I SAB/Wa 460/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M.M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie niepodjęcia zawieszonego postępowania 1. stwierdza, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" nr [...], która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz M.M. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M.M., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" nr [...]. Skarżąca żądała zobowiązania organu do podjęcia zawieszonego postępowania, stwierdzenia rażącego charakteru bezczynności i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano między innymi, że Prezydent [...] prowadzi postępowanie o odszkodowanie za przywołaną wyżej nieruchomość [...], które postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. zostało zawieszone do czasu ustanowienia przez właściwy sąd kuratora dla nieobecnego C.S. Pełnomocnik skarżącej pismem z 3 marca 2016 r. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania, uznając że wystąpienie do sądu powszechnego z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej nie stanowi zagadnienia wstępnego. Wobec braku reakcji organu pełnomocnik skarżącej w dniu 17 maja 2016 r. wniósł do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta [...]. Następnie w dniu 22 lutego 2017 r. pełnomocnik skarżącej złożył ponowny wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. Załączył do niego dwa postanowienia Sądu Rejonowego w R.: z [...] kwietnia 2016 r., [...], o uznaniu C.S. za zmarłego oraz z [...] września 2016 r., [...], o ustanowieniu kuratora spadku po C.S. Do chwili wniesienia skargi na bezczynność, co nastąpiło w dniu 30 czerwca 2017 r., Prezydent [...] nie podjął zawieszonego postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że postanowieniem z [...] lipca 2017 r. podjął zawieszone postępowanie, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Na zapytanie sądu skarżąca w piśmie z 28 sierpnia 2017 r. stwierdziła, że podtrzymuje skargę w zakresie żądania stwierdzenia rażącej bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania oraz o zasądzenie kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W ocenie sądu skarga podlegała uwzględnieniu, z wyjątkiem żądania zobowiązania organu do wydania postanowienia w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania. Akt w tym przedmiocie został bowiem wydany przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd. Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy przede wszystkim uzupełnić okoliczności podane w jej uzasadnieniu o informację, że w sprawie dotyczącej odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" nr [...], w której postępowanie zostało zawieszone postanowieniem Prezydenta [...] z [...] stycznia 2016 r., został już wydany prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 lipca 2015 r., I SAB/Wa 290/15, którym zobowiązano Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku M.M. w przedmiocie ustalenia odszkodowania w terminie czterech miesięcy od doręczenia wyroku wraz z aktami sprawy. Powstaje więc pytanie, czy skarżąca nie powinna obecnej bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania zwalczać poprzez wniesienie skargi na niewykonanie wyroku (art. 154 § 1 p.p.s.a.). W ocenie sądu byłoby to jednak nieskuteczne, gdyż zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie (art. 103 k.p.a.). Zatem zawieszenie postępowania po wyroku z 9 lipca 2015 r. spowodowało, że organ nie pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu sprawy "głównej" dotyczącej odszkodowania. Dopóki zatem postępowanie było zawieszone, skarga na niewykonanie wyroku nie odniosłaby pożądanego skutku. W ocenie sądu trudno bowiem zaakceptować stanowisko, że poprzez skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku kontroli sądu administracyjnego podlegać powinna kwestia zasadności podjęcia zawieszonego postępowania, rozstrzygana odrębnym aktem administracyjnym, a tylko taka była alternatywa w tej sprawie. Jednocześnie jednak skarga do sądu administracyjnego służy na "bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw" (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.). Postanowienie w kwestii podjęcia zawieszonego postępowania, wydawane w oparciu o art. 101 § 1 k.p.a., nie jest zaskarżalne zażaleniem (zob. art. 101 § 3 k.p.a.), a więc nie ma do niego zastosowania art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Jest natomiast "innym" aktem, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., na które służy skarga na bezczynność. Dotyczy bowiem uprawnienia strony do rozpoznania jej sprawy w terminach określonych w przepisach o postępowaniu administracyjnym. Sąd uznał więc, że skarga w niniejszej sprawie była dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. i w okolicznościach tej sprawy był to jedyny skuteczny środek do zwalczania bezczynności organu w podjęciu zawieszonego postępowania. Pierwszy wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania skarżąca złożyła 3 marca 2016 r. i ponowiła go 22 lutego 2017 r. Pomiędzy tymi wnioskami złożyła także zażalenie na bezczynność do Wojewody [...], wyczerpując tym samym tryb zaskarżenia. Nawet gdyby przyjąć, że tylko ostatni z wniosków uzasadniał podjęcie zawieszonego postępowania (co nie zwalniało organu od wydania wcześniej innego postanowienia), to i tak nastąpiło to dopiero po upływie pięciu miesięcy. Postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania wydane zostało bowiem [...] lipca 2017 r., przy czym wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania wymagał analizy jedynie dwóch postanowień wydanych przez sąd powszechny, dostarczonych przez stronę. Postanowienie w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania organ powinien podjąć niezwłocznie, jak stanowi art. 35 § 2 k.p.a. stosowany w zw. z art. 97 § 2 k.p.a. W takich okolicznościach zwłoka w podjęciu zawieszonego postępowania wynosząca pięć miesięcy musi być oceniana jako rażące naruszenia prawa, gdyż nic nie usprawiedliwia zupełnej bezczynności organu w tak długim okresie, zwłaszcza w sytuacji, gdy już sąd potwierdził prawomocnie, że organ pozostawał bezczynny w rozpoznaniu sprawy dotyczącej odszkodowania (zob. wyrok WSA z 9 lipca 2015 r., I SAB/Wa 290/15). Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. sąd orzekł więc, że w przedmiocie objętym skargą organ dopuścił się bezczynności, która miała charakter rażący (pkt 1 wyroku). Sąd nie mógł natomiast nałożyć na organ zobowiązania do wydania w określonym terminie postanowienia rozstrzygającego wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, gdyż w chwili wyrokowania akt taki został już wydany. W tej sytuacji skarga na bezczynność, w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, stała się bezprzedmiotowa, co skutkuje umorzeniem postępowania sądowego w tej części, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.