I SAB/Wa 470/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Maria Tarnowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku J. G. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] róg [...], ozn. hip. [...] nr rej. hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego J. G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 26 września 2012 r. J. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm), odszkodowania za utraconą nieruchomość warszawską, położoną przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" nr rej. hip. [...], stanowiącą dawną własność jego poprzedników prawnych – A. i W. małż. G. Postępowanie w sprawie objętej powyższą skargą wszczęte zostało wnioskiem z [...] października 2011 r. Wobec braku reakcji ze strony organu na złożony wniosek, pełnomocnik strony wystosował [...] stycznia 2012 r. do Prezydenta W. monit, w którym zażądał podjęcia czynności w sprawie. W dniu [...] stycznia 2012 r.- Wydział Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Urzędu W. (komórka organizacyjna urzędu obsługującego organ, merytorycznie właściwa do rozpoznania wniosku), wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] o przesłanie akt własnościowych nieruchomości. Natomiast 13 stycznia 2012 r. organ poinformował stronę, że ze względu na konieczność zgromadzenia dokumentów nie był w stanie rozpoznać podania w terminie określonym w art. 35 k.p.a. i przewidywany termin zakończenie postępowania określił na 30 czerwca 2012 r. W tym stanie sprawy, 7 marca 2012 r. J. G. wniósł zażalenie do Wojewody [...] na bezczynność Prezydenta W. W następstwie rozpoznania tego zażalenia Wojewoda [...], postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r. nr [...] uznał je za niezasadne, wskazując na czynności organu zmierzające do pozyskania akt archiwalnych i wyznaczenie, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. dodatkowego terminu zakończenia postępowania. W związku z dalszym niepodejmowaniem przez organ czynności w sprawie, J. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na bezczynność organu. W jej uzasadnieniu przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania i wniósł o wyznaczenie Prezydentowi W. terminu załatwienia przedmiotowej sprawy oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując na zgromadzenie w sprawie szeregu materiałów, które wymagają obecnie analizy, a także jej skomplikowany charakter i konieczność sporządzenia w sprawie operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości. Podniósł także, że pismem z 29 października 2012 r. poinformował skarżącego o przyczynach zwłoki i dodatkowym terminie wydania decyzji – do końca marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest uzasadniona. Przedmiotem skargi J. G. jest bezczynność Prezydenta W., polegająca na nierozpoznaniu wniosku z [...] października 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], ozn. hip. ,, [...]" nr rej. hip. [...]. Bezczynność organu zachodzi zaś, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. (od dnia 11 kwietnia 2011 r. także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym), z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. Poza sporem pozostaje okoliczność, że złożony przez J. G. wniosek o przyznanie odszkodowania, nie został przez organ rozpoznany. Wniosek ten wpłynął natomiast do organu 24 października 2011 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tego momentu zatem rozpoczął swój bieg, określony w art. 35 k.p.a., termin w jakim organ zobowiązany był do rozpoznania sprawy. Zatem nie budzi wątpliwości Sądu, że postępowanie w sprawie winno ulec zakończeniu najpóźniej w grudniu 2011 r. Tymczasem, mimo upływu przeszło roku od wpływu wniosku do organu, Prezydent W. nie podjął merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Przy czym, co jest istotne, pomiędzy złożeniem wniosku a wniesieniem skargi, jedynymi czynnościami organu było zwrócenie się przez komórkę merytoryczną urzędu obsługującego organ, właściwą do załatwienia sprawy, do innej komórki organizacyjnej tego urzędu o nadesłanie o akt archiwalnych nieruchomości oraz poinformowanie strony o nowym terminie zakończenia postępowania (vide pisma z [...] stycznia 2012 r. nr [...] oraz z [...] stycznia 2012 r. nr [...]). Nie sposób również nie dostrzec, że działania te podjęte zostały dopiero na skutek monitu pełnomocnika skarżącego, jak też tego, iż mimo przedłużenia o 6 miesięcy terminu rozpoznania sprawy, organ nie podjął w tym czasie jakichkolwiek działań ukierunkowanych na jej załatwienie. Kolejne czynności realizował bowiem dopiero po wniesieniu skargi (vide pisma z 30 października 2012 r.), przedłużając po raz kolejny postępowanie tym razem do 31 marca 2013 r. Taki sposób postępowania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania oraz prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej. Uzasadnia on wręcz ocenę, że przedłużane procedowanie sprawy, nie jest efektem jej skomplikowanego charakteru, czy problemów z uzyskaniem archiwalnej dokumentacji, ale wyrazem celowej polityki organu ukierunkowanej na maksymalne odsunięcie w czasie terminu rozpoznania wniosku o odszkodowanie, co w żadnym razie nie może być przez Sąd aprobowane. W tej sytuacji zarzut bezczynności organu uznać należy za w pełni uzasadniony. Stwierdzona zaś bezczynność ma charakter rażący, gdyż żadne okoliczności nie mogą usprawiedliwiać ponad rocznej zwłoki w wydaniu decyzji, tym bardziej gdy jest to – jak w niniejszej sprawie- efektem zaniechania podejmowania przez organ jakichkolwiek działań prowadzących do jej załatwienia. Podnoszone zaś w tej sytuacji przez Prezydenta W. argumenty o konieczności analizy zgromadzonego materiału dowodowego - jako przyczyny tak długiego prowadzenia postępowania (vide odpowiedź na skargę) - są całkowicie niezrozumiałe. Wyznaczając dwumiesięczny termin załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego, orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.