I SAB/Wa 46/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Lenart sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2017 r. sprawy ze skargi J. L. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku odszkodowawczego 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. [...] - w terminie [...] miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego J. L. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] października 2016 r. J. L. (dalej jako: skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. [...], zarzucając ww. organowi naruszenie prawa poprzez przekroczenie terminów rozpoznania sprawy określonych przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.". W uzasadnieniu skargi wskazano, że wnioskiem z dnia [...] marca 1988 r. poprzednicy prawni skarżącego wystąpili do Prezydenta [...] o wszczęcie postępowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774, ze zm., dalej jako: ugn) mającego na celu ustalenie i przyznanie odszkodowania za pozbawienie faktycznej możliwości władania powołaną na wstępie nieruchomością. Pismem z [...] marca 2016 r. skarżący ponowił ten wniosek. Skarżący podał, że w dniu 12 maja 2016 r. złożył do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, który postanowieniem z dnia [...] września 2016 r., nr [...] uznał zażalenie na uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do trzech miesięcy od dnia otrzymania postanowienia. Termin ten upłynął w dniu 21 grudnia 2016 r. Skarżący podkreślił, że pomimo wydanego postanowienia przez organ nadzorczy, Prezydent [...] nie dotrzymał wyznaczonego terminu załatwienia sprawy, a także nie wydał decyzji w terminie ustalonym przez siebie. Do dnia sporządzenia skargi nie została wydana decyzja merytoryczna. Powołując się na powyższe, skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta [...] do merytorycznego rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotowa nieruchomość w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzeczeniem z [...] lipca 2011 r., utrzymanym w mocy orzeczeniem z [...] lutego 2012 r. orzekło o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydium Rady [...] w [...] z [...] sierpnia 1953 r., odmawiającej dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Następnie decyzją z [...] listopada 2016 r. nr [...] Kolegium stwierdziło nieważność decyzji z [...] lipca 2011 r. i [...] lutego 2012 r. jako skierowanych do osoby zmarłej. Ponadto organ zaznaczył, że pismem z [...] maja 2016 r. pełnomocnik skarżącego został poinformowany, że postępowanie w sprawie rozpoznania przedmiotowego wniosku zostanie wszczęte po zakończeniu postępowania toczącego się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl zaś art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość i do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nią. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zatem konieczne stało się wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych strony, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie, biorąc pod uwagę datę wpływu wniosku inicjującego przedmiotowe postępowanie ([...] marca 2016 r.), skomplikowany i historyczny charakter niniejszej sprawy oraz znaną Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu odszkodowań za nieruchomości objęte działaniem dekretu z dnia [...] października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...], Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie bezczynność organu obecnie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając stopień naruszenia prawa Sąd uwzględnił ponadto okoliczność, iż organ podejmował czynności w sprawie (pisma Prezydenta [...] z [...] maja 2016 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju oraz pełnomocnika skarżącego) oraz poinformował stronę, w trybie art. 36 § 1 K.p.a., o przekroczeniu terminu załatwienia sprawy i przyczynach zwłoki. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).