I SAB/Wa 462/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Sędziowie sędzia WSA Iwona Kosińska, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. T. na bezczynność Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego 1. stwierdza, że Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe dotyczące zobowiązania Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa do rozpoznania wniosku z [...] lutego 2021 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Gminy [...] z [...] stycznia 1976 r. nr [...]; 3. zasądza od Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa na rzecz skarżącego E. T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. T. (Skarżący), reprezentowany przez J. T., pismem z 19 września 2021 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (Dyrektor) w przedmiocie rozpoznania wniosku z 22 lutego 2021 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Gminy K. z 17 stycznia 1976 r. nr [...], wnosząc o: 1. stwierdzenie, że Dyrektor dopuścił się bezczynności oraz, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. zobowiązanie Dyrektora do natychmiastowego załatwienia sprawy; 3. zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych prawem. W uzasadnieniu Skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", poprzez prowadzenie postępowania dłużej niż jest to konieczne do załatwienia sprawy. Rażące naruszenia art. 35 § 3 K.p.a., poprzez znaczne przekroczenie terminu załatwienia sprawy oraz art. 36 § 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie. Jednocześnie Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 10 § 1 K.p.a., poprzez niepoinformowanie Skarżącego o postępach w prowadzonym postępowaniu, w rezultacie czego Skarżący nie zna nawet sygnatury trwającego postępowania przed organem. Skarżący wniósł także o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o uwzględnienie skargi w zakresie uznania, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie, w zakresie zobowiązania organu do natychmiastowego załatwienia sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącego. Jednocześnie Dyrektor wniósł o oddalenie skargi w zakresie stwierdzenia, że bezczynność organu wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz o nieuwzględnienie wniosku Skarżącego o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i skierowanie sprawy do rozpatrzenia na rozprawie. Dyrektor w uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że wniosek Skarżącego z 22 lutego 2021 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Gminy K. z 17 stycznia 1976 r. nr [...] pierwotnie złożony został do Wójta Gminy K. (Wójt). Wniosek ten dopiero 26 lipca 2021 r. został przekazany przez Wójta do Dyrektora. Oprócz ww. wniosku został także przekazany wniosek Skarżącego o odtworzenie akt postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Gminy K. z 17 stycznia 1976 r. nr [...]. Dyrektor zaznaczył jednocześnie, że w przedmiotowym stanie faktycznym, z punktu widzenia zewnętrznego obserwatora mamy do czynienia ze stanem, który można nazwać bezczynnością organu, jednakże godnym podkreślenia jest fakt, iż w tej sprawie były podejmowane konkretne czynności (prawidłowe co do formy i merytorycznej poprawności) mające na celu załatwienie przedmiotowej sprawy, jednakże z powodu sabotowania podejmowanych przez [...] działań przez konkretnego pracownika Centrali [...] nie doszły one do skutku. W ocenie organu zarzuty podniesione w skardze są tylko częściowo zasadne, tj. należy stanowczo stwierdzić, iż nie sposób się zgodzić z wnioskiem skarżącego co do uznania, że bezczynność organu wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ: 1) organ podejmował w sprawie właściwe działania, jednakże z uwagi na co najmniej niedbałe, nieprofesjonalne zachowanie pojedynczego pracownika, czynności te nie dochodziły do skutku; pracownik ten nie przedstawił stosownych wyjaśnień, jedynym racjonalnym wytłumaczeniem może być ewentualnie chęć zaszkodzenia organowi z uwagi na toczące się od 4 lat spory sądowe pomiędzy nim, a Dyrektorem jako pracodawcą, a godnym podkreślenia jest fakt, iż pracownik, który sabotował czynności organu był jedynym pracownikiem merytorycznym, który prowadził przedmiotową sprawę; 2) na działalność organu tak jak też na funkcjonowanie struktur administracyjnych całego Państwa, rzutuje sytuacja epidemiczna kraju związana z pandemią koronawirusa, przez co obwiązują ograniczenia w funkcjonowaniu organizacji państwowych związane z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CO\/ID-19 - ten stan rzeczy przekłada się na dużą absencję wśród pracowników organu, co implikuje, że wszystkie zadania organu muszą być realizowane przez obsadę pracowniczą znacznie uszczuploną niż standardowa - w szczególności zaś nie jest zasadniczo możliwe wyznaczanie szeregu pracowników do załatwienia jednej sprawy; 3) w organie w drugiej połowie bieżącego roku zostały wprowadzone istotne zmiany organizacyjne i jednocześnie tworzone są nowe procedury nadzoru nad obiegiem dokumentów w organizacji, w tym także związane z wdrożeniem elektronicznego obiegu dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności organu administracji publicznej, bądź przewlekłości postępowania, staje się bezprzedmiotowe. Sąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, nie może bowiem zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 P.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, Dyrektor postanowieniem z 31 stycznia 2022 r. nr WRO.WKUZ.GZ.412.1.2022.Aro.3 - rozpatrzył wniosek Skarżącego odmawiając wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Gminy K. z 17 stycznia 1976 r. nr [...]. Zdaniem Sądu, wydanie przez organ ww. postanowienia wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność Dyrektora w przedmiocie rozpatrzenia wniosku Skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego, nawet wówczas, gdy orzeczenie to podjęte zostało z naruszeniem terminu przewidzianego do jego wydania, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Oczywiste jest bowiem, że organ sprawę już załatwił. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe. Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć. Aby wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a.). Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność Dyrektora w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Należy mieć bowiem na uwadze, że niniejsze postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem Skarżącego z 22 lutego 2021 r., jednakże wniosek ten złożony został pierwotnie do Wójta Gminy K., który dopiero, pismem z 26 lipca 2021 r., przekazał go zgodnie z właściwością do Dyrektora. W tym miejscu zaznaczyć również należy, że wbrew twierdzeniom skargi Dyrektor, pismem z 8 września 2021 r., a więc przed złożeniem niniejszej skargi - poinformował pełnomocnika Skarżącego, że otrzymał ww. wniosek oraz wskazał numer sprawy i dane kontaktowe w celu uzyskania szczegółowych informacji. Zauważyć również należy, że duża aktywność pełnomocnika Skarżącego w zakresie składanych wniosków, ponagleń i skarg do różnych organów i w różnych przedmiotach mogła obiektywnie stanowić dla organu prowadzącego pewne trudności w zakresie terminowego załatwienia wniosku Skarżącego. Ponadto Sądowi z urzędu znana jest aktywność Skarżącego, który w 2021 r. do tutejszego Sądu złożył oprócz niniejszej skargi na bezczynność również kolejne dwie skargi na bezczynność Dyrektora w innych przedmiotach ale dotyczących ostatecznej decyzji Naczelnika Gminy K. z 17 stycznia 1976 r. nr [...] (sygn. spraw I SAB/Wa 461/21 i SAB/Wa 469/21). Skarżacy wystąpił również do tutejszego Sądu z dwoma wioskami o wymierzenie Dyrektorowi grzywien w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., za nieprzekazanie w terminie skarg do Sądu (sygn. spraw I SO/Wa 12/21 i I SO/Wa 13/21). Akta tych wszystkich spraw są wspólne i w związku z tym organ był zobligowany do każdej z tych spraw udzielić odrębnej odpowiedzi na skargę czy wniosek oraz przekazać je wraz z aktami administracyjnymi sprawy, co przy ich ilości mogło nastręczać organowi trudności i ich terminowe dokonanie. Ponadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O kosztach postępowania (punkt 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.