I SAB/Wa 473/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. B. i E. B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M. B. i E. B. z [...] r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (d. [...]) ozn. hip. "[...]" – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących M. B. i E. B. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] r. M. B. i E. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczonej jako "[...]". W uzasadnieniu wskazali, że pismem z dnia [...] r. organ poinformował, że postępowanie zostanie zakończone do dnia [...] r., jednakże do dnia wniesienia skargi organ nie wyznaczył nowego terminu rozpatrzenia sprawy, a także nie wydał decyzji. Wskazali, że przez okres ponad roku organ ograniczył swoją działalność do wysłania kilku pism. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podniósł, że w chwili obecnej trwa analiza materiału dowodowego w sprawie oraz że strony poinformowano o tym, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone w terminie do [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienia nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i przypadku, gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji, jeżeli oczywiście w odniesieniu do danej decyzji lub postanowienia istnieje możliwość uruchomienia toku instancji (por. wyrok NSA z 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Nie jest kwestionowanym w sprawie, że w dniu [...] r. do Prezydenta W. wpłynął wniosek M. B. i E. B. Od tej więc daty rozpoczął swój bieg termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącego przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Tym samym w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. i wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi W. dwu miesięcznego terminu do załatwienia sprawy Jednocześnie w ocenie Sądu bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżących, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 353/11; WSA w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Po 60/10, WSA w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Gd 30/11; https://cbois.nsa.gov.pl). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Należy wskazać, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż pismem z dnia [...] r. skarżący uzupełnili złożony przez siebie wniosek o odszkodowanie. Prezydent W. w wyniku złożonego wniosku pismem z dnia [...] r. wystąpił do Zarządu Dróg Miejskich o przesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji ul. [...] na przedmiotowej nieruchomości, w tym pozwoleń na budowę, decyzji lokalizacyjnych oraz protokołów zdawczo-odbiorczych. Następnie pismem z dnia [...]r. (błędnie oznaczonym jako [...] r.) skarżący złożyli ponaglenie w przedmiocie wydania decyzji. W dniu [...] r. organ wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy W. Urzędu W. o przesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na przedmiotowej nieruchomości, a także zwrócił się do Archiwum Państwowego W. o nadesłanie kopii planu zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. Pismem datowanym na dzień [...] r. Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy W. Urzędu W. nadesłał posiadane dokumenty, wskazując jednocześnie, iż nie odnaleziono dokumentów związanych z realizacją ul. [...] oraz budynków przy ul. [...] i [...]. Pismami z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. zostały złożone opinie dot. okresu budowy ul. [...] sporządzone przez uprawnionego geodetę. Dopiero w dniu [...] r. Archiwum Państwowe W. przepraszając za długi czas oczekiwania poinformowało o wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających ewidencji i jednostek aktowych zespołów archiwalnych. Pismem z dnia [...] r. Prezydent W. wystąpił o sporządzenie i nadesłanie poświadczonych za zgodność z oryginałem kserokopii odnalezionych dokumentów. Należy zatem stwierdzić, że w sprawie występowały okresy bezczynności organu, jednakże związane były z koniecznością oczekiwania na dokumenty niezbędne do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie organ dopełniał obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a. tj. zawiadamiał strony, o niezałatwieniu sprawy w terminie wynikającym z treści art. 35 § 1 k.p.a. podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (pisma z [...] r., [...] r., [...] r., [...] r.). Oceniając działanie organu należy mieć na względzie, że niniejsza sprawa należy do spraw skomplikowanych, albowiem przedmiotem postępowania jest ocena spełnienia przesłanek do przyznania odszkodowania za tzw. nieruchomość warszawską, tj. objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.. Koniecznym jest również ustalenie stanu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości, albowiem wpływa ona na wartość ustalanego odszkodowania, w przypadku spełnienia ww. przesłanek. Organ zatem musi nie tylko zgromadzić pełną dokumentację w sprawie, ale również dokonać wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego. Jednocześnie ww. działanie związane jest z koniecznością pozyskania dokumentów archiwalnych, na które czas oczekiwania jest długi. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.