I SAB/Wa 458/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. H. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., oznaczoną jako "[...]", - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego J. H. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. H., pismem z dnia [...] września 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za niesprzedane działki objęte księgą wieczystą "[...]". Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie Prezydenta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość w terminie miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący powołał stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące bezczynności organu i podkreślił, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zostało wszczęte na skutek wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. Z uwagi na brak jakiejkolwiek aktywności Prezydenta W. w gromadzeniu materiałów dowodowych skarżący wezwał organ do niezwłocznego wydania decyzji, a następnie złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Wojewody [...]. Skarżący podkreślił, że mimo upływu ponad 4 miesięcy od momentu złożenia wniosku Prezydent W. nie podjął żadnych działań mających na celu załatwienie sprawy. Organ nie powiadomił pełnomocnika stron o jakichkolwiek podjętych czynnościach oraz nie wskazał terminu zakończenia postępowania. Z uwagi zaś na to, że wszystkie maksymalne terminy przewidziane w kpa minęły, decyzja powinna zostać wydana bezzwłocznie. Skarga na bezczynność jest więc uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że nieruchomość położona w W. oznaczona jako "[...]" objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W dniu [...] maja 2012 r. J. H. złożył wniosek o odszkodowanie za pozostałą resztę nieruchomości ozn. jako "[...]" zwaną "[...]". Prezydent W. zaznaczył, że Wojewoda [...] nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie złożonego zażalenia. Pismem z dnia [...] października 2012 r. strona została zaś wezwana do uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie mapy wraz z badaniami hipotecznymi, na której zostanie zaznaczona przez geodetę powierzchnia "reszty" - niesprzedanej nieruchomości "[...]". Organ podkreślił, że nie miał możliwości wydania decyzji z uwagi na brak określenia przez wnioskodawcę powierzchni nieruchomości oraz jej lokalizacji na mapie. Bez dodatkowych dokumentów, o których uzupełnienie wystąpiono, nie jest możliwe określenie przedmiotu postępowania i wydanie decyzji. Przy piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącego nadesłał postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...], mocą którego uznano wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczono dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący 2 miesiące od daty doręczenie przedmiotowego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 2 powołanej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pozostałe strony nie zażądają przeprowadzenia rozprawy w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że analiza dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy przekazanych do Sądu wraz ze skargą J. H. wskazuje, iż od dnia wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. o przyznanie, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odszkodowania za nieruchomość położoną w W., ozn. "[...]", objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), Prezydent W. przez ponad 5 miesięcy nie podejmował w sprawie jakichkolwiek działań mających na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie odszkodowania wpłynął do Kancelarii Urzędu W. w dniu [...] maja 2012 r., pierwsze działania w sprawie podjęte zaś zostały przez organ dopiero w dniu [...] października 2012 r., a więc po wniesieniu skargi z dnia [...] września 2012 r. na bezczynność Prezydenta. Pismami z dnia [...] października 2012 r. zwrócono się do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. w Dzielnicy [...] i do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. w Dzielnicy [...], a także do pełnomocnika skarżącego o nadesłanie stosownych informacji i dokumentów niezbędnych do prawidłowego załatwienia sprawy. W piśmie skierowanym do pełnomocnika skarżącego poinformowano jednocześnie o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa oraz przewidywanym terminie wydania decyzji w sprawie do dnia [...] stycznia 2013 r. Podkreślić trzeba, że z analizy akt sprawy nie wynika, aby organ, poza wystosowaniem powyższych pism, podejmował jakikolwiek inne czynności mające na celu wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu okoliczności powyższe jednoznacznie wskazują, że Prezydent W. – wbrew obowiązkom określonym w powołanych wyżej przepisach kpa - nie działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Bezczynności organu w żaden sposób nie usprawiedliwiają przy tym powoływane w odpowiedzi na skargę okoliczności związane z koniecznością ustalenia powierzchni i lokalizacji nieruchomości oraz gromadzenia dodatkowej dokumentacji. Jak wyżej wskazano pierwsze czynności w sprawie podjęte zostały dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego, ponad 5 miesięcy od złożenia wniosku o odszkodowanie. Nie można zatem uznać, że organ na bieżąco interesował się sprawą. Zauważyć również należy, że Wojewoda [...] uznał za uzasadnione złożone przez skarżącego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie i postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., nr [...] wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia przedmiotowego postanowienia. Z powyższego jednoznacznie więc wynika, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu wskazany organ administracji publicznej uchybił powołanym wyżej przepisom kpa. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że z uwagi na fakt, iż przekroczenie przez Prezydenta W. terminów załatwienia sprawy określonych w kpa nie było znaczne, bezczynność nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.