I SAB/Wa 470/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Monika Sawa sędzia WSA Dorota Apostolidis po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. M., A. S. i D. S. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Wojewodę Mazowieckiego do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego, w części dotyczącej nieruchomości warszawskiej, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], w obrębie [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Wojewody Mazowieckiego w rozpoznaniu wniosku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz W. M., A. S. i D. S. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony) W.M., A.S. i D.S. pismem z [...] listopada 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego, w części dotyczącej nieruchomości [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], w obrębie [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Powyższy wniosek [...] wpłynął do Wojewody [...] października 2014 r. (data prezentaty organu). Następnie decyzją z [...] września 2015 r., nr [...] Wojewoda [...] potwierdził nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności gruntu, zajętego pod część linii kolejowej [...] [...], położonego w [...], dzielnica [...], oznaczonego jako dz. ew. nr [...] o pow. [...] ha, z obrębu [...], a ponadto stwierdził nabycie z mocy prawa w tej dacie przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego gruntu, jak też prawa własności urządzeń, znajdujących się na nim, wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji. Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od powyższego rozstrzygnięcia Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] września 2017 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Następnie wyrokiem z 24 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1935/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. orzeczenia Ministra oraz Wojewody, a akta sprawy zostały zwrócone do organu I instancji [...] października 2018 r. Na skutek wniesienia ponaglenia postanowieniem z [...] listopada 2019 r., nr [...] Minister Finansów Inwestycji i Rozwoju, rozpoznając wniesione przez stronę skarżącą ponaglenie, uznał, że organ Wojewódzki dopuścił się bezczynności oraz stwierdził, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto wyznaczył Wojewodzie dodatkowy termin na załatwienie powyższej sprawy, wynoszący dwa miesiące od dnia doręczenia postanowienia. W złożonej skardze na bezczynność W.M., A.S. i D.S. wnieśli o zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w przedmiocie wniosku, w terminie 14 dni, od wydania wyroku. Skarżący uzasadnili, że uprzednio Sąd wyrokiem z 24 maja 2018 r. uchylił wydane w sprawie decyzje, a oni pismem z [...] października 2019 r. wnieśli ponaglenie, w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. Nie została ona jednak załatwiona. Organ, po otrzymaniu od uczestnika postępowania niewystarczających materiałów dowodowych, pomimo upływu 5 miesięcy, nie podjął czynności, w celu ich uzyskania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o odrzucenie skargi, zgodnie z art. 58 p.p.s.a., ewentualnie o oddalenie skargi. Podniósł, że akta sprawy, wraz z rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zostały nadesłane [...] października 2018 r., a organ wykonując wytyczne wyroku zwrócił się do [...] S.A. o przekazanie wyjaśnień. Ponadto wystąpiło informację do stron postępowania. Ponadto [...] listopada 2019 r. Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju, po rozpoznaniu ponaglenia skarżących, wydał postanowienie w trybie art. 37 kpa, a akta sprawy zwrócił [...] listopada 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2. pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3. § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy, ani fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Te okoliczności będą miały znaczenie dopiero przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Konieczność wydania orzeczenia, na podstawie powołanych przepisów, obliguje sąd administracyjny, aby ten, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, ocenił, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaistniały w niej przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Wojewody, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. - tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że organ nie rozpoznał wniosku [...] S.A. od [...] października 2014 r. o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, stanowiących linię kolejową. Organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, a więc pozostaje w zwłoce w jej rozpoznaniu. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Sąd wyznaczając wskazany termin miał na względzie realną możliwość zakończenia postępowania. Okres ten w ocenie Sądu jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w spawie i nie spowoduje uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, biorących w nim udział. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie wniosek nie został rozpoznany od ponad 5 lat. Uwzględniając zatem złożoność materii prawnej i faktycznej, koniecznej do zweryfikowania i oceny w toku postępowania, wskazać należy, że jak wynika z nadesłanych akt sprawy, organ w 2015 r. rozstrzygnął już sprawę, lecz sąd administracyjny uchylił wydane w sprawie orzeczenie. Od końca 2018 r. akta sprawy były ponownie w dyspozycji Wojewody, lecz ten przez ponad rok sprawy nie załatwił. Jak wskazał w odpowiedzi na skargę w tym czasie podjął jedynie kilka czynności nakierowanych na załatwienie sprawy. Powyższe okoliczności powodują, iż nierozpoznanie przez organ wniosku w terminie określonym w kpa., a także sposób działania organu w sprawie, niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 kpa.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 kpa.). Przy czym o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Powyższe powoduje, że naruszenie wskazanych uprzednio przepisów postępowania uznać należy za mający charakter rażący. Przy czym podkreślić należy, że okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę, związane z długotrwałym pozostawaniem akt w innych instytucjach, nie znajdują uzasadnienia, gdyż organ mógł podejmować czynności w sprawie w oparciu o akta zastępcze. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Natomiast w przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.