I SAB/Wa 475/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B., A. C., K. O., H. W., M. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku A. K. z dnia 17 września 1990 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]- w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących M. B., A. C., K. O., H. W., M. M. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. B., A.C., K. O., H. W., M. M. reprezentowani przez radcę prawnego M. A. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżących o przyznanie i wypłacenie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115, poz. 741 ze zm.) za nieruchomość stanowiącą działkę położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że organ pierwszej instancji pomimo wyznaczenia terminu załatwienia sprawy do III kwartału 2005 r., jak również po otrzymaniu informacji o wniesieniu w dniu [...] kwietnia 2011 r., do Wojewody [...] zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, nie podjął żadnych czynności w sprawie. Dopiero pismem z dnia 20 maja 2011 r. poinformował skarżących, że decyzja zostanie wydana do dnia 30 czerwca 2011 r. W ocenie skarżących skarga jest w pełni zasadna, bowiem pomimo upływu wyznaczonego dodatkowo terminu Prezydent W. nie wydał decyzji i nie zakończył merytorycznie przedmiotowego postępowania, a zatem postaje w bezczynności. Ponadto skarżący wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy wnioskiem z dnia 17 września 1990 r., złożonym do Wydziału [...] przez A. K., ponowionym w dniu 8 kwietnia 1997 r. do Urzędu Rejonowego w [...] przez K. O. oraz w dniu 17 kwietnia 2002 r., złożonym do Starostwa Powiatu [...] przez I. M. zwrócono się o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] , ozn. nr hip. [...]. Kolejnym wnioskiem z dnia 12 marca 2004 r., K. O. i H. W. zwróciły się do Urzędu Miasta [...] z podaniem o "zwrot działki" położonej w W. przy ul.[...], ozn. nr hip. [...] informując, że w 2001 r. złożyły podanie o odszkodowanie jednak nie dostały odpowiedzi w sprawie wniosku. Pismem z dnia 14 lutego 2005 r., Kierownik Działu [...] Skarbu Państwa Urzędu [...] poinformował, że wniosek o odszkodowanie zostanie rozpatrzony w przewidywanym terminie do III kwartału 2005 r. zaznaczając, że wystąpił do Centralnego Biura Adresowego o przesłanie informacji dotyczącej współwłaścicielki nieruchomości przy ul. [...]. W dniu 19 kwietnia 2011 r., radca prawny M. A. działając w imieniu M. B., A. C., K. O., H. W. i M. M. wniósł do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy z wniosku o przyznanie i wypłacenie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość akcentując, że wniosek w tym zakresie został złożony w dniu 17 września 1990 r. i do chwili obecnej nie został przez organ rozpatrzony. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione, stwierdzając, że niezałatwienie sprawy w terminie nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, jak również wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 października 2011 r. W odpowiedzi na skargę Kierownik [...], Wydziału [...] wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że pismem z dnia 5 grudnia 2011 r., pełnomocnik stron został poinformowany, że z uwagi na dużą ilość spraw oraz przedłużającą się procedurę przygotowania operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości nie było możliwe załatwienie sprawy w terminie określonym w piśmie z dnia 20 maja 2011 r. Jednocześnie wskazał jako datę zakończenia postępowania 31 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: w myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: "P.p.s.a.") Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni – taka zaś sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent W. nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Przedmiotem skargi M. B., A. C., K. O., H. W. i M. M. jest bezczynność Prezydenta W. polegająca na nierozpoznaniu przez organ wniosku o przyznanie odszkodowania za opisaną w nim nieruchomość. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 Kpa). Ponadto przepis art. 35 § 1 Kpa nakłada na organy obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 Kpa). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 Kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy doczynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 Kpa. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, jeśli w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Z akt administracyjnych sprawy postępowanie w sprawie odszkodowania zostało zainicjowane wnioskiem A. K. z dnia 17 września 1990 r., następnie ponawianym 8 kwietnia 1997 r. i 17 kwietnia 2002 r. Jakkolwiek w aktach sprawy zachowało się pismo adresowane do J. J. dotyczące jej wniosku z dnia 17 września 1990 r., informujące, że brak jest aktualnie możliwości pozytywnego jego rozpatrzenia wniosku z uwagi na brak stosownych regulacji prawnych, jednak nie zmienia to faktu, iż do dnia wydania niniejszego orzeczenia przez Sąd, organ nie zakończył postępowania administracyjnego w przedmiocie odszkodowania zainicjowanego kolejnymi wnioskami w tym zakresie, a zatem nadal pozostaje w zwłoce. Ponadto mimo wyznaczenia terminu rozpatrzenia sprawy do III kwartału 2005 r. (por. pismo z dnia 14 lutego 2005 r.) do dnia 25 maja 2010 r. to jest do dnia nadesłania do przez pełnomocnika skarżących informacji o umocowaniu go do prowadzenia sprawy w imieniu M. B., A. C., K. O., H. W. i M. M. Prezydent W. nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie. Dopiero począwszy do 16 czerwca 2010 r., organ podjął starania mające na celu zebranie informacji i dokumentacji potrzebnej do rozpoznania wniosków. W zakresie wypełniania obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 36 § 1 kpa jedynie pismem z dnia 20 maja 2011 r., Prezydent W. wyjaśnił pełnomocnikowi skarżących, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do 30 czerwca 2011 r. Jednak termin ten nie został zachowany. Podkreślić również należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2011 r., w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na bezczynność wniesione przez strony za uzasadnione. W ocenie Sądu postępowanie Prezydent W. niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 kpa. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Zaznaczyć również należy, że zwłoka organu, w szczególności z uwagi na brak podejmowania jakichkolwiek czynności w okresie od 2005 roku do 2010 roku, czyli przez ponad pięć lat, jak również niezachowanie terminów informacyjnych wyznaczonych do zakończenia postępowania ma, w ocenie Sądu charakter rażący w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z rażącym naruszeniem art. 35 i art. 36 Kpa. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.