I SAB/Wa 460/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi D.R. na bezczynność Ministra Administracji i Cyfryzacji w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Administracji i Cyfryzacji nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Ministra Administracji i Cyfryzacji do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji; 3. zasądza od Ministra Administracji i Cyfryzacji na rzecz D.R. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D.R., pismem z dnia 29 lipca 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Administracji i Cyfryzacji w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1996 r., nr [...] dotyczącej nabycia przez Gminę i Miasto J. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 35 § 1 kpa w związku z art. 35 § 3 kpa poprzez niezałatwienie sprawy w terminie dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku i wniósł o nakazanie Ministrowi rozpoznanie sprawy w terminie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku, o przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił przebieg postępowania podkreślając, że w dniu 3 sierpnia 2012 r. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wojewody [...] oraz że organ wielokrotnie wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy, podając jako przyczynę opóźnienia różne okoliczności o charakterze formalnym. Skarżący zaznaczył, że kolejno wyznaczane terminy nie zostały dochowane, w tym wskazany w piśmie z dnia 18 czerwca 2014 r. termin załatwienia sprawy wyznaczony na dzień 29 sierpnia 2014 r. Skarżący zarzucił, że terminy załatwienia sprawy zostały naruszone przez organ w sposób rażący oraz wskazał, że pismem z dnia 22 stycznia 2014 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa oraz podjęcia czynności i załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie. Organ przedstawił przebieg postępowania, szczegółowo wskazując podejmowane w sprawie czynności oraz zaznaczył, że w dniu [...] sierpnia 2014 r. wydana została decyzja nr [...], mocą której po wszczęciu na wniosek D.R. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1996 r., odmówiono stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Organ wskazał jednocześnie, że mimo, iż w sprawie nie zachowano terminów, o których mowa w art. 35 kpa, to jednak ze względu na podjęte czynności zmierzające do zgromadzenia niezbędnej dokumentacji, zarzut bezczynności jest bezzasadny. Zdaniem organu, skomplikowany charakter sprawy, jak również czynności dokonane w celu ustalenia stron postępowania, uniemożliwiły wcześniejsze zakończenie sprawy. Minister zaznaczył ponadto, że pismami z dnia 31 stycznia 2014 r., z dnia 28 marca 2014 r. oraz z dnia 18 czerwca 2014 r. wnioskodawca był informowany o przyczynach nierozstrzygnięcia sprawy, jak również wyznaczane były terminy zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl natomiast art. 149 § 1 powołanej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczyć także trzeba, że zgodnie art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W rozpoznawanej sprawie D.R. zarzucił Ministrowi Administracji i Cyfryzacji bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1996 r. dotyczącej nabycia przez Gminę i Miasto J. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości. Zdaniem skarżącego terminy załatwienia sprawy zostały naruszone przez organ w sposób rażący. Zauważyć zatem należy, że analiza zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wskazuje, iż wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wojewody [...] wpłynął do Ministra Administracji i Cyfryzacji w dniu 7 sierpnia 2012 r. i jak wynika z akt sprawy już 10 sierpnia 2012 r. podjęte zostały pierwsze czynności mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Pismami z dnia 10 sierpnia 2012 r. zwrócono się do Starostwa Powiatowego w J. oraz do [...] Urzędu Wojewódzkiego z prośbą o ustosunkowanie się do złożonego wniosku oraz o przesłanie stosownych akt i wyjaśnień dotyczących m.in. tytułu prawnego do nieruchomości. Pełnomocnika skarżącego wezwano zaś do nadesłania dokumentów niezbędnych do prawidłowego ustalenia stron postępowania (tj. postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku oraz aktualnego adresu uczestnika). Następnie, jak wynika z analizy akt administracyjnych organ podejmował w sprawie szereg działań. Zwracano się do różnego rodzaju podmiotów i instytucji o przesłanie niezbędnych do rozpatrzenia sprawy informacji i dokumentów, dotyczących w szczególności ustalenia tytułu prawnego do nieruchomości i jej oznaczenia oraz stron postępowania (np. pisma skierowane do Starostwa Powiatowego w J. i do Urzędu Miejskiego w J. odpowiednio z dnia 17 grudnia 2012 r., z dnia 27 czerwca 2013 r., z dnia 31 stycznia 2013 r.; do pełnomocnika skarżących z dnia 12 lutego 2013 r.; do Sądu Apelacyjnego w L. z dnia 12 kwietnia 2013 r., z dnia 31 stycznia 2013 r., z dnia 27 lutego 2014 r.; do Sądu Okręgowego w L. z dnia 27 czerwca 2013 r., z dnia 19 marca 2014 r.; do Sądu Rejonowego w L. z dnia 31 stycznia 2013 r., czy też do Centrum Personalizacji Dokumentów MSW z dnia 20 lutego 2014 r.). Z akt sprawy wynika ponadto, że stosownymi pismami z dnia 31 stycznia 2014 r., z dnia 28 marca 2014 r. i z dnia 18 czerwca 2014 r. organ informował pełnomocnika strony o przyczynach niemożności zakończenia postępowania oraz przewidywanym terminie wydania rozstrzygnięcia. Stosowna decyzja wydana została natomiast w dniu [...] sierpnia 2014 r. Zdaniem Sądu okoliczności powyższe, w tym w szczególności fakt podejmowania przez organ licznych, niezbędnych czynności w sprawie, a także charakter i stopień jej skomplikowania, przemawiają za stwierdzeniem, że bezczynność Ministra Administracji i Cyfryzacji w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1996 r., nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego wyżej art. 149 § 1 sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W sytuacji wydania zaś przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności organu administracji publicznej staje się bezprzedmiotowe. Jak wyżej wskazano, w dniu [...] sierpnia 2014 r. Minister Administracji i Cyfryzacji wydał decyzję nr [...], mocą której po wszczęciu na wniosek D.R. postępowania, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1996 r. Zdaniem Sądu wydanie przez Ministra wskazanej decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]. Oczywiste bowiem jest, że Minister Administracji i Cyfryzacji załatwił sprawę i nie pozostaje już w bezczynności w przedmiocie rozpoznania przedmiotowego wniosku, a zatem Sąd nie może zobowiązać organu do wydania kolejnej decyzji w tej samej sprawie. Tym samym w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania sądowego, w zakresie zobowiązania Ministra do wydania aktu, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 i art. 201 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.