jest realne jego zakończenie bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron - a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał i obligatoryjność przeprowadzenia ww. dowodu (w przypadku decyzji pozytywnej) - jest termin trzech miesięcy, od daty zwrotu akt do organu wraz z prawomocnym wyrokiem. W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron, domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez ich wykonywanie w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu bezczynność organu w niniejszej sprawie miała charakter rażący. Nawet uwzględniając charakter niniejszej sprawy, która z uwagi na swój historyczny charakter wiąże się z czasochłonnym poszukiwaniem i gromadzeniem archiwalnych dokumentów, jak też znaną Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu odszkodowań za tzw. nieruchomości dekretowe, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie bezczynność ma rażący charakter. Wniosek o przyznanie odszkodowania został złożony w 2012 r. i mimo, że nie został rozpoznany, to od końca listopada 2013 r. organ nie podjął w istocie żadnych działań nakierowanych na zakończenie postępowania. Z ego też względu Sąd stanął na stanowisku, że zwłoka w załatwieniu sprawy, była przede wszystkim efektem lekceważenia przez organ norm określających sposób działania organu. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 ppsa.