I SAB/Wa 478/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi G. B. na Prezydenta W. w przedmiocie przewlekłości w prowadzeniu postępowania odszkodowawczego 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz G. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2013 r. G. B. wystąpił do Prezydenta W. o ustalenie odszkodowania w trybie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, położona w [...]. Jak wynika z akt sprawy na potrzeby niniejszego postępowania w dniu 28 października 2013 r. sporządzony został operat szacunkowy określający wartość przedmiotowej nieruchomości. W dniu 13 grudnia 2013 r. w siedzibie organu odbyła się rozprawa administracyjna, na której strona zaakceptowała ustaloną w operacie wartość nieruchomości. W związku z niewydaniem decyzji, pismem z dnia 7 stycznia 2014 r. skarżący wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Prezydent W. pismem z dnia 14 marca 2014 r. poinformował wnioskodawcę o przyczynach dla których nie rozpoznał sprawy oraz planowanym terminie wydania decyzji merytorycznej tj. do dnia 28 października 2015 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i zobowiązał Prezydenta W. do podjęcia w sprawie stosownego rozstrzygnięcia w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia powyższego postanowienia. Pismem z dnia 5 sierpnia 2014r. G. B. został poinformowany o przygotowanym projekcie decyzji odszkodowawczej, który podlega procedurze kontroli wewnętrznej, jak również planowym terminie zakończenia postępowania tj. do dnia 31 grudnia 2014r. Wobec braku wydania rozstrzygnięcia, w dniu 6 sierpnia 2014 r. G. B.złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta W. postępowania odszkodowawczego, domagając się m. in. wymierzenia organowi grzywny oraz orzeczenia przez sąd, że doszło w sprawie do rażącego naruszenia prawa, z uwagi na długotrwała prowadzenie postępowania. Skarżący podkreślił, że wysokość odszkodowania była przez organ ustalona już 2008 r. ale do tej pory nie zostało ono wypłacone. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że w przedmiotowej sprawie przygotowany już został projekt decyzji administracyjnej. Na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 r. pełnomocnik organu radca prawny M. D. złożyła do akt sprawy kopię decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie za sporną nieruchomość położoną [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm – powoływana dalej jako "ppsa"), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a ppsa. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu, w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności, czy przewlekłości organu administracji publicznej, staje się bezprzedmiotowe. Stąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 zdanie pierwsze ppsa, tj. w przypadku uznania zasadności skargi - zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wynika z akt sprawy Prezydenta W. decyzją z dnia [..] listopada 2014 r. nr [...] ustalił na rzecz skarżącego odszkodowanie za sporną nieruchomość położoną [...]. Zdaniem Sądu, wydanie przez Ministra ww. decyzji z dnia [...] listopada 2014 r., wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na przewlekłość organu w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 2 kwietnia 2013 r. Oczywiste jest bowiem, że organ załatwił sprawę, co oznacza brak przewlekłość. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe, dlatego w tym zakresie zostało umorzone (pkt 2 sentencji wyroku). W tym miejscu wskazać należy, że wydanie przez organ decyzji nie zwalnia jednak Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, a jeśli tak to czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Użycie bowiem w zdaniu drugim ww. art. 149 § 1 ppsa, zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, zdaniem Sądu, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Analizując zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dokumentacyjny Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. choć naganne, nie nosi jednak cechy rażącego naruszenia prawa. Sąd zauważa, że realia prowadzenia dużej liczby analogicznych postępowań przez organ, czy też brak środków finansowych na pokrycie zobowiązań wobec byłych właścicieli nieruchomości czyniły praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jakkolwiek, nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak w znacznym zakresie determinuje ocenę, że zaistniała przewlekłość organu w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tym miejscu podkreślić należy również, że nie sposób zgodzić się ze stroną skarżącą, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od 2008 r. Jak wynika z akt sprawy odszkodowanie zaproponowane stronie i ustalone w protokole z dnia 16 września 2009 r. nie mogło zostać wypłacone albowiem, jak wyjaśnił organ protokół ten nie został podpisany przez osoby do tego upoważnione, o czym skarżący został poinformowany pismami z dnia 21 stycznia 2010 r. oraz 22 lutego 2010 r. Przypomnieć należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy przewlekłości Prezydenta W. w prowadzeniu postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2013 r. Odnosząc się natomiast do kwestii wymierzenia grzywny, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek strony nie może być uwzględniony. Wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 ppsa jest bowiem dodatkowym środkiem stosowanym w celu zmobilizowania organu do wydania decyzji. Tymczasem w przedmiotowej sprawie brak jest konieczności mobilizowanie organu do wypełnienia obowiązku ustawowego w postaci wydania decyzji, gdyż organ wydał już rozstrzygnięcie. Tym samym Sąd uznał, iż w tym zakresie skarga podlegała oddaleniu. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Umorzenie postępowania w części dotyczyło zobowiązania organu, które to w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe. Sąd oddalił natomiast skargę w pkt 3 wyroku na podstawie art. 151 powołanej ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.