I SAB/Wa 475/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną hip. jako "[...]" rej. hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego J. S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 19 października 2017 r. J. S. (dalej jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną hip. jako "[...]" rej. hip. [...], zarzucając organowi naruszenie przepisu art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1 oraz art. 36 § 1 kpa przez przekroczenie terminów do załatwienia sprawy, m.in. wyznaczonych postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] oraz naruszenie tzw. obowiązku "sygnalizacji" przez niepoinformowanie skarżącego o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. W skardze skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania odpowiednich aktów administracyjnych w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, zobowiązanie Prezydenta [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) i na mocy art. 1 tego dekretu przeszła na własność gminy [...], a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stała się własnością Skarbu Państwa. Organ przyznał, że prowadzone jest postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość położoną w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.). Organ wskazał również, że pismem z dnia 7 sierpnia 2017 r. pełnomocnik strony został poinformowany, że ze względu na złożony charakter postępowania oraz bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie wyznaczonym w art. 35 § 3 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu art. 35 § 1 i 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. Uprzednie złożenie przez skarżącego zażalenia do Wojewody [...] wyczerpuje wymogi ustawowe warunkujące wniesienie przedmiotowej skargi. Poza sporem jest, że Prezydent [...] nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Bezspornym jest również, że wniosek o przyznanie odszkodowania za opisaną na wstępie nieruchomość nie został dotychczas rozpoznany. Z akt sprawy wynika jednak, że Prezydent [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku I. S. złożonego w dniu 12 czerwca 1963 r., odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" o pow. [...] m2. Na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania. Należy zatem uznać, że Sąd powinien badać stan bezczynności od dnia przekazania Prezydentowi [...] akt administracyjnych przez Wojewodę [...], tj. od dnia 10 kwietnia 2015 r. Od tej więc chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 kpa do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem mimo upływu ponad trzydziestu dwóch miesięcy Prezydent [...] nie zakończył postępowania administracyjnego. Podkreślić przy tym należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], w którym Wojewoda uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do 2 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia. W tych okolicznościach Sąd uznał, że ww. skarga na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania zasługuje na uwzględnienie, co skutkowało zobowiązaniem Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Termin ten, w ocenie Sądu, jest wystarczający i daje organowi realną możliwość załatwienia sprawy. Jednocześnie, Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z analizy akt sprawy wynika bowiem, że po wpływie akt do organu, po uchyleniu przez Wojewodę [...] decyzji Prezydenta [...] o odmowie przyznania odszkodowania, tj. w dniu 10 kwietnia 2015 r. organ podjął jedynie jedną czynność zmierzającą do zakończenia postępowania tzn. pismem z dnia 12 maja 2016 r. organ zwrócił się do Urzędu [...] Wydział [...] dla [...] o przesłanie kserokopii dokumentów dotyczących daty budowy lub rozbudowy ul. [...] (dz. [...] z obrębu [...]). W ocenie Sądu, takie postępowanie organu stoi w rażącej sprzeczności z zasadą szybkości postepowania nakazującej organom administracji działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 kpa). Oceny charakteru stwierdzonej bezczynności nie zmienia skomplikowany i historyczny charakter sprawy oraz znana Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu odszkodowań za tzw. nieruchomości dekretowe. Ponadto wskazać należy, że od dnia 10 kwietnia 2015 r. do dnia wyrokowania organ jedynie dwukrotnie pismami z dnia 12 maja 2016 r. oraz z dnia 7 sierpnia 2017 r. (pismo wystosowane do strony już po wniesieniu rozpoznawanej skargi) wykonał obowiązek określony w art. 36 § 1 kpa dotyczący informowania stron o niezałatwieniu sprawy w terminie, przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu, takie działanie organu w sprawie rażąco narusza zawarte w art. 7 i art. 8 kpa zasady zobowiązujące organ administracji do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Odnośnie wniosku skarżącego o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie Sąd wskazuje, że zobowiązanie organu do dokonania powyższego nie należy do jego kognicji określonej przepisami ustawy P.p.s.a. Z powyższych względów w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) (100 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.