I SAB/Wa 459/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P.J. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego 1. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego P.J. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W.. Organowi zarzucił naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 Kpa przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu. W skardze wniósł o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji w sprawie z wniosku z dnia 14 października 2014 r. o ustanowienie użytkowania wieczystego, w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie oraz zobowiązanie do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. W przypadku uwzględnienia skargi skarżący wniósł o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi P.J. podał, że dnia 14 października 2013 r. złożony został wniosek do Prezydenta W. o ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz P.J.. Wobec zupełnego braku odpowiedzi na powyższy wniosek, dnia 6 lutego 2014 r. złożone zostało zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Prezydenta W. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w związku z naruszeniem art. 35 i art. 36 Kpa poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w postanowieniu z dnia [...] maja 2014 r. zobowiązało organ do załatwienia sprawy w terminie najpóźniej do dnia 14 lipca 2014 r. Prezydent W. od dnia [...] października 2013 r. do dnia dzisiejszego nie wydał stosownego aktu administracyjnego, tym samym naruszył art. 35 § 3 Kpa, który określa maksymalny termin załatwienia sprawy. Bez jakiejkolwiek odpowiedzi pozostało także wezwanie do przesłania opisu stanu i akt sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co jednoznacznie wskazuje na zupełną bezczynność organu w przedmiotowej sprawie. Zdaniem skarżącego, naruszono zatem zasadę zaufania do organów administracji zawartą w art. 8 Kpa oraz zasadę szybkości postępowania zawartą w art. 12 § 1 Kpa. P.J. uważa, że w pełni uzasadnione jest zobowiązanie Prezydenta W. do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 Kpa. Skarżący wskazał, że nawet jeśli do czasu rozpatrzenia skargi przez Sąd, Prezydent wyda stosowną decyzje, nadal zasadne będzie zbadanie i ocena przyczyn przewlekłości postępowania. Stanowisko takie potwierdza uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt l OPS 6/08 oraz teza wyroku NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. podniósł, że Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, na co załączył odpis tego postanowienia. W piśmie z dnia 7 stycznia 2015 r. Prezydent W. wyjaśnił, że na postanowienie z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] zostało wniesione zażalenie, które zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Postępowanie jest w toku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd podziela stanowisko P.J., że w niniejszej sprawie Prezydent W. w okresie od dnia 17 października 2013 r. - daty otrzymania wniosku P.J. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] nr [...], [...] i [...] przy ul. [...], do dnia [...] sierpnia 2014 r. – daty wydania przez Prezydenta W. postanowienia nr [...] załatwiającego ten wniosek pozostawał w stanie bezczynności. Poza sporem jest to, że organ przekroczył dwumiesięczny, maksymalny termin na załatwienie sprawy, wynikający z art. 35 § 3 Kpa. Zdaniem Sądu, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Takie stanowisko Sądu wynika z tego, że wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego miał szeroki zakres przedmiotowy, dotyczył szeregu aktualnych nieruchomości wchodzących w skład dawnych nieruchomości hipotecznych nr [...], [...] i [...] i został złożony w sprawie o charakterze skomplikowanym. Okres rozpatrywania wniosku skarżącego nie był szczególnie nadmierny, jeżeli chodzi o tego typu sprawy. Nie można pominąć i tego, że Prezydent W. zareagował w stosunkowo nieodległym czasie na skargę P.J. z dnia 21 lipca 2014 r. na bezczynność organu, ponieważ w dniu [...] sierpnia 2014 r. ów wniosek załatwił. Sąd nie mógł uwzględnić skargi P.J. w zakresie, w jakim skarżący domagał się zobowiązania Prezydenta W. do wydania decyzji załatwiającej wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego Sąd zwraca uwagę, że w sprawach ze skarg na bezczynność znaczenie ma stan sprawy, istniejący w dacie orzekania przez Sąd. Z akt sprawy wynika, że po wniesieniu skargi na bezczynność Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...], położonych przy ul. [...] ozn. hip. [...], [...] i [...]. Postanowienie to weszło do obrotu prawnego, skoro zostało wniesione na ten akt zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Jak wynika z pisma Prezydenta W. z dnia 7 stycznia 2015 r. postępowanie zażaleniowe jest w toku. Zdaniem Sądu, wydanie przez organ wskazanego wyżej postanowienia kończącego postępowanie administracyjne w sprawie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego uniemożliwiało uwzględnienie skargi na bezczynność w zakresie wskazanym w pkt 1 skargi. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że zgodnie z przepisem art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje jednocześnie organ do wydania w określonym terminie aktu. Podstawową funkcją skargi na bezczynność jest zatem to, aby Sąd zobowiązał organ do wydania w sprawie aktu. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w dacie wyrokowania organ wydał na podstawie art. 61a § 1 Kpa indywidualny akt administracyjny w postaci postanowienia załatwiającego wniosek skarżącego o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Postanowienie to było dla Sądu wiążące, nawet wtedy, gdy w dacie orzekania przez Sąd postępowanie zażaleniowe było w toku. Zgodnie bowiem z przepisem art. 143 Kpa wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia. W takiej sytuacji orzeczenie przez Sąd o zobowiązaniu organu do wydania aktu mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której organ wykonując wyrok Sądu zobowiązany byłby wydać akt w warunkach naruszenia przepisów prawa procesowego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 110 w zw. z art. 126 Kpa Prezydent W. jest już związany wydanym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...]. Wobec powyższego wydanie przez Prezydenta W. postanowienia kończącego postępowanie wywołane wnioskiem o przyznanie prawa użytkowania wieczystego przed datą orzekania przez Sąd eliminowało skargę na bezczynność bowiem przeniosło ciężar sporu na kwestię legalności tegoż postanowienia. Aktualnie stronie przysługuje ochrona prawna wynikająca z innych środków prawnych. Jeżeli strona kwestionuje to postanowienie, to przysługuje jej środek zaskarżenia w postaci zażalenia (z czego strona skorzystała), ewentualnie skargi sądowej (art. 3 § 2 pkt 2 Ppsa), gdyby skarżący chciał w przyszłości kwestionować postanowienie organu odwoławczego. Konsekwencją powyższego jest to, że badanie legalności postanowienia kończącego postępowanie administracyjne wykracza poza przedmiot sprawy ze skargi na bezczynność organu. Sąd nie był uprawniony do uwzględnienia wniosku skarżącego zawartego w pkt 2 skargi. Zarówno zobowiązanie Prezydenta W. do wyjaśnienia i przedstawienia skarżącemu przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie, jak i zobowiązanie tego organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie pozostają poza zakresem kompetencji sądu administracyjnego wynikających z art. 149 Ppsa. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).