I SAB/Wa 46/16
PostanowienieWSA w Warszawie2018-04-18
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka – Płaczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonawca testamentu zmarłego skarżącego posiada legitymację do żądania podjęcia zawieszonego postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi
Wykonawca testamentu nie posiada legitymacji do żądania podjęcia zawieszonego postępowania sądowoadministracyjnego po śmierci strony skarżącej. Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a., postępowanie może zostać podjęte z urzędu, gdy ustanowiono następców prawnych zmarłego lub kuratora spadku. Wykonawca testamentu ma legitymację do pozywania i bycia pozywanym jedynie w sprawach wynikających z zarządu spadkiem, a nie do wstępowania w miejsce zmarłego skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Postępowanie sądowe zostało zawieszone z powodu śmierci strony skarżącej, A. U. Pełnomocnik zmarłej skarżącej oraz wykonawca testamentu wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania, argumentując, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji jest związane ze składnikiem spadku i że wykonawca testamentu posiada legitymację do działania w tej sprawie. Sąd odmówił podjęcia postępowania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono podjęcia zawieszonego postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Małgorzata Boniecka – Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg A. U., P. U. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia odmówić podjęcia zawieszonego postępowania sądowego.
Postanowieniem z 22 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na śmierć strony skarżącej – A. U.
Postanowieniami z 3 lutego 2017 r., 3 marca 2017 r oraz z 19 stycznia 2018 r. Sąd odmówił podjęcia zawieszonego postępowania sądowego z uwagi na brak przesłanek do jego podjęcia w rozumieniu art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
We wniosku z dnia [...] marca 2018 r. pełnomocnik skarżącej P. U. oraz wykonawca testamentu A. U. ponownie wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji potwierdzającej nabycie z mocy prawa przez przedsiębiorstwo państwowe prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, której właścicielem był bezprawnie wywłaszczony poprzednik prawny zmarłej A. U. (na rzecz której działa powołany przez nią wykonawca testamentu) jest ściśle związane ze składnikiem spadku po A. U. - tj. roszczeniem o zwrot bezprawnie wywłaszczonej nieruchomości lub też z prawem własności takiej nieruchomości.
Dodał, że sprawa z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] września 2000 r. należy do kategorii spraw związanych z zarządem spadkiem.
Pełnomocnik jako materialnoprawną podstawę uzasadniającą przypisanie wykonawcy testamentu przymiotu strony, tak w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym wskazał, w szczególności przepisy art. 986 i n. kc oraz art. 28 kpa. Mając na uwadze zestawienie ww. przepisów art. 988 kc i art. 28 kpa, stwierdził, że ze względu na wskazywany w art. 988 kc ciążący na wykonawcy testamentu obowiązek zarządzania spadkiem, z racji tego obowiązku staje się on uprawniony do żądania czynności organu, co czyni go tym samym stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa.
Dodatkowo wskazał, że za materialnoprawną podstawę uzasadniającą przypisanie wykonawcy testamentu statusu strony służyć może również stosowany odpowiednio przepis art. 30 § 5 kpa. Sytuacja prawna zarządcy masy spadkowej i wykonawcy testamentu jest bowiem w istocie tożsama, z tym jednak zastrzeżeniem, że majątek spadkowy zarządzany przez wykonawcę testamentu nie jest spadkiem nieobjętym w rozumieniu ww. art. 30 § 5 kpa, która to okoliczność uzasadnia wspomniane odpowiednie, a nie wprost zastosowanie tego przepisu do wykonawców testamentu.
Pełnomocnik wskazał, że z treści art. 665 k.p.c. wynika, że wykonawca testamentu, któremu wydane zostało stosowne zaświadczenie posiada legitymację do występowania przed wszystkimi sądami w sprawach, które dotyczą majątku spadkowego, a nie jedynie do występowania w charakterze strony przed sądami cywilnymi. Na potwierdzenie powyższego stanowiska pełnomocnik powołał wyrok WSA w Warszawie z 8 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1307/17. Wskazał, że do wydania ww. wyroku doszło w następstwie sprzeciwu od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2017 r., sygn. akt [...], w której jako strona został wskazany również adw. L. Z., jako wykonawca testamentu A. U.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Podstawą zawieszenia postępowania była śmierć skarżącej – A. U.
Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 t.j.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, a w szczególności w razie śmierci strony od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.
Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła.
Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej A. U. jest w toku, co wynika z pisma Sądu Rejonowego dla [...] Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 2018 r. Sąd poinformował, że obecnie sprawa znajduje się na etapie postępowania międzyinstancyjnego. Wobec tego stwierdzić należy, że nie zostali ustanowieni następcy prawni zmarłej strony.
Z przepisu art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie wynika legitymacja wykonawcy testamentu do wstąpienia w miejsce skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W postanowieniach z 3 lutego 2017 r., 3 marca 2017 r oraz z 19 stycznia
2018 r. Sąd obszernie wyjaśnił z jakich przyczyn wykonawca testamentu nie ma legitymacji do żądania podjęcia zawieszonego postępowania sądowoadministracyjnego. Stanowisko Sądu pozostaje nadal aktualne. Wskazać należy, że pełnomocnik nie powołał żadnych nowych okoliczności, które mogłyby skutkować zmianą stanowiska Sądu i prowadzić do podjęcia zawieszonego postępowania. Należy podkreślić, że z art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie wynika legitymacja wykonawcy testamentu do wstąpienia w miejsce zmarłej skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jak wyżej zaznaczono ma on legitymację by pozywać i być pozywanym wyłącznie w sprawach wynikających z zarządu spadkiem. Na obecnym etapie postępowania nie sposób natomiast przyjąć, że żądania skargi i wniosku należą do kategorii spraw wynikających z zarządu spadkiem. Wykonawca testamentu nie ma natomiast legitymacji do wstąpienia w miejsce zmarłej skarżącej w postępowaniach sądowoadministracyjnych. Legitymację taką posiadają bowiem następcy prawni zmarłej strony, bądź też ustanowiony kurator spadku.
Odnośnie powoływania się przez pełnomocnika na wyrok tutejszego Sądu wydany w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1307/17 Sąd ustosunkował się do tego w postanowieniu z 19 stycznia 2018 r. Stanowisko to pozostaje w pełni aktualne. Kwestia kogo organ w postępowaniu administracyjnym uznał za stronę postępowania nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy sądowej.
Nietrafne jest stanowisko pełnomocnika, iż postępowanie w przedmiocie skargi na bezczynność w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa z [...] stycznia 2001 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] września 2000 r. nr [...] uwłaszczającej Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" w [...] nieruchomością stanowiącą, w dacie istotnej dla uwłaszczenia, własność Skarbu Państwa należy do kategorii spraw wynikających z zarządu spadkiem po zmarłej skarżącej.
Biorąc pod uwagę powyżej przedstawione okoliczności stwierdzić należy, że brak jest podstaw, w rozumieniu art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a., do podjęcia zawieszonego postępowania w sytuacji, gdy z wnioskiem o jego podjęcie występuje wykonawca testamentu zmarłej skarżącej.
Z powyższych względów, na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło