I SAB/Wa 472/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość [...] 1) zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. G. z dnia [...] stycznia 2009 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w rejonie ulic [...], [...] i [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] hip. "[...], działy [...]", stanowiącą obecnie działkę nr [...] z obrębu [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2) stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w prowadzeniu postępowania miała charakter rażącego naruszenia prawa; 3) zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego J. G. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. G. pismem z dnia 25 września 2012 r. – działając przez pełnomocnika radcę prawnego D. G. – wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w rejonie ulic [...], [...] i [...], oznaczoną jako działka nr [...] wchodząca w skład nieruchomości pod nazwą " [...]", stanowiącą obecnie część działki nr ew. [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, że J. G. w dniu 13 stycznia 2009 r. wystąpił do Prezydenta [...] z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia postanowienia. Pomimo upływu zakreślonego terminu, decyzja do dnia wniesienia skargi nie została wydana. W tej sytuacji wniesiono o uwzględnienie skargi oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także o zasądzenie kosztów postępowania według przepisów powołanej ustawy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący J. G. wniósł o : - wyznaczenie Prezydentowi [...] niezwłocznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w rejonie ulic [...], [...] i [...], oznaczoną jako działka nr [...] wchodząca w skład nieruchomości pod nazwą "[...]", stanowiącą obecnie część działki nr ew. [...] z obrębu [...]; - na wypadek gdyby Prezydent [...] nie zastosował się do obowiązków , o których mowa w art. 54 §2 ppsa, skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny. Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stan faktyczny sprawy jest między stronami niesporny. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 2 powołanej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pozostałe strony nie zażądają przeprowadzenia rozprawy w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia 25 września 2012 r. wynika, iż od dnia wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem z dnia 13 stycznia 2009 r. o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość położoną w [...] przy ul. w rejonie ulic [...], [...] i [...], do dnia złożenia skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Prezydent [...] zwrócił się do Urzędu Miasta [...] Biuro Geodezji i Katastru o przesłanie informacji z ewidencji gruntów i mapy z granicami aktualnych działek ewidencyjnych i granicami nieruchomości hipotecznej oraz do Archiwum Państwowego w [...] o udzielenie informacji , jakie było przeznaczenie przedmiotowego gruntu w planie zabudowania [...] z dnia 11 sierpnia 1931 r. (pisma z dnia 26 marca 2009 r.). Odpowiedź z Biura Geodezji i Katastru wpłynęła do Urzędu 6 maja 2009 r., zaś z Archiwum Państwowego 20 sierpnia 2009 r. Po tej dacie organ nie podjął w istocie jakichkolwiek innych działań prowadzących do załatwienia przedmiotowej sprawy. Pismem z dnia 13 lutego 2012 r. (wystosowanym już po wpłynięciu zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie) poinformowano jedynie pełnomocnika stron, że pismem z dnia 13 lutego 2012 r. Wydział zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] i do Zarządu [...] [...] o przesłanie dokumentów dotyczących zajęcia nieruchomości pod inwestycję, a także, że przedmiotowy wniosek zostanie rozpatrzony w przewidywanym terminie do dnia 31 maja 2012 r. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożona skarga jest w pełni uzasadniona. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent [...] uchybił powołanym wyżej przepisom kpa. Nie można przyjąć, że wskazany organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco interesował się sprawą. Zaznaczyć przy tym należy, że wystosowanie pism informujących o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia, nie można uznać za czynności zmierzające do zakończenia sprawy. Podawane natomiast w powyższych pismach przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie konieczność zgromadzenia całości dokumentacji, w żaden sposób nie usprawiedliwiają bezczynności organu. Zwłaszcza, że przez ponad dwa lata (od sierpnia 2009 r. do lutego 2012 r.) Prezydent [...] nie podjął w sprawie żadnej czynności w sprawie. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z tych względów na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. organ został zobowiązany do załatwienia wniosku skarżącej w terminie 2 miesięcznym od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem. Wyznaczając taki termin sąd uznał, że będzie on wystarczający do zakończenia postępowania w sprawie biorąc pod uwagę ewentualną konieczność sporządzenia opinii przez biegłego rzeczoznawcę. W stwierdzonych okolicznościach faktycznych, zważywszy również na postępowanie organu, uchylającego się nadal od wykonywania powierzonych mu w interesie publicznym funkcji, sąd w pkt II wyroku stwierdził nadto, że bezczynność w rozpoznawanej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wprawdzie wskazany zwrot nie został przez ustawodawcę zdefiniowany to jednak, idąc za utrwalonymi w judykaturze i piśmiennictwie poglądami należy pojmować go jako oczywiste, jaskrawe naruszenie prawa, w tym przypadku relatywizowane do czasu lub sposobu działania organu w okolicznościach konkretnej sprawy administracyjnej. Termin "rażący" definiowany jest w języku polskim jako cecha ujemna, dająca się łatwo stwierdzić, wyraźna, oczywista, bardzo duża lub niewątpliwa. W przedmiotowym przepisie chodzi zatem o takie działania lub zaniechania podmiotu, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podjęcia działań zmierzających do załatwienia danej sprawy administracyjnej. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność Prezydenta [...] nosi cechy rażącego naruszenia prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.