I SAB/Wa 475/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. B., P. Z., J. S., A. S., H. S., G. Ł., H. P., J. S., W. S. i M. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], hip. "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących J. B., P. Z., J. S., A. S., H. S., G. Ł., H. P. J. S., W. S. i M. S. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. B., P. Z., J. S., A. S., H. S., G. Ł., H. P., J. S., W. S. i M. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] polegającą na nie rozpoznaniu przez organ ich wniosku o przyznanie odszkodowania za pozbawienie faktycznej możliwości władana działką położoną w W. w obrębie ulic [...], hip. "[...]", przejętą dekretem z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279). Skarżący podnieśli, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2011 r., ich pełnomocnik zwrócił się do Prezydenta [...] o wszczęcie ww. postępowania. Pismem z dnia 18 sierpnia 2011 r., organ zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru Delegatury w Dzielnicy [...] oraz do Biura Gospodarki Nieruchomościami, Wydziału [...] o przesłanie materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. W związku z brakiem jakiejkolwiek informacji na temat postępowania, strony wniosły do Wojewody [...] zażalenie, a organ postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] uznał to zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin 3 miesięcy na wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Mimo jednak zakreślonego terminu do dnia wniesienia skargi do Sądu organ nie dotrzymał wyznaczonego terminu. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że do kontynuowania przedmiotowego postępowania niezbędne jest sporządzenie opracowania geodezyjnego polegającego na wykreśleniu granic nieruchomości, rozliczeniu powierzchni według działek ewidencyjnych wchodzących w jej skład, wyszczególnieniu części tych nieruchomości zabranych pod inwestycje przed dniem [...] kwietnia 1958 r., i po dniu 5 kwietnia 1958 r., wskazaniu decyzji lokalizacyjnych, którymi objęta była ww. nieruchomość, oznaczeniu części nieruchomości, za które wypłacono odszkodowanie, określenie na mapie powierzchni ww. nieruchomości, wyszczególnieniu części tych, do których został rozpatrzony wniosek o przyznanie prawa własności czasowej i tych, dla których nie został rozpatrzony. Prezydent [...] wskazał również, że poinformował stronę o przyczynach niedotrzymania terminu, jak również wyjaśnił, że jako przewidywaną datę zakończenia postępowania wskazano termin trzech miesięcy od momentu zgromadzenia całości dokumentacji w sprawie i sporządzenia opracowania geodezyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Przedmiotem skargi J. B., P. Z., J. S., A. S., H. S., G. Ł., H. P., J. S., W. S. i M. S. jest bezczynność Prezydenta [...] polegająca na nie rozpoznaniu przez organ wniosku skarżących o przyznanie odszkodowania za pozbawienie faktycznej możliwości władana działką położoną w W. w obrębie ulic [...], hip. "[...]". Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, zaniechania organu oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako p.p.s.a., czy też nie. Z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że do dnia wniesienia skargi do Sądu organ przez ponad dwa lata nie podjął żadnych czynności mających na celu rozpoznanie złożonego przez skarżących wniosku. Ostatnia czynność w sprawie miała miejsce dwa miesiące po złożeniu wniosku o odszkodowanie. Wówczas Prezydent [...] zwrócił się o przesłanie informacji z ewidencji gruntów, mapy z granicami aktualnych działek ewidencyjnych i granicami nieruchomości hipotecznej, dotyczących ww. terenu (por. pismo z dnia 18 sierpnia 2011 r., nr [...]),i o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości (por. pismo z dnia 18 sierpnia 2011 r., nr [...]). Nie ulega zatem wątpliwości, że pomimo obowiązującego kodeksowego terminu do rozpoznania sprawy Prezydent [...] do dnia rozpoznania skargi nie zakończył postępowania administracyjnego w sprawie wniosku skarżących. Sąd więc uznał, że działanie organu pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku J. B., P. Z., J. S., A. S., H. S,, G. L., H. P., J. S., W. S. i M. S. o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Ponieważ Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. i dokonując pod tym kątem oceny sprawy uznać należało, że zwłoka organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. Jak wskazano już wcześniej choć Prezydent [...] podejmował działania mające na celu skompletowanie dokumentacji w sprawie, jednak w ocenie Sądu ich częstotliwość wskazuje na znaczną opieszałość organu, tym bardziej, że ostatnie działanie organu datowane jest na 18 sierpnia 2011 r., (por. pisma z tej daty nr [...]). Od tej daty do dnia wniesienia skargi do Sądu organ nie podjął jakichkolwiek, dalszych czynności w sprawie. Wskazać również należy, że o przyczynach zwłoki strony zostały poinformowane dopiero w piśmie z dnia [...] września 2013 r., nr [...]. Skład orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że taki sposób prowadzenia sprawy wskazuje, że zwłoka organu ma charakter rażący w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że postępowanie Prezydenta [...] narusza podstawowe zasady postępowania, zwłaszcza wynikające z art. 8, art. 9, art. 12, jak również narusza przepisy art. 35 i art. 36 k.p.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.